Ustawa bioetyczna przed rozporządzeniem

To jawne nadużycie prawa – tak poseł Bolesław Piecha (PiS) nazwał w rozmowie z KAI pomysł premiera Donalda Tuska, który w ubiegły piątek dopuścił możliwość uregulowania zasad wciąż nie powstałej ustawy o in vitro w drodze rozporządzenia wydanego przez ministra zdrowia.

– Najpierw musi być ustawa bioetyczna, warunków stosowania in vitro nie można określić w rozporządzeniu – wyjaśnia przewodniczący sejmowej komisji zdrowia.

Bolesław Piecha przypomina, że w Polsce przy wprowadzaniu w życie aktów prawnych musi być spełniona określona procedura. Także w przypadku rozporządzenia, które określałoby wprowadzenie zasad dostępności, wykonywania i finansowania zabiegów in vitro, jest potrzebna najpierw odpowiednia ustawa.

„Jeśli chodzi o finansowanie świadczeń związanych z in vitro, to od biedy można by się posiłkować tzw. rozporządzeniami koszykowymi [informującymi jakie świadczenia są nieodpłatne lub odpłatne – KAI], ale nie ma takiej wykładni” – powiedział Piecha.

Były wiceminister zdrowia przypomina, że rozporządzenie jest aktem wykonawczym wobec danej ustawy, a więc gromadzi dokładne wytyczne, w jaki sposób egzekwować prawo zapisane w ustawie. – W tym przypadku musi być najpierw ustawa bioetyczna, która wyjaśni, dla kogo jest in vitro, za ile, jakie warunki mają spełniać kliniki i jakie są sankcje, gdy ktoś nie będzie przestrzegał ustawy. Tego w rozporządzeniu nie można określić – wyjaśnił Piecha.

„Jeżeli więc ktoś wyrzuci niewykorzystanie zarodki lub je pomyli, bo będą źle oznaczone, to kara mu się należy czy nie? To musi określać ustawa, a nie rozporządzenie” – dodaje poseł.

Zdaniem Piechy, premier rzucił pomysł uregulowania procedury in vitro za pomocą rozporządzenia, gdyż obawia się, że klub PO nie do końca w tych sprawach może go słuchać. – Premier boi się rokoszu – uważa poseł Piecha i dodaje, że konserwatywne skrzydło ok. 40 posłów to „potężna siła”, z którą Donald Tusk musi się liczyć, by klub parlamentarny PO się nie rozpadł.

Od lipca nad wypracowaniem kompromisowego projektu ustawy o in vitro pracuje w klubie parlamentarnym PO 6-osobowy zespół, złożony w połowie z przedstawicieli liberalnego i konserwatywnego skrzydła partii. Gremium do tej pory nie doszło do porozumienia w kwestii tworzenia i mrożenia nadliczbowych zarodków.

Część skrzydła konserwatywnego nie sprzeciwia się mrożeniu, ale chce, aby wytwarzać możliwie mało zarodków. Inni określają się jako zdeklarowani przeciwnicy mrożenia. Z kolei liberałowie (zwolennicy projektu Małgorzaty Kidawy-Błońskiej) proponują, aby to kobiecie pozostawić decyzję w tej sprawie. To matka miałaby (w porozumieniu z lekarzem) zdecydować, czy tworzyć – i w konsekwencji mrozić – nadliczbowe zarodki. Zwolenników projektu Gowina i Kidawy-Błońskiej dzieli też dostępność metody: pierwsi chcą jej tylko dla par małżeńskich, drudzy także dla związków nieformalnych.

Zespół PO teoretycznie ma zakończyć prace do połowy listopada, tak by przed końcem roku przedstawić klubowy projekt ustawy.