Jasna Góra: „Jedność w różnorodności” – dzień skupienia paulinów przed Kapitułą Generalną Zakonu

Refleksja nad tożsamością Zakonu, wybory nowych władz i wyznaczenie kierunku działań duszpasterskich na najbliższe 6 lat – takie m.in. zadania stoją przed Kapitułą Generalną Zakonu Św. Pawła Pierwszego Pustelnika, która jutro rozpocznie się na Jasnej Górze. Dziś jej uczestnicy pod przewodnictwem abp. Andrzeja Przybylskiego z Katowic przeżywają dzień skupienia będący duchowym przygotowaniem do Kapituły, czasem modlitwy o Boże światło dla zakonników. Paulini swoje placówki mają w 17 krajach świata. Najważniejszym miejscem i siedzibą przełożonego generalnego jest Jasna Góra. Paulini są jednym z nielicznych zakonów, którego generał urzęduje poza Rzymem.

Jutro po porannej Mszy św. o Duchu Świętym, sprawowanej w Kaplicy Matki Bożej, nastąpi kanoniczne rozpoczęcie Kapituły.

Wszystkie zasady odnoszące się do trybu zwołania Kapituły, ordynacji wyborczej delegatów, przebiegu Kapituły i wyboru nowych władz określa „Reguła, Konstytucje i Dyrektorium Zakonu Świętego Pawła Pierwszego Pustelnika” i Kodeks Prawa Kanonicznego.

Jak wyjaśnia o. Arnold Chrapkowski dotychczasowy generał, Kapituła to czas spojrzenia na to, co ważne także w perspektywie wszystkich zmian, które dokonują się we współczesnym świecie i w Kościele. – Trzeba spojrzeć w przyszłość, nie tylko naszymi oczyma, ale oczyma Boga, oczyma naszych założycieli, oczyma historii, a przede wszystkim z nadzieją w przyszłość – mówi zakonnik w rozmowie z Radiem Jasna Góra.

Podkreśla, że do zadań Kapituły Generalnej należy przede wszystkim strzeżenie dziedzictwa Zakonu, by wszystkie podejmowane decyzje, wyznaczone kierunki aktywności były zgodne z charakterem, charyzmatem Zakonu w konkretnych uwarunkowaniach współczesnego świata, by paulińska służba Kościołowi i ludziom była adekwatna do potrzeb. – Zobaczyć w jaki sposób to dziedzictwo wieków mamy przenieść w nasze dzisiaj, co mamy zmienić, co dostosować, na co zwrócić większą uwagę – dodaje o. Chrapkowski.

Dotychczasowy generał przypomina także, że jest to czas podejmowania zagadnień związanych z formacją, kwestiami nowych powołań, apostolatem, a także zarządzaniem dobrami doczesnymi Zakonu. Zwraca uwagę na coraz bardziej widoczny aspekt międzynarodowy wspólnot paulińskich, na wyzwania płynące z różnorodności Kościołów partykularnych, w których paulini posługują; od USA po Australię i Afrykę. O. Chrapkowski tę specyfikę paulinów nazywa „jednością w różnorodności”. Zakonnicy nie zaprzestali działalności mimo trwającej wojny w Ukrainie czy z powodu niespokojnej sytuacji w Republice Południowej Afryki, gdzie posługują wśród Zulusów.

– Z drugiej strony widzimy naprawdę ogromny entuzjazm wiary tych ludzi. Dlatego mówię, to są sytuacje, które są bardzo trudne, ale bardzo ważne. My w czasie Kapituły nie możemy skupić się na jednym domu, jednym kraju, ale naszym zadaniem jest spojrzenie w przyszłość całego Zakonu – mówi o. Chrapkowski, zaznaczając, że podczas obrad zostaje zebrane całe doświadczenie paulińskiej posługi, by „w tej różnorodności zobaczyć jedność i wypracować konkretne plany na przyszłość”. Podkreślił, że najważniejszą zasadą Zakonu i każdego zakonnika z osobna jest naśladowanie Chrystusa ukazane w Ewangelii i wyrażone w zakonnych konstytucjach. – Nie realizacja siebie, swojego pomysłu, swojego ideału, ale naśladowanie Chrystusa. I wsłuchiwanie się w Ewangelię, wsłuchiwanie się w głos Kościoła, to jest nasze zadanie. I w tym wszystkim musimy zobaczyć człowieka, z którym żyjemy i któremu mamy służyć – podkreślał.

Kapituła Generalna to także spojrzenie i ocena jakości życia wspólnotowego, bo dla zakonnika „pierwszą twarzą Chrystusa, Kościoła i Zakonu” jest współbrat.

Dziś także wyraźnym znakiem rozpoznawczym prawie 500 „białych mnichów” na 4 kontynentach w 17 krajach świata jest maryjność i posługa w konfesjonale.

W skład Kapituły Generalnej Zakonu Paulinów wchodzą: dotychczasowy generał wraz z zarządem, prowincjałowie ze Stanów Zjednoczonych, Australii, Niemiec i Wiceprowincjałowie z Chorwacji, Słowacji, Węgier oraz ojcowie i bracia dyskreci, czyli delegaci społeczności zakonnej wyłonieni we wcześniejszych wyborach. W czasie obrad ponad 60-osobowe gremium, omówi najważniejsze dla Zakonu sprawy, wyda uchwały i decyzje, które obowiązywać będą wszystkich paulinów. Ich zadaniem jest wybór nowych władz Zakonu. W tajnym głosowaniu wyłaniany jest zatem generał, definitorzy tworzący Zarząd Zakonu, który będzie mu doradzać podczas sześcioletniej kadencji, a także prokurator generalny przy Stolicy Apostolskiej oraz administrator generalny.

Wybrany generał sprawuje najwyższą władzę we wszystkich prowincjach i klasztorach na świecie. Od 2014 r. przez dwie 6-letnie kadencje urząd przełożonego generalnego pełnił o. Arnold Chrapkowski. To dotychczas 86. z kolei generał powstałego w XIII wieku Zakonu Paulinów.

Kapituły generalne paulinów odbywają się na Jasnej Górze dopiero od początków XX wieku. Wcześniej (XIV-XIX w.) miały miejsce m.in. na Węgrzech i w Chorwacji będących kolebką Zakonu Świętego Pawła Pierwszego Pustelnika.

Paulini są zakonem łączącym kontemplację z działalnością duszpasterską, którą cechuje otwartość na aktualne potrzeby Kościoła. Zasadniczym rysem ich duchowości jest maryjność, kontemplacja Boga w samotności, umiłowanie modlitwy liturgicznej i pokuty, służba pielgrzymującemu Ludowi Bożemu. Opiekują się sanktuarium na Jasnej Górze, jednym z najważniejszych ośrodków kultu maryjnego w Polsce i na świecie.

Zakon Paulinów powstał w XIII wieku na Węgrzech z rozproszonych pustelników, których w jedną wspólnotę zebrał bł. Euzebiusz z Ostrzyhomia. Za patrona wybrali oni św. Pawła z Teb uważanego za pierwszego pustelnika. Od niego wzięła się pełna nazwa: Zakon Świętego Pawła Pierwszego Pustelnika. Do Polski przybyli w 1382 r. na prośbę księcia Władysława Opolczyka, aby opiekować się w Częstochowie cudownym obrazem Matki Bożej.