Kard. Aveline: tradycja obejmuje Vaticanum II

Kardynał Jean-Marc Aveline, arcybiskup Marsylii i przewodniczący Konferencji Episkopatu Francji, uznał kwestię liturgii za jedną z najdelikatniejszych spraw kościelnych w dzisiejszej Francji. W wywiadzie udzielonym stacji KTO z okazji Wielkanocy poruszył kwestię relacji między liturgią a tradycją w oparciu o list wysłany przez papieża do francuskich biskupów podczas ich wiosennego zgromadzenia plenarnego.

Kard. Aveline poruszył kwestię napięcia między liturgią a tradycją, podkreślając, że nie jest to kwestia wyłącznie obrządku, lecz ma ona  charakter teologiczny. Jest to zresztą pogląd, który zaczął już zyskiwać poparcie wśród samych biskupów francuskich, którzy uznają, że za debatą liturgiczną kryją się „problemy doktrynalne i eklezjologiczne”, zwłaszcza dotyczące akceptacji Soboru Watykańskiego II.

Akceptacja wiernych przywiązanych do dawnego, ale bez kwestionowania ostatniego Soboru

Przewodniczący francuskiego episkopatu wyjaśnił, że biskupi są wezwani do okazywania „troski duszpasterskiej” wobec wiernych przywiązanych do liturgii sprzed reformy soborowej. Jego zdaniem „zaakceptować” tę duchową potrzebę, a nie zaczynać od jej osądzania.

Jednak ta otwartość ma jasną granicę: akceptację żywej tradycji Kościoła, która jak podkreślił, obejmuje Sobór Watykański II. „Tradycja sięga aż do ostatniego soboru, w tym Soboru Watykańskiego II” – stwierdził.

 „Niekoniecznie jest to nie do pogodzenia”

Podczas wywiadu poruszono właśnie tę pozorną sprzeczność: jak uczynić miejsce dla osób preferujących liturgię sprzed Soboru Watykańskiego II, jednocześnie wymagając od nich akceptacji tego Soboru. Kard. Aveline odpowiedział, że napięcie to „nie jest koniecznie nie do pogodzenia”, o ile przyjmuje się „hermeneutykę ciągłości” – jak wskazywał Benedykt XVI. Każdy sobór odpowiada bowiem na konkretny moment w historii i nie unieważnia poprzednich, lecz wpisuje się w szerszą ciągłość.

Jednak sama debata we Francji pokazuje, że interpretacja ta nie zdołała zagoić rany. Rozwój wspólnot związanych z Vetus Ordo skłonił nawet papieża do ostrzeżenia przed „bolesnym pęknięciem” wokół sprawowania Mszy św., prosząc biskupów o konkretne rozwiązania mające na celu integrację tych wiernych bez naruszania jedności.

Bractwo św. Piusa X i rana, która wciąż pozostaje otwarta

W wywiadzie poruszono również kwestię ogłoszenia nowych święceń biskupich przez Bractwo Kapłańskie św. Piusa X. Kard. Aveline określił to jako powód do „smutku”, podkreślając, że nie po raz pierwszy w historii Kościoła sobór napotyka trudności w przyjęciu. Zamiast uciekać się do środków przymusu, kardynał opowiedział się za dialogiem jako jedyną drogą. „Tylko dialog pozwala kontynuować głoszenie Ewangelii” – stwierdził, przywołując przykład św. Augustyna w obliczu podziałów w Kościele afrykańskim.

Liturgia, tradycja i kryzys przekazu

Kard. Aveline wiąże kwestię popularności liturgii trydenckiej z duchowym pragnieniem wielu wiernych, zwłaszcza młodych, którzy poszukują stabilności doktrynalnej, korzeni i wiary wyrażanej w konkretnych formach.

Dlatego podkreśla, że odpowiedzią nie może być jedynie przenoszenie ich z jednego miejsca do drugiego, ale przyjęcie tego pragnienia i wyjaśnienie go w świetle tradycji Kościoła. Jednak ponownie kluczem jest to, co rozumie się przez tradycję: czy jest to organiczna ciągłość z tym, co otrzymaliśmy, czy też wymuszone przywiązanie do dominującej interpretacji posoborowej.