Zmarła współzałożycielka argentyńskiego ruchu „Matek z Plaza de Mayo”

W wieku 94 lat zmarła 31 sierpnia w Buenos Aires Josefina „Pepa” García de Noia, jedna z założycielek stowarzyszenia „Matki z Plaza de Mayo”. Była ona jedną z 14 matek, które 30 kwietnia 1977 roku uczestniczyły w pierwszym marszu milczenia na stołecznym placu Rewolucji Majowej, upominając się w ten sposób o wyjaśnienie losu ich członków rodzin, zaginionych w czasie dyktatury wojskowych w latach 1976-83.

W 2010 „Pepa” otrzymała honorowe obywatelstwo stolicy Argentyny.

Josefina w wieku 20 lat poślubiła Carlosa Noię, z którym miała czworo dzieci. 13 października 1976 jej córka, 29-letnia wówczas María de Lourdes Noia de Mezzadra i jej mąż Enrique M. Mezzadra zostali zatrzymani na ulicy. Od pół roku w kraju trwał tzw. Proces Reorganizacji Narodowej, wprowadzony przez rządzącą wtedy krajem juntę wojskową.

Zięć „Pepy” wyszedł na wolność już po tygodniu, córka natomiast zaginęła. Po kilku miesiącach starań i poszukiwań mężna kobieta zorganizowała wraz z 13 innymi matkami 30 kwietnia 1977 marsz na stołecznym placu Majowym z żądaniem wyjaśnienia losów zaginionych.

Odtąd kobiety w każdy czwartek chodziły w milczeniu przez pół godziny wokół Plaza de Mayo, ponieważ w tamtym czasie zgromadzenia protestacyjne w jednym miejscu były zabronione. Białe chustki Matek z imionami zaginionych stały się symbolem oporu i walki o sprawiedliwość. Trwało to aż do zakończenia rządów wojskowych w 1983 r.

Oblicza się, że w czasie dyktatur wojskowych, trwających – z przerwami – prawie 20 lat, zaginęło ok. 30 tysięcy ludzi. Część z nich torturowano i zamordowano. Dopiero z czasem okazało się, że systematyczne zaginięcia przeciwników politycznych były częścią wojny prowadzonej z narodem przez argentyńskich wojskowych. Do dziś wyjaśniono tylko nieliczne przypadki, a ten rozdział historii Argentyny ciągle nie doczekał się opracowania.

W czasach dyktatury “Matki z Plaza de Mayo” były jednymi z nielicznych osób w Argentynie, które odważyły się publicznie protestować. Jednocześnie same stały się celem licznych ataków. W grudniu 1977 całe kierownictwo tego ruchu zostało uprowadzone i zamordowane. Matki zaczęły wówczas same tropić przestępców. Dużym uznaniem otaczały zmarłego w 2010 roku prezydenta Néstora Kirchnera, który unieważnił w 2003 roku ustawę o amnestii dla wojskowych zbrodniarzy z czasów dyktatury.

W 2007 roku, w 30. rocznicę rozpoczęcia swojej akcji, sędziwe już kobiety i babcie zostały uhonorowane podczas uroczystej akademii w Buenos Aires. Wcześniej, w 1992 roku, otrzymały przyznawaną od 1988 przez Parlament Europejski Nagrodę im. Sacharowa za obronę praw człowieka, a w 1999 roku – Nagrodę UNESCO za wychowanie do pokoju.