Religijność diecezji świdnickiej: spadek praktyk, więcej przystępujących do Komunii św.

Uczestnictwo wiernych w niedzielnych Mszach św. w diecezji świdnickiej należy do najniższych w Polsce – wynika z najnowszego raportu Instytutu Statystyki Kościoła Katolickiego opublikowanego na stronach diecezji. Jednocześnie większy niż średnio w kraju odsetek uczestników liturgii przystępuje tam do Komunii św., co wskazuje na zmianę charakteru religijności. Raport pokazuje także duże zróżnicowanie wewnętrzne religijności w diecezji.

Diecezja świdnicka należy do grona diecezji o niższym poziomie praktyk religijnych w Polsce – wynika z raportu „Pejzaż religijności” przygotowanego przez Instytut Statystyki Kościoła Katolickiego SAC. W 2024 r. wskaźnik uczestnictwa w niedzielnej Mszy św. (dominicantes) wyniósł tam 21,5 proc., wobec 29,6 proc. średnio w kraju.

Podobnie niższy od średniej krajowej jest odsetek osób przystępujących do Komunii św. (communicantes) – 11,3 proc. wobec 14,6 proc. w Polsce.

Jednocześnie raport wskazuje na relatywnie wyższy poziom tzw. communicantes względnego, który wynosi w diecezji 52,7 proc. przy średniej krajowej 49,5 proc. Oznacza to, że spośród osób uczestniczących w liturgii większy niż przeciętnie odsetek przyjmuje Komunię św.

Autorzy opracowania podkreślają, że dane te wpisują się w szerszy trend obserwowany w Polsce: spadek ogólnego uczestnictwa w praktykach religijnych przy jednoczesnej stabilizacji lub wzroście zaangażowania części bardziej praktykujących wiernych.

Raport pokazuje także duże zróżnicowanie wewnętrzne diecezji. Najwyższy poziom uczestnictwa w niedzielnej Mszy św. odnotowano w dekanatach Bystrzyca Kłodzka (36 proc.), Kudowa-Zdrój (30,4 proc.) oraz Międzylesie (27,8 proc.). Najniższe wartości występują natomiast w dekanatach miejskich i miejsko-wiejskich, takich jak Wałbrzych-Północ (11,6 proc.), Lądek-Zdrój (15,2 proc.) czy Głuszyca (15,6 proc.).

Podobne różnice widoczne są w przypadku osób przyjmujących Komunię św. – od 21,8 proc. w dekanacie Bystrzyca Kłodzka do zaledwie 7 proc. w dekanacie Wałbrzych-Północ.

Z kolei najwyższy względny udział przystępujących do Komunii św. odnotowano w dekanatach Bystrzyca Kłodzka (60,7 proc.), Wałbrzych-Północ (60,4 proc.) oraz Wałbrzych-Południe (59,1 proc.).

Badanie wskazuje również na niższe niż przeciętnie zaangażowanie wiernych w życie wspólnot parafialnych. Wskaźnik uczestnictwa w takich wspólnotach wynosi 5,3 członkostwa na 100 wiernych, wobec średniej krajowej 7,5.

W diecezji funkcjonuje 638 wspólnot parafialnych, jednak – jak zauważają autorzy raportu – poziom aktywności wiernych w ich ramach pozostaje ograniczony.

Raport ISKK zwraca uwagę, że przemiany religijności w Polsce są silnie zróżnicowane regionalnie i zależą m.in. od struktury osadniczej, uwarunkowań historycznych oraz zmian pokoleniowych. W diecezji świdnickiej szczególnie widoczna jest różnica między mniejszymi ośrodkami a większymi miastami, gdzie poziom praktyk religijnych jest niższy.

Autorzy podkreślają, że rzetelne dane mają wspierać planowanie działań duszpasterskich i identyfikację obszarów wymagających szczególnej uwagi – zarówno tam, gdzie obserwuje się spadki uczestnictwa, jak i tam, gdzie utrzymuje się wyższy poziom zaangażowania wiernych.