Kard. Filoni: bramy miejsc świętych nie mogą pozostać zamknięte

Wolność religijna musi być brana pod uwagę także, gdy mowa jest o zachowaniu względów bezpieczeństwa. Tak o ostatnich wydarzeniach w Jerozolimie mówi kard. Fernando Filoni. Włoski dyplomata, który wiele lat pracował na Bliskim Wschodzie, podkreśla, że „miejsca święte nie mogą pozostawać zamknięte”. „Każdy – zauważa – musi mieć możliwość wyrażania swojej wiary: żydzi, chrześcijanie, muzułmanie. Ziemia Święta dzięki temu żyje, to nie jest muzeum archeologiczne”.

Wytrawny dyplomata

79-letni kard. Filoni obecnie jest Wielkim Mistrzem Zakonu Rycerskiego Grobu Świętego w Jerozolimie, który wspiera działalność łacińskiego patriarchatu. Podczas drugiej wojny w Zatoce Perskiej był jedynym zachodnim ambasadorem, który pozostał w Bagdadzie pod amerykańskimi bombardowaniami; jego krzyż pektoralny podarował mu iracki muzułmanin w podziękowaniu za to, że nie opuścił kraju. Przez wiele lat pracował w Sekretariacie Stanu Stolicy Apostolskiej i kierował ówczesną Kongregacją ds. Ewangelizacji Narodów.

Wolność kultu nie może iść w zapomnienie

Kard. Filoni podkreśla, że „to, iż władze izraelskie zagwarantowały przedstawicielom Kościołów możliwość sprawowania liturgii w Bazylice Bożego Grobu”, jest bez wątpienia „ważnym pierwszym krokiem”. Jednak, jak zauważa, chodzi o wypracowanie konkretnych rozwiązań również dla wiernych. Mówiąc o bolesnym incydencie w Niedzielę Palmową, kiedy to izraelska policja uniemożliwiła sprawowanie w Bazylice liturgii dwóm najważniejszych zwierzchnikom Kościoła w Ziemi Świętej, wskazuje, że doszliśmy do granicznego punktu. „Bezpieczeństwo ma swoją logikę i jest ważne, to jasne. Ale są też uczucia wiernych, jest wolność religijna, którą należy zagwarantować – podkreśla kard. Filoni. – Nie można ignorować tego aspektu. Wolność kultu nie może iść w zapomnienie”.

Współistnienie pracą na rzecz pokoju

Mówiąc o wydarzeniach w Niedzielę Palmową, włoski kardynał zauważa, że „działanie patriarchy było aktem wysokiej dyplomacji”. „Jest to osoba o wielkiej roztropności, która broni zasad, ale wie, że trzeba iść dalej”. Hierarcha wskazuje również na znaczenie działań Stolicy Apostolskiej, która wezwała na rozmowy ambasadora Izraela „Jest to – mówi – gest dyplomatyczny, pokazujący, że osiągnięte porozumienie nie jest arbitralne, ale uzgodnione, zawsze z poszanowaniem praw podstawowych”. Kard. Filoni podkreśla, że Ziemia Święta należy do wszystkich. „Angażowanie się na rzecz współistnienia – zauważa – oznacza pracę na rzecz pokoju”. W kontekście obecnej sytuacji przywołuje słowa papieża Franciszka: „Jeśli Ziemia Święta nie jest miejscem braterstwa, to jakie inne miejsce na świecie może nim się stać?”.

Miejsca święte muszą być dostępne dla wiernych

Włoski dyplomata zauważa, że bezpieczeństwo, na które powołują się władze Izraela, nie może być jedynym kryterium oceny, decydującym o zamykaniu miejsc świętych. „Należy zapewnić bezpieczeństwo, ale trzeba pozwolić przynajmniej na umiarkowane otwarcie – mówi kard. Filoni. – Bramy miejsc świętych nie mogą pozostawać zamknięte”. Nie można przystać tylko na to, że władze Izraela zgodziły się na udostępnienie dostępu do Bazyliki Bożego Grobu zwierzchnikom Kościoła. Nie chodzi wyłącznie „o patriarchów czy duchownych, są również wierni świeccy, którzy tam mieszkają”. Trzeba i można znaleźć rozsądne rozwiązanie. Włoski dyplomata przypomina, że domy nie są przecież bardziej bezpieczne niż miejsca kultu. „Nie mówię o wielkich zgromadzeniach, ale o minimum: nie uniemożliwiajmy obecności wspólnoty wiernych na modlitwie. Byłby to ważny sygnał”.

Duchowa pielgrzymka do Jerozolimy

Wielki Mistrz napisał list do wszystkich członków Zakonu Grobu Świętego, prosząc każdego z nich, aby „przeżył Wielki Tydzień jako duchową pielgrzymkę do Jerozolimy”. Hierarcha przypomina, że Zakon związany jest z Ziemią Świętą od XIV wieku, tam znajduje się centrum jego działalności. „Choć nie możemy teraz osobiście pielgrzymować – mówi kard. Filoni – to jednak nadal możemy się modlić, angażować na rzecz ludności i wspierać każdą inicjatywę na rzecz pokojowego współistnienia”.

Szkoły, pomoc społeczna, tworzenie miejsc pracy

Zakon Rycerski Grobu Bożego w Jerozolimie, za pomocą patriarchatu łacińskiego, wspiera obecnie działalność aż 44 szkół, do których uczęszczają zarówno muzułmanie, jak i chrześcijanie. Placówki znajdują się w Jerozolimie, ale także w Jordanii i w Palestynie, w tym w Strefie Gazy, gdzie szkoła działa przy katolickiej parafii. „Oprócz tego angażujemy się w pomoc społeczną – mówi kard. Filoni. Obecnie poproszono nas o stworzenie projektów na rzecz zatrudnienia. Bezrobocie osiąga bardzo wysokie poziomy. Dlatego w tej chwili ten wymiar społeczny jest dla nas priorytetowy”.