Polacy popierają działalność hospicjów

Polacy z uznaniem wypowiadają się o opiece paliatywnej, choć mają o niej niejasną wiedzę. Działalność hospicjów domowych popiera 94 proc., a stacjonarnych – aż 96 proc.

Niemal połowa jest gotowa do pracy w hospicjum jako wolontariusze – wynika z najnowszego sondażu Centrum Badania Opinii Społecznej (CBOS).

CBOS przeprowadził badanie na kilka dni przed obchodzonym 10 października Światowym Dniem Opieki Paliatywnej i Hospicjów. W całym kraju do 5 grudnia trwa też VI kampania „Hospicjum to też życie” propagująca wśród Polaków wolontariat hospicyjny.

W komentarzu do badania CBOS przypomina, że opieka hospicyjna ma na celu poprawę jakości życia chorych, osiąganą m.in. przez łagodzenie cierpienia fizycznego oraz duchowego oraz aktywizację pacjentów do możliwie pełnego życia, pomimo postępu choroby. Jej celem jest też uczynienie godnym ostatniego okresu życia chorego oraz wspomaganie rodziny i przyjaciół w ich wysiłku towarzyszenia tym, którzy zbliżają się do kresu życia. Ma też wspierać bliskich zmarłego ich w przeżywaniu okresu żałoby. Opieka hospicyjna jest bezpłatna dla chorego i jego rodziny, funkcjonuje natomiast w znacznym stopniu dzięki ofiarności sponsorów i darczyńców – instytucji i osób indywidualnych.

W badaniu CBOS sprawdził wiedzę Polaków o opiece paliatywnej, zbadał opinie respondentów o hospicjach oraz ich gotowość do udzielania się w roli wolontariusza.

Z sondażu wynika, że mimo dość intensywnego w ciągu ostatnich 20 lat rozwoju opieki paliatywnej w Polsce, jej idee nie są Polakom powszechnie znane. Większość ankietowanych (61 proc.) wie, jakimi ludźmi zajmują się hospicja, jednak co szósty (17 proc.) jest zdania, że ośrodki te opiekują się ludźmi chorymi, samotnymi i starymi, a według 14 proc. pacjentami hospicjów są wyłącznie osoby umierające na nowotwór. 7 proc. nie wie dokładnie, jakimi ludźmi zajmują się hospicja.

Jako „niejednoznaczne” określono opinie Polaków dotyczące zakresu opieki hospicyjnej. Nieco ponad jedna trzecia badanych (37 proc.) jest przekonana, że pomoc w takich placówkach polega na uśmierzaniu bólu pacjenta oraz udzielaniu wsparcia psychologicznego i duchowego nie tylko pacjentowi, ale też jego rodzinie. Zdaniem 35 proc. taka pomoc udzielana jest wyłącznie pacjentom.

CBOS informuje, że wiedza o funkcjonowaniu opieki hospicyjnej w znacznym stopniu zależy od poziomu wykształcenia respondentów, ich dochodów, wielkości miejsca zamieszkania oraz religijności, mierzonej częstością uczestnictwa w praktykach religijnych. Stosunkowo najlepiej zorientowane w tej kwestii są osoby z wyższym wykształceniem, osiągające relatywnie najwyższe dochody „per capita”, mieszkańcy największych miast oraz respondenci praktykujący religijnie kilka razy w tygodniu.

Nieco lepszą znajomością założeń dotyczących funkcjonowania hospicjów charakteryzują się też osoby mieszkające w miejscowościach, gdzie istnieją takie placówki, oraz badani, którzy mają lub mieli w hospicjum kogoś z rodziny lub bliskich znajomych bądź też udzielają się lub udzielali w takim ośrodku jako wolontariusze.

Potencjalnym źródłem wiedzy o hospicjach i funkcjonowaniu opieki paliatywnej oraz doświadczeń w tym względzie jest działanie jednostki hospicyjnej w pobliżu miejsca zamieszkania – 41 proc. Polaków przyznaje, że w ich okolicy działa jakieś hospicjum, blisko połowa (46 proc.) stwierdza brak takiej placówki.

Ci, którzy twierdzą, że niedaleko ich miejsca zamieszkania jest hospicjum, w większości (62 proc.) mówią wyłącznie o placówkach stacjonarnych, 21 proc. wspomina zarówno o placówce domowej, jak i stacjonarnej.

Niekwestionowanym źródłem wiedzy o hospicjach jest wreszcie praca w takiej instytucji w roli wolontariusza. Co setny ankietowany (1 proc.) ma osobiste doświadczenia związane z wolontariatem w hospicjum, a co czternasty (7 proc.) przyznaje, że w roli wolontariusza udziela się lub udzielał ktoś z jego rodziny lub znajomych. Zdecydowana większość badanych (91 proc.) nie ma tego typu doświadczeń.

Choć Polacy nie do końca orientują się w założeniach ideowych i strukturze organizacyjnej opieki paliatywnej, to w zdecydowanej większości uznają hospicja za potrzebne. Działalność hospicjów domowych popiera 94 proc., a stacjonarnych aż 96 proc. badanych.

Co ciekawe, opinie na temat hospicjów w żaden sposób nie zależą od stosunku badanych do eutanazji. Zarówno zwolennicy, jak i przeciwnicy spełniania woli cierpiących, nieuleczalnie chorych, którzy domagają się podania im środków powodujących śmierć, w większości (po 57 proc.) uważają, że osoby umierające powinny przebywać raczej w domach, a hospicjum stanowi rozwiązanie jedynie w wyjątkowych sytuacjach.

Aż 82 proc. dorosłych Polaków, w sytuacji niemożności zapewnienia opieki osobie bliskiej, zdecydowałoby się na pomoc hospicjum, przy czym częściej byłby to ośrodek domowy (71 proc.), niż stacjonarny (48 proc.).

W kwestii gotowości do pracy w hospicjum w charakterze wolontariusza, Polacy są równo podzieleni − 45% badanych wyraża zainteresowanie dobrowolnym pomaganiem bez wynagrodzenia w takiej placówce i tyle samo (45%) przyznaje, że z różnych powodów nie zdecydowaliby się na taką pomoc. Co dziesiąty respondent (10%) nie potrafi jednoznacznie ustosunkować się do tej kwestii.

Badanie przeprowadzono w dniach 1-6 października br. na liczącej 1096 osób reprezentatywnej próbie losowej dorosłych Polaków.