Bp Tomasz Sztajerwald: nie chodzi o to, by duszpasterze prowadzili terapię

„Nie chodzi o to, by duszpasterze prowadzili terapię, ale by potrafili rozpoznać problem i wskazać właściwą pomoc” – powiedział w rozmowie z KAI bp Tomasz Sztajerwald. Podczas zebrania plenarnego KEP biskup pomocniczy warszawsko-praski poruszył temat studium z zakresu psychologii i pomocy osobom w kryzysie oraz intensywnego kursu języka włoskiego dla kleryków.

Duchowny wyjaśnił, że przygotowywane studium ma pomóc osobom zaangażowanym w duszpasterstwo lepiej rozpoznawać problemy psychiczne i społeczne, z którymi coraz częściej spotykają się w swojej posłudze. Jak zaznaczył, inicjatywa jest skierowana do duchownych i osób konsekrowanych.

„Chodzi o to, by w pierwszym kontakcie wiedzieć, jak pomóc, choćby wskazując właściwego specjalistę. Studium jest skierowane do osób, które pracują w duszpasterstwach specjalistycznych, na przykład do kapelanów szpitalnych, ale także do katechetów” – powiedział bp Sztajerwald. Dodał, że tematyka zajęć dotyczy szeroko rozumianej pomocy człowiekowi, dlatego może być przydatna także dla osób pracujących z młodzieżą czy rodzinami.

Program studium obejmuje m.in. podstawy psychologii, elementy psychopatologii, zagadnienia związane z zaburzeniami osobowości oraz uzależnieniami – zarówno od substancji, jak i uzależnieniami behawioralnymi. Uczestnicy będą mogli także zapoznać się z tematyką wczesnych sygnałów ostrzegawczych alkoholizmu czy aktualnych zagrożeń wśród dzieci i młodzieży.

Jak wyjaśnił biskup, potrzeba takiej formacji wynika z konkretnych doświadczeń duszpasterskich. „Do mnie czasami trafiały osoby, księża czy siostry zakonne, które pytały, jak pomóc komuś, kto na przykład ma problem z alkoholem albo młodemu człowiekowi, który się samookalecza” – powiedział.

Hierarcha zaznaczył, że osoby pracujące w duszpasterstwie często nie potrzebują pełnych, kilkuletnich studiów psychoterapii, lecz podstawowej wiedzy pozwalającej właściwie zareagować w pierwszym kontakcie. „Te osoby nie szukały czteroletniego studium psychoterapii. Potrzebowały konkretnej wiedzy – co zrobić, gdzie skierować człowieka, jak rozpoznać sygnały ostrzegawcze” – wyjaśnił bp Sztajerwald.

Jak dodał, szczególnie ważne jest to w sytuacjach, gdy rozmowa trwa zaledwie kilka minut. „Mam kogoś w konfesjonale po raz pierwszy i być może więcej ta osoba już do mnie nie przyjdzie. A czuję, że może mieć symptomy depresyjne. By wiedzieć, jak dopytać i jak pomóc choćby przez wskazanie specjalisty” – wyjaśnił.

Studium ma charakter formacyjny i edukacyjny. Uczestnicy po jego ukończeniu otrzymają certyfikat, jednak nie będzie ono uprawniało do prowadzenia terapii. „Chodziło o podanie w pigułce wiedzy, która poszerzy kompetencje duszpasterzy i osób pracujących z ludźmi, ale nie o przygotowanie do prowadzenia terapii” – podkreślił.

Zajęcia rozpoczną się we wrześniu 2026 r. i potrwają do października 2027 r. Będą odbywać się średnio raz w miesiącu w Warszawie, w budynku seminarium przy ul. Mehoffera 2. Spotkania zaplanowano w piątki w godz. 16.00–20.00 oraz w soboty w godz. 9.00–15.00, aby umożliwić udział osobom zaangażowanym w duszpasterstwo parafialne.

Drugą inicjatywą przedstawioną przez biskupa jest intensywny kurs języka włoskiego dla kleryków, który w tym roku po raz pierwszy organizuje seminarium warszawsko-praskie we współpracy z lektorami języka włoskiego. Kurs jest przeznaczony dla kleryków, którzy nie znają języka włoskiego lub posługują się nim na podstawowym poziomie. „Chodzi o intensywną naukę pięć godzin dziennie, od poniedziałku do piątku – powiedział bp Sztajerwald.

Elementem kursu będzie także praktyczne zanurzenie w języku. „Każdego dnia przewidziana jest Msza św. i brewiarz po włosku, a także różne elementy kultury włoskiej, które pomagają w nauce języka” – wyjaśnił biskup. W programie znalazły się również dodatkowe atrakcje m.in. zwiedzanie Warszawy z przewodnikiem, w miarę możliwości po włosku, wieczór włoski oraz spotkanie w restauracji z kuchnią włoską. Planowane są także projekcje filmów i inne wydarzenia pozwalające uczestnikom zanurzyć się w języku.

Bp Sztajerwald podkreślił, że kurs cieszy się już zainteresowaniem kleryków. „Wiem, że kilka osób jest już zapisanych, a zostało jeszcze około dziesięciu miejsc” – poinformował. Jeśli inicjatywa spotka się z dużym zainteresowaniem, w przyszłości możliwe jest organizowanie podobnych kursów także dla księży i sióstr zakonnych, zwłaszcza dla tych, którzy przygotowują się do studiów we Włoszech. Jak dodał, osoby zainteresowane udziałem w kursie mogą zgłaszać się mailowo. Informacje organizacyjne oraz zapisy dostępne są pod adresem studiumpsych@gmail.com.