Nagroda Zayeda za pokój, edukację i zaangażowanie humanitarne

Delegacje Republiki Armenii i Republiki Azerbejdżanu odebrały 4 lutego w stolicy Zjednoczonych Emiratów Arabskich, Abu Zabi Nagrodę Zayeda za Ludzkie Braterstwo. Jury doceniło wagę porozumienia pokojowego podpisanego przez oba kraje kaukaskie 8 sierpnia 2025 roku w Waszyngtonie w Stanach Zjednoczonych. Międzynarodowe wyróżnienie zostało wręczone po raz siódmy, trafiło również do afgańskiej aktywistki na rzecz edukacji dziewcząt Zarqa Yaftali i palestyńskiej organizacji non-profit Taawon.

Specjalne orędzie wystosował papież Leon XIV, w którym podkreślił, jak ważne w dzisiejszych czasach jest pielęgnowanie braterskiej postawy w świecie. Uroczysta ceremonia wręczenia nagrody odbyła się w Międzynarodowym Dniu Ludzkiego Braterstwa, przy pomniku „Founder’s Memorial” w Abu Zabi.

Porozumienie pokojowe po dekadach konfliktu

Odbierając nagrodę w imieniu Azerbejdżanu, prezydent Ilham Alijew podkreślił znaczenie tego wyróżnienia, zauważając, że nosi ono imię szejka Zayeda bin Sultana Al-Nahyana, ojca założyciela Zjednoczonych Emiratów Arabskich, i jest wspierane przez Jego Świątobliwość Papieża Leona XIV oraz Wielkiego Imama Al-Azhar, szejka Ahmeda Al-Tayeba.

Wspominając ponad trzy dekady konfliktu między Armenią a Azerbejdżanem, prezydent Alijew powiedział, że ostatnie sześć miesięcy otworzyło nowy rozdział dla obu kaukaskich krajów. „Jesteśmy w stanie wojny od ponad 30 lat. Teraz od sześciu miesięcy żyjemy w pokoju” – powiedział. „Uczymy się żyć w pokoju. Mogę powiedzieć, że to wyjątkowe uczucie” – dodał.

Prezydent podkreślił również, że pokój został osiągnięty dzięki politycznej determinacji i międzynarodowemu wsparciu, dodając, że porozumienie może służyć jako wzór dla innych. „Nasz przykład pokazuje, że pokój jest możliwy pomimo ciągłych konfliktów, cierpienia i nieufności. Pokój jest możliwy, gdy istnieje silna wola polityczna po obu stronach” – powiedział Ilham Alijew.

Premier Armenii Nikol Paszynian nazwał nagrodę „wielkim zaszczytem”, podkreślając, że została ona ustanowiona w następstwie historycznego Dokumentu o Ludzkim Braterstwie, podpisanego wspólnie przez papieża Franciszka i Wielkiego Imama Al-Azhar. Stwierdził, że wydarzenie to symbolizuje poparcie świata muzułmańskiego i chrześcijańskiego dla pokoju między Armenią a Azerbejdżanem. Chociaż nagroda została formalnie wręczona przywódcom, Paszynian podkreślił, że należy ona do narodów obu krajów: „To prawdziwe osiągnięcie, które należy do wszystkich narodów”. Premier zadedykował nagrodę „każdemu Ormianinowi i Azerbejdżaninowi, który odważył się mieć nadzieję na pokój, jedyne ukojenie dla wszystkich i najwyższą formę szacunku dla ofiar”.

W obronie edukacji afgańskich dziewcząt

Zarqa Yaftali została doceniona za swoje wieloletnie zaangażowanie w obronę prawa do edukacji dziewcząt i kobiet w Afganistanie. W przemówieniu nazwała nagrodę „nie tylko osobistym triumfem, ale i głęboką odpowiedzialnością”. „Z pokorą” – zadedykowała wyróżnienie afgańskim kobietom i dziewczętom, które nadal walczą o swoje prawa. „Ten zaszczyt należy do odważnych kobiet z Afganistanu, które, nawet pozbawione najbardziej podstawowych praw, każdego dnia dają o sobie znać z godnością, wytrwałością i odwagą” – stwierdziła aktywistka.

Yaftali przypomniała, że ​​jeszcze kilka lat temu dziewczęta swobodnie uczęszczały do ​​szkoły, a kobiety były aktywne w życiu publicznym, w tym w edukacji, mediach i wymiarze sprawiedliwości. „Dziś rzeczywistość wywróciła się do góry nogami” – powiedziała, opisując systematyczne pozbawianie kobiet praw jako poważną sytuację, której „nigdy nie wolno ignorować”.

