2 Kor 5,11 – 6,10: Miłość Chrystusa źródłem heroicznych zachowań i świętości uczniów Pana

Tekst (BT wyd. V)

 2 Kor 5 

Apostolskie działanie

11 Tak więc przejęci bojaźnią Pana przekonujemy ludzi, wobec Boga zaś wszystko w nas odkryte. Mam zresztą nadzieję, że i dla waszych sumień nie ma w nas nic zakrytego. 12 Mówimy to, nie żeby znów wam siebie zalecać, lecz by dać wam sposobność do chlubienia się nami, iżbyście w ten sposób mogli odpowiedzieć tym, którzy chlubią się swą powierzchownością, a nie wnętrzem własnego serca. 13 Jeśli bowiem odchodzimy od zmysłów – to ze względu na Boga, jeżeli przytomni jesteśmy – to ze względu na was. 14 Albowiem miłość Chrystusa przynagla nas, pomnych na to, że skoro Jeden umarł za wszystkich, to wszyscy pomarli. 15 A właśnie za wszystkich umarł po to, aby ci, co żyją, już nie żyli dla siebie, lecz dla Tego, który za nich umarł i zmartwychwstał. 16 Tak więc i my odtąd już nikogo nie znamy według ciała; a jeśli nawet według ciała poznaliśmy Chrystusa, to już więcej nie znamy Go w ten sposób. 17 Jeżeli więc ktoś pozostaje w Chrystusie, jest nowym stworzeniem. To, co dawne, minęło, a oto stało się nowe. 18 Wszystko zaś to pochodzi od Boga, który pojednał nas z sobą przez Chrystusa i zlecił na posługę jednania. 19 Albowiem w Chrystusie Bóg jednał z sobą świat, nie poczytując ludziom ich grzechów, nam zaś przekazując słowo jednania. 20 Tak więc w imieniu Chrystusa spełniamy posłannictwo jakby Boga samego, który przez nas udziela napomnień. W imię Chrystusa prosimy: pojednajcie się z Bogiem! 21 On to dla nas grzechem uczynił Tego, który nie znał grzechu, abyśmy się stali w Nim sprawiedliwością Bożą.

6,1 Współpracując zaś z Nim napominamy was, abyście nie przyjmowali na próżno łaski Bożej. 2 Mówi bowiem [Pismo]:
W czasie pomyślnym wysłuchałem ciebie,
w dniu zbawienia przyszedłem ci z pomocą.
Oto teraz czas upragniony, oto teraz dzień zbawienia. 3 Nie dając nikomu sposobności do zgorszenia, aby nie wyszydzono posługi, 4 okazujemy się sługami Boga przez wszystko: przez wielką cierpliwość, wśród utrapień, przeciwności i ucisków, 5 w chłostach , więzieniach, podczas rozruchów, w trudach, nocnych czuwaniach i w postach, 6 przez czystość i umiejętność, przez wielkoduszność i łagodność, przez [objawy] Ducha Świętego i miłość nieobłudną, 7 przez głoszenie prawdy i moc Bożą, przez oręż sprawiedliwości zaczepny i obronny, 8 wśród czci i pohańbienia, przez dobrą sławę i zniesławienie. Uchodzący za oszustów, a przecież prawdomówni, niby nieznani, a przecież dobrze znani, 9 niby umierający, a oto żyjemy, jakby karceni, lecz nie uśmiercani, 10 jakby smutni, lecz zawsze radośni, jakby ubodzy, a jednak wzbogacający wielu, jako ci, którzy nic nie mają, a posiadają wszystko.

Charakterystyka 2 Kor 5,11 – 6,10

Fragment 2 Kor 5,11 – 6,10 stanowi zwartą i wyjątkowo osobistą wypowiedź Pawła Apostoła, w której odsłania on nie tylko motywy swojej działalności misyjnej, lecz także fundamentalne założenia chrześcijańskiej tożsamości i misji Kościoła. Tekst ten wpisuje się w szerszą apologetyczną część Drugiego Listu do Koryntian, w której Paweł mierzy się z krytyką podważającą jego autorytet apostolski. Obrona ta nie przybiera jednak formy polemiki czy autoafirmacji, lecz ma charakter głęboko teologiczny i duchowy.

