Zduszniki – ludowe zwyczaje Dnia Zadusznego

Uczty zaduszkowe, pomoc żebrakom, procesje na cmentarze, nocne nabożeństwa przy grobach – tak na Podkarpaciu obchodzono dawniej Dzień Zaduszny, 2 listopada.

Do dzisiaj niewiele z tych ludowych obrzędów przetrwało, ale niektóre kultywowane są w podkarpackiej miejscowości Zaduszniki, której nazwa pochodzi od Dnia Zadusznego.
Dawniej w listopadzie na ziemi rzeszowskiej organizowano obrzęd tzw. dziadów. Bogaci gospodarze zapraszali żebraków na uczty zaduszkowe. Specjalnie na tę okazję pieczono chleb. Odbywały się również procesje światła i obrzęd rozpalania ognisk na cmentarzach. Dziś z tych zwyczajów pozostało jedynie stawianie zniczy na grobach.
Wierzono też, że w noc z 1 na 2 listopada zmarli księża odprawiają Msze św., na których gromadzą się dusze zmarłych. Żyjący bali się uczestniczyć w tych nabożeństwach, gdyż byli przekonani, że dusze mogłyby ich zamęczyć. Zmarli jednak zawsze byli traktowani jako osoby bliskie, które uczestniczą w ziemskim życiu. Do dziś przetrwały, wprowadzone w XI wieku, procesje na cmentarze i wspólne modlitwy za zmarłych.