Odnosząc się do wypowiedzi szejka Ahmeda Al-Tayeba, przypomniała, że odmawianie kobietom dostępu do edukacji jest sprzeczne z naukami islamu. „Dążenie do wiedzy jest dla każdego człowieka, mężczyzny i kobiety” – stwierdziła, wyrażając uznanie dla moralnego wsparcia udzielanego przez przywódców religijnych.

Patrząc w przyszłość, Jaftali wyobraża sobie czasy, „w których każda dziewczyna i każda kobieta będzie mogła się uczyć, przewodzić i zająć należne jej miejsce, nie z powodu ustępstw, ale z prawa”. Do tego czasu, podsumowała, pozostaje wspólną odpowiedzialnością „stać za nimi i nie pozwolić, by ich milczenie stało się normą”.

Pomoc humanitarna milionowi Palestyńczyków

Palestyńska organizacja non-profit Taawon została doceniona za działalność humanitarną i rozwojową, która co roku pomaga ponad milionowi Palestyńczyków na Zachodnim Brzegu, w Strefie Gazy i obozach dla uchodźców w Libanie. Poprzez swoje programy edukacyjne, opieki zdrowotnej, kulturalne i rozwoju społeczności, Taawon dąży do zachowania godności ludzkiej i wspierania odporności w obliczu dramatycznych wyzwań.

Papieskie orędzie

„Dziś potrzeba tego braterstwa nie jest odległym ideałem, lecz pilną koniecznością. Nie możemy ignorować faktu, że zbyt wielu naszych braci i sióstr cierpi obecnie z powodu okrucieństw przemocy i wojny” – napisał papież Leon XIV. Przytaczając ostrzeżenie papieża Franciszka z encykliki Fratelli Tutti, że ofiarą każdej wojny jest „wrodzone powołanie rodziny ludzkiej do braterstwa” Leon XIV wezwał do głoszenia prawdy, iż braterstwo ludzkie jest żywą rzeczywistością, silniejszą niż wszelkie konflikty, różnice i napięcia.

 Nie wystarczą słowa, należy działać

Dodał jednak, że same słowa nie wystarczą. „Nasze najgłębsze przekonania wymagają stałej pielęgnacji poprzez namacalne wysiłki” – wskazał. „Pozostawanie jedynie na poziomie idei i teorii, bez wyrażania ich przez częste i praktyczne czyny miłosierdzia, ostatecznie spowoduje osłabienie i zanik nawet naszych najdroższych nadziei i aspiracji” – przypomniał swoją adhortację apostolską Dilexi te. „Jako bracia i siostry, wszyscy jesteśmy wezwani do wyjścia poza peryferie i zbliżenia się w większym poczuciu wzajemnej przynależności” – dodał Leon XIV.

Wybierać drogę solidarności

Papież przypomniał z wdzięcznością laureatów Nagrody Zayeda za Ludzkie Braterstwo: Ilhama Aliyeva – prezydent Azerbejdżanu, Nikola Paszyniana – premiera Armenii, Zarqi Yaftali oraz palestyńskaiej organizacji Taawon. Wyraził przekonanie, że są oni siewcami nadziei w świecie, który zbyt często buduje mury zamiast mostów. „Wybierając wymagającą drogę solidarności zamiast łatwej drogi obojętności, pokazali, że nawet najgłębsze podziały można leczyć poprzez konkretne działania. Ich praca jest świadectwem przekonania, że światło braterstwa może zwyciężyć nad ciemnością bratobójstwa” – podkreślił Ojciec Święty. Podziękował też szejkowi Mohammedowi bin Zayed Al Nahyanowi, prezydentowi Zjednoczonych Emiratów Arabskich, za jego wsparcie tej inicjatywy.

Pełną treść papieskiego przesłania publikujemy TUTAJ.

Nagroda Zayeda za Ludzkie Braterstwo to niezależna międzynarodowa nagroda, która honoruje osoby i instytucje z różnych środowisk, zaangażowane w promowanie wartości solidarności, uczciwości, równości i nadziei. Laureaci są wybrani przez niezależne międzynarodowe jury, w skład którego wchodzili między innymi były przewodniczący Rady Europejskiej Charles Michel, dyrektor Funduszu Narodów Zjednoczonych na rzecz Dzieci (UNICEF) Catherine Russell i prefekt watykańskiej Dykasterii ds. Kultury i Edukacji kard. José Tolentino de Mendonça.

Uroczysta ceremonia wręczenia nagród odbyła się w Międzynarodowym Dniu Braterstwa Ludzkiego, przy pomniku „Founder’s Memorial” w Abu Zabi. Od momentu powstania w 2019 r. nagroda została przyznana 19 laureatom z wielu krajów, w tym organizacjom takim jak Wspólnota Sant’Egidio lub osobistościom, takim jak sekretarz generalny ONZ António Guterres.