„Nieważność częściowa” w procesie kard. Becciu – co dalej?

Rozprawa zostanie powtórzona w postępowaniu apelacyjnym. Postanowienie wynika z przedłożenia przez prokuratora Diddiego dokumentacji częściowo utajnionej. Adwokaci kardynała twierdzą, że naruszono prawo do obrony. Na pytanie co to oznacza, i jaki będzie dalszy bieg procedowania w tej sprawie odpowiada na łamach katolickiego dziennika „Avvenire” Giuseppe Muolo.

Dziennikarz stwierdza, że nie oznacza to, iż wszystko trzeba zacząć od nowa. Trybunał Apelacyjny Państwa Watykańskiego precyzuje bowiem, że „nie stwierdza całkowitej nieważności całego wyroku pierwszej instancji: ani postępowania, ani wyroku. Te bowiem zachowują swoją moc”. Wyrok pozostaje zatem ważny. Konieczne będzie jednak powtórzenie etapów postępowania (takich jak przesłuchanie świadków i ocena dowodów) przed Sądem Apelacyjnym.

Decyzja została podjęta z powodu nieprzedłożenia przez prokuratora Alessandro Diddi pełnej dokumentacji śledczej w procesie pierwszej instancji. Postanowienie mówi o „dokumentach częściowo zakreślonych”, które zostały przedstawione w niekompletnej wersji. W konsekwencji ograniczono prawo oskarżonych do obrony.

Wśród pominiętych fragmentów znalazły się również rozmowy Genoveffy Ciferri i Franceski Immacolaty Chaouqui dotyczące świadka, prałata Alberto Perlaski, byłego dyrektora Biura Administracyjnego Sekretariatu Stanu. Rozmowy te zostały opublikowane kilka miesięcy temu przez gazetę „Domani” i wydają się wskazywać na porozumienie między obiema kobietami, a także innymi osobami, co zdaniem obrony kard. Becciu może wskazywać, że śledztwo zbudowano na fałszywych podstawach.

Prawnicy kardynała wraz z obrońcami pozostałych oskarżonych zaskarżyli wyrok z 16 grudnia 2023 r. (który skazał kardynała na 5 lat i 6 miesięcy więzienia), podnosząc zarzuty nieważności dotyczące całego systemu oskarżenia: od postanowienia o wniesieniu sprawy do sądu wydanego przez Biuro Promotora Sprawiedliwości (odpowiednik prokuratora), poprzez brak pełnego złożenia akt postępowania przygotowawczego, aż po postanowienia wydane przez sąd pierwszej instancji. Ich wnioski zostały zatem uwzględnione tylko częściowo.

Adwokaci kardynała Angelo Becciu wyrazili zadowolenie z postanowienia  Trybunału Apelacyjnego. „Pokazuje to, że od samego początku mieliśmy rację, wskazując na naruszenie prawa do obrony i domagając się przestrzegania prawa w celu przeprowadzenia sprawiedliwego procesu. I w tej kwestii postanowienie całkowicie podważa wyrok Sądu” – stwierdzili. Obrona kwestionowała również fakt, że nie zostały „terminowo opublikowane” reskrypty papieża Franciszka, którymi rozszerzono uprawnienia Urzędu Promotora Sprawiedliwości.

Jest to zatem sytuacja bez precedensu, jak zauważa sam watykański Trybunał Apelacyjny w swoim postanowieniu, ponieważ w orzeczeniach sędziów watykańskich nie ma precedensów odnoszących się do częściowego złożenia akt postępowania przygotowawczego lub złożenia dokumentów częściowo zakreślonych. Jednak oczywiste jest nieprzestrzeganie zasady pełnej znajomości wszystkich akt zgromadzonych podczas postępowania przygotowawczego przez oskarżonego i jego obrońcę. Stąd decyzja o „względnej nieważności”, ponieważ „został naruszony fundamentalny akt postępowania, jakim jest wezwanie do sądu”, a teraz skutkiem tego Trybunał Apelacyjny musi uznać wyrok za nieważny i zarządzić ponowne przeprowadzenie postępowania w tej właśnie instancji.

Na zakończenie postanowienia Trybunał Apelacyjny nakazuje Prokuraturze złożenie w sekretariacie, w terminie do 30 kwietnia 2026 r., wszystkich akt postępowania przygotowawczego w ich pełnej wersji; wyznacza stronom termin do 15 czerwca 2026 r. na zapoznanie się z aktami i dokumentami oraz na przygotowanie dowodów obrony. Wyznacza również termin rozprawy na 22 czerwca 2026 r. o godz. 9:00, na którą strony mają się stawić w celu ustalenia harmonogramu kolejnych rozpraw. Proces rozpocznie się od tego momentu – stwierdza Giuseppe Muolo.