Ks. David Neuhaus podsumowuje pielgrzymkę Franciszka

„Pielgrzymkę papieża Franciszka do Ziemi Świętej potraktowałem jako dar. Nie spodziewałem się, że będzie to tak mocne przeżycie” – powiedział ks. David Neuhaus w rozmowie z KAI. Wikariusz generalny dla katolików języka hebrajskiego w Ziemi Świętej nie kryje, że pewne wydarzenia podczas papieskiej wizyty go zaskoczyły m.in. modlitwa Franciszka przy murze bezpieczeństwa w Betlejem oraz zaproszenie jakie wystosował papież do przywódców Izraela i Autonomii Palestyńskiej, aby przyjechali do Watykanu i tam uczestniczyli w spotkaniu modlitewnym.

KAI: Czy pielgrzymka spełniła Księdza oczekiwania?

– Nie miałem specjalnych, magicznych oczekiwań. Pielgrzymkę papieża potraktowałem jako dar. Nie spodziewałem się, że będzie to tak mocne przeżycie. Oczekiwałem czegoś bardziej, że tak powiem, „sterylnego”, z powodu wymagań bezpieczeństwa i warunków jakie tu panowały. Zaskoczyło mnie, że pielgrzymka była tak bliska i wtopiła się w tutejsze realia, papież bardzo dobrze się w nie wczuł. Spotkało mnie zatem wiele niespodzianek.

KAI: Która była największa?

– Nie chciałbym wyróżniać jakiegoś wydarzenia, ale zaskoczyła mnie modlitwa Franciszka przy murze bezpieczeństwa w Betlejem. Papież dotykając tego muru, dotykał wszystkich problemów tej ziemi i Palestyńczyków. Obraz ten w medialnym odbiorze zdominował wizytę. Choć trzeba też zwrócić uwagę, że zatrzymanie się Franciszka przy pomniku ofiar terroryzmu na Wzgórzu Herzla w Jerozolimie, którego nie było w programie, miało też ogromne znaczenie.

Kolejnym wydarzeniem, które zapadło mi w pamięci było spotkanie w Ośrodku Phoenix na terenie obozu dla uchodźców w Duhajszy i kapitalne porozumienie papieża z dziećmi. Dużym zaskoczeniem było oczywiście zaproszenie jakie wystosował Franciszek do przywódców Izraela i Autonomii Palestyńskiej, aby przyjechali do Watykanu i tam uczestniczyli w spotkaniu modlitewnym. Będzie ono miało wymiar nie tylko polityczny. W tym przypadku stajemy przed pytaniem: Czy jest miejsce dla Boga w rozwiązywaniu tego typu konfliktów? Gdyż w naszym ludzkim języku powiedzieliśmy już wszystko w tej sprawie i nie znaleźliśmy rozwiązania. Zaskoczyło mnie to też, że jednak papież może być zmęczony. Kiedy wstawał z kolan, trzeba było mu pomagać. A scena kiedy patriarcha Bartłomiej I pomagał papieżowi wstać z kolan w Bazylice Grobu Pańskiego ma dla mnie wymiar ikony.

KAI: Czy obecność papieża Franciszka podbiła chrześcijan Izraelczyków i Palestyńczyków?

– Oczywiście. Przypomnijmy jak był witany w Betlejem. Franciszek pokazuje nam jak być chrześcijaninem we współczesnym świecie, jak mocno wierzyć, mieć twarde przekonania i być otwartym na innych. Pokazał to osobiście przyjeżdżając do Izraela z rabinem i z muzułmaninem, z którymi pod Ścianą Płaczu w Jerozolimie serdecznie się uściskał. Otwartość widać było także podczas spotkań z Wielkim Muftim i dwoma Wielkimi Rabinami w Jerozolimie, sefardyjskim i aszkenazyjskim. Ciekawa i dobrze rokująca na przyszłość jest propozycja rabina Davida Laua, aby papież zaprosił do siebie przywódców religijnych świata, a ci potępiliby przemoc w imię religii. Franciszek na pewno przyczynił się do zmiany wyobrażeń o nas samych, a także pokazał jak wiele jest jeszcze niewykorzystanych możliwości, których nie dostrzegamy i zamykamy się w swoich małych, skłóconych stronnictwach. Dzięki Franciszkowi zobaczyliśmy, jak otworzyć się na innych, zaakceptować i słuchać brata innego wyznania i religii. Pozwala nam to także zobaczyć inne drogi, o których nie mieliśmy pojęcia.

KAI: Jak postrzega Ksiądz perspektywy dialogu ekumenicznego po spotkaniu patriarchy i papieża?

– To zależy czy mówimy o dialogu w Ziemi Świętej, czy w jakiejś innej części świata, gdyż wiele zależy od kontekstu w jakim ten dialog się toczy. W Ziemi Świętej dialog ekumeniczny jest dialogiem prowadzonym każdego dnia. Tutaj ludzi się nie pyta, czy jesteś katolikiem, protestantem, prawosławnym, lecz czy jesteś chrześcijaninem. Dialog w Ziemi Świętej nie jest uzależniony od kwestii teologicznych, lecz jest dialogiem życia, bez względu czy toczy się on w Izraelu, czy w Palestynie. Jeśli chodzi o kwestie teologiczne, to jest to już dyskusja na poziomie hierarchów.

KAI: Czy wspólnota katolików języka hebrajskiego w Izraelu, na której czele Ksiądz stoi, nie była rozczarowana pielgrzymką, tak jak rozczarowani byli nią katolicy z Galilei, gdyż papież do nich nie przyjechał?

– Trochę byli rozczarowani, ale z drugiej strony mogli odwiedzić Betlejem. Niektórzy z nich nie byli tam kilkanaście lat, gdyż mając izraelskie paszporty, nie mają tam wstępu. Nie byli na pewno tak rozczarowani jak wspólnota w Galilei, która już „groźnie” powiedziała papieżowi, że jak najszybciej chce go widzieć w Nazarecie. Wspólnota języka hebrajskiego była bardzo poruszona tymi punktami wizyty, które były związane z historią Izraela, przede wszystkim wizytą w Instytucie Jad Waszem. Przypomnijmy, że pamięć o Szoah – Zagładzie i Erec Israel – Państwo Izrael są dwoma filarami, na których buduje się dziś żydowską tożsamość narodową i są one ważniejsze niż religia. Jad Waszem i Wzgórze Herzla, gdzie znajduje się cmentarz narodowych bohaterów, są dziś jakby nową świątynią.

Rozmawiał Krzysztof Tomasik