Apostoł ukazuje bowiem, że prawdziwa wiarygodność posługi rodzi się z relacji z Bogiem i uczestnictwa w misterium Chrystusa, a nie z zewnętrznych kryteriów sukcesu czy uznania.

Punktem wyjścia refleksji Pawła jest świadomość odpowiedzialności przed Bogiem, wyrażona poprzez kategorię „bojaźni Pana”. Nie oznacza ona lęku przed karą, lecz postawę głębokiego szacunku i odpowiedzialności wobec Boga, który jest ostatecznym sędzią ludzkiego życia. To właśnie ta świadomość kształtuje autentyczność apostolskiej postawy Pawła i uzasadnia jego gorliwość.

Apostoł wyraźnie dystansuje się od wszelkich prób przypodobania się ludziom, wskazując, że źródłem jego działania nie jest dążenie do uznania czy osobistej korzyści, lecz wewnętrzne przynaglenie płynące z doświadczenia miłości Chrystusa. Miłość ta, objawiona w śmierci i zmartwychwstaniu Jezusa, ma charakter radykalny i obejmuje całe ludzkie życie, prowadząc do fundamentalnej zmiany orientacji egzystencjalnej: wierzący nie żyją już dla siebie, lecz dla Chrystusa, który oddał za nich swoje życie.

Z tej chrystologicznej podstawy wynika nowy sposób postrzegania rzeczywistości. Paweł podkreśla, że od momentu spotkania z Chrystusem nie można już oceniać człowieka „według ciała”, czyli według czysto ludzkich, zewnętrznych kryteriów. W Chrystusie dokonuje się radykalna nowość istnienia, określona przez Apostoła mianem „nowego stworzenia”. Jest to rzeczywistość o wymiarze eschatologicznym, która została zapoczątkowana w wydarzeniu paschalnym, a jednocześnie realizuje się w życiu wierzących tu i teraz. Nowe stworzenie nie oznacza jedynie moralnej poprawy, lecz głęboką przemianę relacji człowieka z Bogiem, z samym sobą i z innymi.

Centralnym i teologicznie najważniejszym elementem całego fragmentu jest nauka o posłudze pojednania. Paweł ukazuje Boga jako inicjatora dzieła zbawienia, który w Chrystusie pojednał świat ze sobą, nie poczytując ludziom ich grzechów. Pojednanie to nie jest jedynie wydarzeniem z przeszłości, lecz dynamiczną rzeczywistością, która domaga się głoszenia i przyjęcia. Apostołowie, a wraz z nimi cały Kościół, zostają ukazani jako „ambasadorzy Chrystusa”, przez których Bóg sam zwraca się do ludzi z wezwaniem do pojednania. Szczególny nacisk zostaje położony na aktualność tego wezwania: „teraz” jest czasem łaski i zbawienia, co nadaje całej wypowiedzi Pawła wyraźny charakter parenetyczny i egzystencjalny.

Ostatnia część perykopy (6,3–10) stanowi swoiste potwierdzenie autentyczności tej posługi poprzez opis apostolskiego doświadczenia. Paweł posługuje się tu szeregiem kontrastów i paradoksów, które ukazują napięcie wpisane w chrześcijańską egzystencję: pomiędzy słabością a mocą, ubóstwem a bogactwem, cierpieniem a radością. Apostolska posługa jawi się jako naznaczona trudami, prześladowaniami i brakiem zewnętrznego powodzenia, a jednocześnie jako przestrzeń działania łaski Bożej. W ten sposób Paweł ukazuje, że to właśnie w ludzkiej słabości objawia się moc Boga, a prawdziwa wiarygodność Ewangelii nie opiera się na sukcesie czy triumfie, lecz na wiernym trwaniu przy Chrystusie pośród prób i przeciwności.

Ojcowie Kościoła

Miłość Chrystusa przynagla nas (2 Kor 5,14)

Św. Jan Chryzostom

Homilie do Drugiego Listu do Koryntian, hom. 11: „Paweł nie mówi: bojaźń kary nas przynagla, ani nadzieja nagrody, lecz miłość Chrystusa. To ona sprawia, że dusza nie może pozostać bezczynna, lecz oddaje się całkowicie Temu, który pierwszy oddał za nią swoje życie.”

