Gniezno: rocznica poświęcenia bazyliki prymasowskiej

Bp Radosław Orchowicz przewodniczył 1 lutego Mszy św. w rocznicę poświęcenia bazyliki prymasowskiej. Dzień ten ustanowił kard. Stefan Wyszyński, konsekrując 1 lutego 1959 roku w regotyzowanej świątyni nieistniejący już neogotycki ołtarz.

Eucharystię koncelebrowali proboszcz katedry ks. infułat Przemysław Kwiatkowski oraz kanonicy Kapituły Prymasowskiej z dziekanem ks. infułatem Bogdanem Czyżewskim. W czasie liturgii śpiewał Chór Prymasowski pod dyrekcją ks. kan. Dariusza Sobczaka. Obecni byli także: były proboszcz ks. kan. Jan Kasprowicz, klerycy archidiecezji gnieźnieńskiej oraz delegacja Rycerzy Kolumba z Witkowa.

W homilii, wskazując na przypadającą 1 lutego rocznicę, ks. kan. Jakub Dębiec podkreślił znaczenie i rolę bazyliki prymasowskiej – matki i głowy wszystkich kościołów w Polsce, jak o gnieźnieńskiej świątyni powiedział Achille Ratti, późniejszy papież Pius XI. Świątynia ta – mówił – to świadek wielu ważnych wydarzeń historycznych i przede wszystkim miejsce modlitwy kolejnych pokoleń mieszkańców Gniezna.

– Dziś często słyszę „Pan Bóg jest wszędzie” dlatego nie muszę chodzić do kościoła. Zgoda, Pana Boga rzeczywiście nie ogranicza ani przestrzeń ani czas – wiedział to już Salomon, budowniczy świątyni w Jerozolimie. I tamta świątynia żydowska, jak i późniejsze świątynie chrześcijańskie różniły się od pogańskich tym, że nie były domem, w którym Boga zamyka się Boga. Świątynia żydowska i świątynie chrześcijańskie to znak wierności Boga przymierzu jakie zawarł z człowiekiem. A dla nas to miejsce zetknięcia nieba z ziemią, miejsce, na które Bóg spogląda z łaskawością i miłosierdziem, to punkt odniesienia, do którego zawsze możemy wrócić, gdy się pośród świata i życia pogubimy – mówił ks. Dębiec.

Budowa gnieźnieńskiej katedry rozpoczęła się w 1342 roku, tuż po powołaniu na stolicę arcybiskupią w Gnieźnie Jarosława Skotnickiego herbu Bogoria, bliskiego współpracownika króla Kazimierza Wielkiego. Wcześniej w miejscu tym stała katedra romańska, w której koronował się m.in. Bolesław Chrobry. Budowa gotyckiej bazyliki trwała 260 lat. Za datę zakończenia prac przyjmuje się rok 1602, kiedy wykończona została wieża północna. Świątynia przetrwała dwa wielkie pożary miasta. Była też kilkakrotnie przebudowywana zyskując najpierw wygląd barokowy, a później klasycystyczny. Na przestrzeni wieków dobudowano do niej także wieniec kaplic, który wyróżnia ją na tle podobnych świątyń w Polsce i Europie.

Konsekracja ołtarza przez kard. Wyszyńskiego w 1959 roku odbyła się w trakcie regotyzacji, czyli przywracania bazylice gnieźnieńskiej pierwotnego, gotyckiego wyglądu, a jednocześnie remontu podjętego przez Prymasa Tysiąclecia po wojennym „okaleczniu” katedry przez żołnierzy radzieckich w styczniu 1945 roku. Jak podkreślił ks. Dębiec, dla gnieźnian to temat szczególnie ważny, bo przez wiele lat nie wolno było o tym fakcie głośno mówić.