Bóg, który stał się człowiekiem

Temat „człowieczeństwa Boga” był głównym zagadnieniem trwającej od 17 do 19 września w Białymstoku, Międzynarodowej Konferencji Naukowej Towarzystwa Teologów Dogmatyków.

Jest on odzwierciedleniem potrzeb współczesnego człowieka, któremu trzeba dać odpowiedź na pytania o osobę Boga, który stał się człowiekiem – podkreśla ks. dr Andrzej Proniewski, członek zarządu i współorganizator konferencji. W konferencji wzięło udział blisko 80 teologów duchownych i świeckich, reprezentujących główne ośrodki akademickie z całej Polski i z zagranicy.

W tym roku na miejsce spotkania został wybrany Białystok. Jak podkreślają organizatorzy, jest to miasto wielu kultur. „Zależało nam, aby dokonać konfrontacji z żywą teologią prawosławną. Na Białostocczyźnie mamy także muzułmanów tatarskich, spotkanie to jest więc poszukiwaniem otwartości w dialogu ekumenicznym i religijnym” – podkreśla ks. Proniewski.

„Białostocka konferencja koncentrowała się wokół wyjaśnień w kategoriach ludzkich, personalnych i indywidualnych, które znalazły swój wyraz w osobie Jezusa Chrystusa. W Nim to Bóg stał się człowiekiem i jeszcze przed zaistnieniem świata stał się dla każdego człowieka, żyjącego w konkretnym czasie i określonej historii, niedoścignionym wzorem. Ciągłe poznawanie osoby Jezusa prowadzi do budowania i przeżywania głębokiej relacji z Nim, co jest niezwykle ważne dla teologów” – dodaje ks. Proniewski.

Inauguracja konferencji miała miejsce 17 września w Pałacu Branickich, gdzie pierwszy wykład pt. „Białystok Branickich” wygłosił ks. dr Jan Niciecki z Instytutu Historii Sztuki KUL. Następnie ks. dr hab. Krzysztof Guzowski, prof. KUL w swoim referacie wyjaśniał istotę humanizmu Chrystusa, jako Boga bliskiego człowiekowi.

Kolejne konferencje odbywały się w Archidiecezjalnym Wyższym Seminarium Duchownym.

Środowe spotkanie rozpoczęła Mszy św., której przewodniczył abp Edward Ozorowski, metropolita białostocki. W homilii przypomniał, że człowieczeństwo Boga jest odwieczne. Uprzedza stworzenie świata i człowieka, a swój punkt kulminacyjny znalazło w Jezusie Chrystusie. „To On jest wzorem człowieczeństwa i wskazuje, co w człowieku, który w Nim osiągnął zbawienie jest najdoskonalsze” – mówił hierarcha. Zwrócił uwagę, że punktem wyjścia w rozpoznawaniu obecności Boga powinna być wiara prowadząca do metafizyki – „credo ut intelligam”.

Pierwszy wykład w tym dniu wygłosił abp Jakub, ordynariusz prawosławnej diecezji białostocko-gdańskiej. Wyjaśniał w nim pojęcie i formułę dogmatu chrystologicznego w teologii prawosławnej. Podkreślał, że prawda o „bogoczłowieczeństwie” Chrystusa w ujęciu prawosławia znajduje swój wyraz nie tylko w doktrynie wiary, ale także w liturgii i ikonografii.

Referat abp. prof. dr hab. Edwarda Ozorowskiego wskazał na czym polega humanizm unii hipostatycznej w Jezusie Chrystusie. Prelegent podkreślił, że Chrystus, jako doskonały człowiek wyznacza każdemu wierzącemu kierunek wzrastania w człowieczeństwie, którego pełnią jest ostatecznie zmartwychwstanie.

Kolejny wykład, ks. prof. dr hab. Hansa Christiana Schmidbauera z Wydziału Teologicznego w Lugano w Szwajcarii, w oparciu o teologię Josepha Ratzingera ukazał naturę oraz podstawowe i metafizyczne atrybuty Boga. Referent stwierdził, że droga człowieka do wiedzy „o tej uniwersalnej rzeczywistości jest czymś więcej niż tylko teorią, ale przede wszystkim żywą prawdą, jest dynamiczna i jest do przebycia, według chrześcijaństwa, w nawiązaniu relacji z Jezusem Chrystusem, jako uniwersalnym konkretem i logosem wiecznym, który stał się człowiekiem w historii, w którym wieczność niezmienna otwiera się na nas i w którym Bóg naprawdę przyjął kształt i oblicze w świecie – zarówno jako prawdziwy Bóg w osobie, jak też prawdziwy człowiek w osobie”.

W tym samym dniu uczestnicy konferencji odwiedzili prawosławny monastyr i Muzeum Ikon w Supraślu, silvarium leśnego ogrodu w miejscowości Poczopek w Puszczy Knyszyńskiej, a także zwiedzili meczet tatarski i mizar w Kruszynianach.

Wieczorem teolodzy dotarli do kolegiaty pw. św. Antoniego w Sokółce. Tu zatrzymali się na modlitwie adoracyjnej przed Najświętszym Sakramentem, który wraz z Cząstką Ciała Pańskiego wystawiony jest od roku w kaplicy Matki Bożej Różańcowej.

19 września uczestnicy konferencji koncelebrowali Mszę św. w Sanktuarium Miłosierdzia Bożego w Białymstoku, gdzie spoczywają relikwie bł. ks. Michała Sopoćki. Następnie wysłuchali wykładu ks. prof. dr hab. Jerzego Szymika na temat obrazu Boga w teologii Josepha Ratzingera. Kończący konferencję wykład zatytułowany „Człowiek i Trójca. Wewnętrzne życie Boga z perspektywy decyzji stwórczej w teologii Karla Bartha i Karla Rahnera” wygłosił ks. dr Robert Woźniak.

Doroczne konferencje Towarzystwa Teologów Dogmatyków mają za zadanie integrację środowiska, które nosi odpowiedzialność za kształtowanie i formowanie właściwej postawy osób wierzących, w szczególny sposób przyszłych duchownych i katechetów. Jak podkreślają organizatorzy, spotkania w których biorą udział duchowni i świeccy teolodzy z całej Polski oraz goście z zagranicy, są wyrazem potrzeby budowania wspólnoty ze sobą, dzielenia się przemyśleniami i naukowymi poszukiwaniami, a także wypracowywaniem zbieżnych stanowisk w kwestiach obrony depozytu wiary katolickiej. Niezwykle ważnym elementem dorocznych spotkań jest wspólna Eucharystia oraz modlitwa.