Sandomierz: 14, 5 mln zł przeznaczyło MKiDN na prace konserwatorskie katedry

Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego przyznało środki finansowe w wysokości 14,5 mln złotych na wsparcie drugiego etapu prac konserwatorskich bazyliki katedralnej w Sandomierzu – poinformowali parlamentarzyści Prawa i Sprawiedliwości 5 października w Sandomierzu.

Podczas konferencji prasowej poseł Krzysztof Lipiec, poinformował, że parafia katedralna Narodzenia Najświętszej Maryi Panny przygotowała bardzo dobry projekt, który został złożony do MKiDN na pozyskanie środków finansowych, mających na celu wsparcie prac konserwatorskich bazyliki katedralnej.

Poseł podkreślił, że w ten sposób państwo polskie objęło tak cenny zabytek swoją kuratelą. Wyraził też przekonanie, że środki, które wpłyną na renowację i konserwację katedry będą dobrze spożytkowane szczególnie w perspektywie rozpoczynającego się Jubileuszu 200-lecia Diecezji Sandomierskiej.

Poseł Marek Kwitek zwrócił uwagę na to, że ten wniosek nie miał szczęścia, gdyż był dwukrotnie odrzucany przez Urząd Marszałkowski Województwa Świętokrzyskiego.

– Także nasze interpelacje pisane z senatorem Jarosławem Rusieckim nie przynosiły rezultatów. Gdyby wcześniejsze decyzje były pozytywne, większość zaplanowanych prac w nawie głównej byłaby już zakończona – dodał parlamentarzysta.

Ks. Zygmunt Gil, proboszcz katedry, wyraził swoją wdzięczność ministrowi kultury i dziedzictwa narodowego i parlamentarzystom za pomoc w pozyskaniu środków podkreślając, że ma świadomość ogromu prac, które będą do zrealizowania.

Bp Krzysztof Nitkiewicz skomentował, że wiadomość o przyznanych środkach jest niezwykła. – Chwała ministerstwu i naszym parlamentarzystom za to, że mają świadomość znaczenia sandomierskiej bazyliki katedralnej – skomentował hierarcha.

Wkład własny parafii katedralnej w całość projektu wyniesie 3,5 mln. złotych i będzie pochodził z prywatnych ofiar księży diecezji sandomierskiej. Rozpoczęcie prac konserwatorskich przewidziane jest na drugi kwartał 2018 r.

Historia sandomierskiej bazyliki katedralnej znajdującej się w parafii pw. Narodzenia Najświętszej Maryi Panny sięga X i XI w. kiedy to na jej miejscu znajdował się drewniany kościół pw. św. Mikołaja, który rozebrany został pod koniec XI wieku.

W drugiej połowie wieku XII staraniem króla Kazimierza Sprawiedliwego wzniesiono kolegiatę romańską pw. Najświętszej Maryi Panny, którą uroczyście poświęcono w 1191 r. Kościół ten został zniszczony w czasie najazdu tatarskiego w 1259 r.

Obecna świątynia wybudowana w stylu gotyckim została w czasach króla Kazimierza Wielkiego ok. 1360 r. Uroczyście poświęcono ją 1382 r. W połowie XV wieku kolegiata została powiększona przez bp. Zbigniewa Oleśnickiego. Dobudowano wówczas kaplicę Mansjonarską (obecna kaplica Najświętszego Sakramentu). Po spaleniu kościoła w czasie wojny ze Szwedami, dopiero w 1748 r. wybudowano nowe sklepienie barokowe.

W 1818 r. utworzono w Sandomierzu stolicę biskupią i dotychczasowa kolegiata otrzymała tytuł katedry. W 1960 r. Ojciec Święty Jan XXIII nadał katedrze tytuł Bazyliki Mniejszej.
W 1983 r. dokonano restauracji podziemia katedry, gdzie pochowani są biskupi sandomierscy i urządzono tam kaplicę pw. Błogosławionych Męczenników Sandomierskich.

Kilka lat temu rozpoczął się program gruntownej renowacji bazyliki katedralnej. Pierwszym etapem odrestaurowania była renowacja prezbiterium i kaplicy Najświętszego Sakramentu. Pracom konserwatorskim poddano m.in. bizantyjskie freski oraz wiele innych elementów wystroju tej części świątyni.

Renowacji poddano kilka ołtarzy bocznych, dwa obrazy z cyklu Karola de Prevo oraz wymagające natychmiastowej interwencji zabezpieczenie ściany nad wejściem do zakrystii.