Synod o skomplikowanych sytuacjach

Znaczna część III rozdziału III części Relacji Końcowej (paragrafy od 69- do 86) poświęcona jest duszpasterskiemu towarzyszeniu rodzinie. Omawiane są różne sytuacje złożone, w tym konkubinatów, czy przypadków osób homoseksualnych oraz sposoby towarzyszenia duszpasterskiego.

W paragrafie 69 zaznaczono, że Kościół czuje się odpowiedzialny za ukazanie osobom ochrzczonym, że Boża łaska działa w nich także w sytuacjach najtrudniejszych. „Synod, doceniając i wspierając rodziny okazujące szacunek dla piękna chrześcijańskiego małżeństwa, pragnie promować rozeznanie duszpasterskie sytuacji, w których przyjęcie tego daru jest z trudem doceniane, czy jest na różne sposoby zagrożone. Podtrzymywanie żywego dialogu duszpasterskiego z tymi wiernymi, aby umożliwić dojrzewanie konsekwentnej otwartości na Ewangelię małżeństwa i rodziny w jej pełni, jest poważną odpowiedzialnością. Pasterze powinni określić elementy, które mogą sprzyjać ewangelizacji i rozwojowi ludzkiemu i duchowemu, osób które Pan powierzył ich trosce” – czytamy.

W kolejnym paragrafie 70 mowa jest o wspólnym zamieszkiwaniu bez ślubu, czy też małżeństwach tradycyjnych sprawowanych w różnych etapach. Zaznaczono, że wpływ na brak decyzji o małżeństwie wynika z rozpowszechnionej mentalności, ale także braku bezpieczeństwa egzystencjalnego, czy też wreszcie ubóstwa. „Wszystkie te sytuacje, należy rozważyć w sposób konstruktywny, starając się je przemienić w szanse drogi nawrócenia ku pełni małżeństwa i rodziny w świetle Ewangelii”-czytamy. W kolejnym paragrafie, 71 – zachęca się do docenienia w związkach tylko cywilnych czy nieformalnych „znaków miłości, które właściwie odpowiadają na odblask miłości Boga w autentycznym planie małżeństwa”. Paragraf 72 mówi o małżeństwach mieszanych wyznaniowo, z chrześcijanami należącymi do innych Kościołów. Wskazano na potrzebę współpracy ekumenicznej duszpasterzy. Natomiast jeśli chodzi o możliwość przystępowania strony niekatolickiej do Komunii św. podkreślono ważność wskazań Dyrektorium Ekumenicznego z 25 marca 1993 roku.

Synod podjął także kwestię małżeństw między osobami wyznającymi różne religie, upominając się o poszanowanie wolności religijnej, często gwałconej w przypadku chrześcijan i domagając się zapewnienia dzieciom możliwości wychowania chrześcijańskiego.

Paragraf 76 odnosi się do rodzin, w obrębie których są osoby o skłonnościach homoseksualnych. Przypomina o konieczności poszanowania każdej osoby, niezależnie od jej orientacji oraz zapewnienia tym rodzinom odpowiedniego towarzyszenia duszpasterskiego. Powinno się unikać wobec nich jakichkolwiek oznak niesłusznej dyskryminacji. Jednocześnie zaznaczono, że „nie istnieje żadna podstawa do porównywania czy zakładania analogii, nawet dalekiej, między związkami homoseksualnymi a planem Bożym dotyczącym małżeństwa i rodziny”. Ponadto Synod stanowczo skrytykował wszelkie naciski na Kościoły lokalne w tej dziedzinie a także fakt, że organizacje międzynarodowe uzależniają pomoc finansową w krajach ubogich od wprowadzenia praw ustanawiających „małżeństwo” między osobami tej samej płci.

Relacja Końcowa podkreśla szczególną rolę parafii w duszpasterstwie rodzinnym, ale także znaczenie wyspecjalizowanych ośrodków. Postulowane jest zwrócenie szczególnej uwagi na rodziny przeżywające dramat zerwania więzi małżeńskiej, zapobieganie przemocy domowej a także ochronę nieletnich przed molestowaniem seksualnym. „W Kościele trzeba w tych przypadkach stosować tolerancję zero”- czytamy w paragrafie 78.

Mówiąc o tragedii rozbicia małżeństwa podkreślono zasadę sprawiedliwości. Zaznaczono, że dzieci nie mogą być przedmiotem sporu i należy szukać najlepszych form, aby mogły przezwyciężyć traumę rozbicia rodziny” – czytamy w paragrafie 79.

Postulowane jest otoczenie szczególną opieką rodzin niepełnych. Szeroko potraktowano kwestię pojednania w małżeństwie, zwłaszcza w przypadku niewierności. Wskazano na konieczność pomocy prawnej dla osób wątpiących w ważność zawartego małżeństwa.

W paragrafie 83 wyrażono uznanie dla świadectwa osób, które nawet w trudnych warunkach nie zawierają nowego związku, pozostając wiernymi więzi sakramentalnej. Osoby żyjące w separacji lub po rozwodzie, które nie zawarły ponownego związku będące często świadkami wierności małżeńskiej, należy zachęcać do znalezienia w Eucharystii pokarmu wspierającego ich w ich sytuacji”- czytamy.