Jeżeli ktoś pozostaje w Chrystusie, jest nowym stworzeniem (2 Kor 5,17)

Św. Augustyn

Kazanie 169: „Nowym stworzeniem nie staje się ten, kto tylko zmienia obyczaje, lecz ten, kto rodzi się na nowo w Chrystusie. Stare przeminęło – to znaczy grzech został odpuszczony; nowe powstało – to znaczy życie z łaski.”

Św. Ambroży

O sakramentach, III, 2: „Ten, kto zstępuje do wody, nosi starego człowieka; ten, kto z niej wychodzi, przyobleka się w nowego. Słusznie więc Apostoł mówi, że wszystko stało się nowe.”

Bóg pojednał nas z sobą przez Chrystusa (2 Kor 5,18–19)

Orygenes

Komentarz do Listu do Rzymian, II, 8: „Posługa pojednania została powierzona apostołom, aby przez słowo i nauczanie prowadzili ludzi do zgody z Bogiem. Kto przyjmuje to słowo, zostaje pojednany; kto je odrzuca, pozostaje w oddaleniu”

Orygenes widzi tu fundament misji Kościoła jako kontynuację dzieła Chrystusa.

Tego, który nie znał grzechu, uczynił grzechem za nas (2 Kor 5,21)

Św. Augustyn

Enchiridion, 41: „Chrystus został nazwany grzechem, ponieważ przyjął na siebie podobieństwo ciała grzesznego i karę należną grzechowi, choć sam żadnego grzechu nie popełnił.”

Św. Atanazy

O wcieleniu Słowa, 25: „Wziął na siebie to, co nasze, aby dać nam to, co swoje; przyjął śmiertelność, abyśmy otrzymali życie.”

1 Kor 14,32-40 w nauczaniu Kościoła

Odpowiedzialność przed Bogiem i bojaźń Pana (2 Kor 5,11)

KKK 1021: „Każdy człowiek po śmierci otrzymuje w swojej nieśmiertelnej duszy wieczną zapłatę w sądzie szczegółowym, który odnosi jego życie do Chrystusa.”

„Miłość Chrystusa przynagla nas” – źródło misji (2 Kor 5,14–15)

Presbyterorum ordinis, 14: „Miłość Chrystusa, którą pasterze żywią do swego Pana, przynagla ich do oddania całego życia na służbę owczarni.”

Deus caritas est, 1: „U początku bycia chrześcijaninem nie ma decyzji etycznej ani wielkiej idei, ale spotkanie z wydarzeniem, z Osobą, która nadaje życiu nową perspektywę.”

Nowe stworzenie w Chrystusie (2 Kor 5,17)

KKK 1265: „Chrzest nie tylko oczyszcza z grzechów, lecz także czyni ochrzczonego nowym stworzeniem, przybranym synem Bożym.”

Lumen gentium, 7: „W Chrystusie wszyscy zostają powołani do nowego życia i do nowej jedności.”

Posługa pojednania powierzona Kościołowi (2 Kor 5,18–20)

KKK 1442: „Chrystus powierzył apostołom posługę pojednania, a oni przekazali ją swoim następcom.”

Reconciliatio et paenitentia, 7: „Kościół, jako sakrament pojednania, kontynuuje dzieło Chrystusa, jednając ludzi z Bogiem i ludzi między sobą.”

Pytania do modlitwy i refleksji

• Co rzeczywiście mnie przynagla w moich decyzjach: lęk, ambicja, oczekiwania innych czy miłość Chrystusa?
• W jaki sposób świadomość stanięcia przed Bogiem kształtuje moje codzienne wybory?
• Jakie „stare rzeczy” w moim życiu wciąż domagają się przemiany?
• W jaki sposób doświadczenie bycia „nowym stworzeniem” jest widoczne w mojej codzienności?
• Jak odpowiadam na wezwanie: „pojednaj się z Bogiem”?
• Jak traktuję „teraz”, które Bóg mi daje – jako czas zbawienia czy jako coś oczywistego?
• Jak reaguję na trudności i cierpienie w mojej wierze?

Jacques Blanchard „Zstąpienie Ducha Świętego” / Wikipedia

Fot. Waiting For The Word / flickr.com