Depresja u najmłodszych – eksperci alarmują o skali problemu

W Ogólnopolskim Dniu Walki z Depresją przedstawiono dane obrazujące skalę kryzysów psychicznych wśród najmłodszych. Telefon zaufania dla dzieci i młodzieży 116 111, prowadzony przez Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę, w minionym roku odebrał 79 062 kontakty, a w 1 432 przypadkach konieczna była interwencja w sytuacji zagrożenia życia lub zdrowia.

Jak wynika z analiz specjalistów, dzieci i nastolatki szukają wsparcia z powodu długotrwałego obniżenia nastroju, stanów lękowych, depresyjnych, przemocy rówieśniczej, trudności rodzinnych oraz myśli samobójczych. W rozmowach powraca temat przeciążenia szkolnego i społecznego oraz braku bezpiecznego miejsca, w którym młoda osoba mogłaby otwarcie mówić o swoich emocjach.

Eksperci podkreślają, że kryzys psychiczny rzadko ma jedną przyczynę; najczęściej jest efektem nakładających się czynników, takich jak presja osiągnięć, napięcia w relacjach, doświadczenie przemocy, izolacja czy trudna sytuacja domowa.

– Każdy kontakt to konkretna historia młodej osoby, która często po raz pierwszy decyduje się powiedzieć komuś o swoim cierpieniu. W takich momentach priorytety są dwa: wesprzeć, odciążyć młodego człowieka, dostrzec go w jego trudnościach i bólu, a także zatroszczyć się i zapewnić mu bezpieczeństwo, jeżeli jest to konieczne. Chcemy budować obraz dorosłego, który jest odpowiedzialny i reaguje – mówi Katarzyna Talacha, konsultantka telefonu zaufania.

Specjaliści zwracają uwagę, że systemowa pomoc nie może ograniczać się wyłącznie do reagowania w sytuacjach kryzysowych. Niezwykle ważna jest profilaktyka: wzmacnianie odporności psychicznej dzieci i młodzieży oraz rozwijanie kompetencji rodziców i opiekunów w zakresie rozpoznawania pierwszych sygnałów alarmowych. To właśnie dorosły, który potrafi wysłuchać, towarzyszyć i pomóc w regulacji emocji, może stać się dla dziecka przestrzenią bezpieczeństwa. Taki model pracy promuje Poradnia dla Rodziców FDDS, zachęcająca do uważnego reagowania na zmiany zachowania dzieci.

Do sygnałów, które wymagają szczególnej czujności, należą m.in. długotrwałe wycofanie, utrata dotychczasowych zainteresowań, zaburzenia snu i apetytu, narastająca drażliwość, samookaleczanie oraz wypowiedzi dotyczące bezsensu życia. W takich sytuacjach konieczne jest szybkie wsparcie psychologiczne lub psychiatryczne, a w razie bezpośredniego zagrożenia życia – natychmiastowa interwencja.

Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę prowadzi również bezpłatną i anonimową linię 800 100 100, przeznaczoną dla dorosłych zaniepokojonych bezpieczeństwem osób poniżej 18. roku życia. Rodzice, nauczyciele oraz inni opiekunowie mogą uzyskać tam profesjonalne konsultacje psychologiczne, pedagogiczne i prawne. Ważną rolą dorosłych jest także regularne przypominanie dzieciom i młodzieży o możliwości skorzystania z telefonu 116 111, by w sytuacji kryzysowej wiedziały, gdzie mogą otrzymać natychmiastowe i bezpieczne wsparcie.

Ogólnopolski Dzień Walki z Depresją staje się okazją do przypomnienia, że ochrona zdrowia psychicznego najmłodszych wymaga całościowego podejścia – zarówno dostępności całodobowej pomocy, jak i działań profilaktycznych oraz stabilnego finansowania programów wspierających. Fundacja zachęca również do przekazywania 1,5% podatku na rzecz swoich działań, co umożliwia utrzymanie bezpłatnych form pomocy oraz rozwijanie inicjatyw służących ochronie dzieci.