Leon XIV dokonuje przeglądu „specjalnych uprawnień” dot. przeniesienia duchownych do stanu świeckiego

Papież Leon XIV dokonuje przeglądu uprawnień watykańskiej Dykasterii ds. Duchowieństwa do stosowania procedur wprowadzonych po raz pierwszy przez Benedykta XVI w celu przeniesienia do stanu świeckiego  i duchownych w szczególnych okolicznościach – donosi na łamach portalu The Pillar Edgar Beltrán.

Autor przypomina, iż Konstytucja apostolska papieża Franciszka Praedicate Evangelium dotycząca reformy Kurii Rzymskiej nadaje dykasterii uprawnienia do administracyjnego przeniesienia duchownych do stanu świeckiego , co stanowi normalizację specjalnych uprawnień ustanowionych przez Benedykta w 2009 r. w odniesieniu do księży, którzy porzucili posługę lub dopuścili się „poważnych zachowań skandalicznych”. Jednak stosowanie specjalnych procedur spotkało się z krytyką zarówno w Rzymie, jak i poza nim. Niektórzy wyrażają obawy, że procedura ta jest stosowana zbyt szeroko i liberalnie, a inni obawiają się, że Dykasteria ds. Duchowieństwa, które już teraz boryka się z brakami kadrowymi, jest zbyt obciążone, aby sprawnie rozpatrywać sprawy.

Przypomnijmy, że kilka dykasterii Kurii Rzymskiej posiada specjalne uprawnienia do rozpatrywania niektórych rodzajów spraw podlegających ich jurysdykcji. Ponieważ jednak uprawnienia te stanowią specjalne rozszerzenie władzy papieskiej poza ustalony zakres kompetencji dykasterii, wygasają one wraz ze śmiercią papieża. W przypadku Dykasterii ds. Duchowieństwa specjalne uprawnienia, które pozwalają na rozpatrywanie spraw dotyczących przymusowego wydalenia ze stanu duchownego w drodze postępowania administracyjnego w określonych okolicznościach, nie zostały potwierdzone przez papieża Leona i pozostają w zawieszeniu od śmierci papieża Franciszka w zeszłym roku.

Szczególne uprawnienia dotyczą przypadków, w których kapłan porzucił posługę duszpasterską na okres co najmniej pięciu lat, żyje w konkubinacie lub próbował zawrzeć związek małżeński z kobietą, lub innych przypadków poważnego skandalu.

Postępowanie w wielu takich przypadkach zostało w dużej mierze uwzględnione w zrewidowanej wersji kościelnego prawa karnego z 2021 r.( Księga VI Kodeksu Prawa Kanonicznego), ale ponieważ nowe prawo nie może być stosowane z mocą wsteczną, szczególne uprawnienia zostały zachowane w celu rozpatrywania spraw z przeszłości.

Jednak ponieważ uprawnienia te nie zostały przywrócone Dykasterii ds. Duchowieństwa, wysocy rangą urzędnicy watykańscy poinformowali The Pillar, że sama dykasteria złożyła papieżowi Leonowi propozycję, zgodnie z którą utraciłaby ona uprawnienia do całkowitego ścigania takich przypadków laicyzacji lub ograniczyłaby ten proces do przypadków długotrwałego porzucenia posługi duszpasterskiej.

„Pomysł polega na tym, że procedura administracyjna może być stosowana do wydalenia ze stanu duchownego tylko w bardzo szczególnych przypadkach, takich jak porzucenie posługi, podczas gdy większość procesów byłaby przeprowadzana przez sądy kanoniczne” – powiedział wysoki rangą urzędnik watykański serwisowi The Pillar.

„Procedura administracyjna była podatna na nadużycia” – powiedział inny urzędnik watykański serwisowi The Pillar. „Nie zapewniała ona kapłanowi wystarczających gwarancji, dykasteria ma zbyt dużo pracy, a tego rodzaju decyzja administracyjna jest niepodważalna, gdy papież zatwierdza ją in forma specifica. Jednak papieże zazwyczaj nie mają czasu na zapoznawanie się z drobnym drukiem każdej sprawy, co stanowi problem”.

„Tak więc, mimo że w dykasterii pracują bardzo dobrzy specjaliści, panuje ogólne przekonanie, że proces ten nie dawał wystarczających praw danemu księdzu” – dodał urzędnik.

Jednak taka propozycja oznaczałaby, że i tak już przeciążone sądy kanoniczne musiałyby zajmować się większą liczbą spraw o pozbawienie stanu duchownego niż obecnie.

„Rozwiązaniem nie byłoby oczywiście kierowanie każdej sprawy do Rzymu. Ale narzędzia już istnieją: Francja ma już krajowy sąd karny kanoniczny i myślę, że jest to w większości pozytywne doświadczenie” – powiedział urzędnik watykański w rozmowie z The Pillar.