„Bóg jest Ojcem wszystkich ludzi”. Papież odprawił mszę świętą w Annabie

„Pozostańcie na tej ziemi jako pokorny i wierny znak miłości Chrystusa” – zachęcił algierskich katolików papież Leon XIV podczas Mszy św. wotywnej o św. Augustynie, sprawowanej bazylice pod jego wezwaniem w Annabie – starożytnej Hipponie, gdzie ten Doktor Kościoła był biskupem w latach 395-430. Wśród koncelebransów był przełożony generalny zakonu augustianów o. Joseph Farrell OSA.

Po czytaniach biblijnych po arabsku, angielsku i francusku, papież wygłosił homilię. Czyniąc aluzję do św. Augustyna i starożytnej Hippony, zauważył, że choć czasy i nazwy się zmieniają, święci pozostają świadkami więzi między niebem a ziemią.

Nawiązując do odczytanego fragmentu Ewangelii (J 3, 7-15) w którym Pan Jezus mówi Nikodemowi o potrzebie powtórnego narodzenia, Leon XIV wskazał, iż wypływa stąd misja dla całego Kościoła, aby narodzić się na nowo z Boga. Zapewnił, że Chrystus prosząc nas o odnowienie od podstaw naszego życia, daje nam również siłę, aby to uczynić. „Chrześcijanie rodzą się z wysoka, odrodzeni przez Boga jako bracia i siostry Jezusa, a Kościół, który karmi ich sakramentami, jest gościnnym łonem dla wszystkich ludów ziemi” – powiedział papież. Mając na myśli aktualną sytuację i potrzebę reformy, Ojciec Święty zaznaczył, że aby być prawdziwą musi ona zaczynać się w sercu, natomiast żeby stała się skuteczną – winna dotyczyć wszystkich.

Komentując odczytany fragment Dziejów Apostolskich (Dz 4, 32-37) opisujący wspólnotę pierwszego Kościoła, Leon XIV zwrócił uwagę, iż nie opiera się on „na umowie społecznej, ale na harmonii w wierze, uczuciach, ideach i wyborach życiowych”. Wspólnota ta dzieliła się dobrami a jej członkowie troszczyli się o siebie nawzajem. „Kościół ożywiony tym prawem, które Bóg wpisuje w serca, nieustannie się rodzi, ponieważ tam, gdzie panuje rozpacz, rozpala nadzieję; tam, gdzie jest nędza, niesie godność; tam, gdzie jest konflikt, niesie pojednanie” – stwierdził Ojciec Święty.

Podkreślił również znaczenie dawania świadectwa o zmartwychwstaniu Chrystusa. „Apostołowie głoszą, że nasze życie może się przemienić, ponieważ Chrystus zmartwychwstał. Pierwszym zadaniem pasterzy – szafarzy Ewangelii, jest zatem dawanie wobec świata świadectwa o Bogu jednym sercem i jedną duszą, tak aby żadne obawy nie deprawowały nas lękiem, a mody nie osłabiały nas kompromisem” – wskazał papież.

„Pozostańcie na tej ziemi jako pokorny i wierny znak miłości Chrystusa. Świadczcie o Ewangelii prostymi gestami, prawdziwymi relacjami i dialogiem przeżywanym dzień po dniu” – zachęcił Ojciec Święty, zwracając się do algierskich chrześcijan. Przypomniał, iż na dzieje tamtejszej wspólnoty wierzących składają się: hojna gościnność i wytrwałość w doświadczeniach. „Tutaj modlili się męczennicy, tutaj św. Augustyn miłował swoją owczarnię, z pasją poszukując prawdy i służąc Chrystusowi z żarliwą wiarą. Bądźcie dziedzicami tej tradycji, dając w braterskiej miłości świadectwo o wolności tych, którzy rodzą się z wysoka jako nadzieja zbawienia dla świata” – powiedział Leon XIV.

Pełną treść homilii publikujemy TUTAJ.

Wezwania mszalnej modlitwy wiernych wybrzmiały po francusku (za Kościół), angielsku (za papieża), arabsku (za mieszkańców Algierii), w berberyjskim języku tamazight (o pokój na świecie), po portugalsku (za migrantów) i ponownie po francusku (za obecnych na tej Eucharystii).

Msza św. sprawowana była po francusku. Śpiewał afrykański chór. Zgodnie z afrykańską tradycją, procesję z darami (chlebem i winem) wprowadzono przed ołtarz tańcząc. Modlitwę „Ojcze nasz” odśpiewano po arabsku.

Po Komunii świętej głos zabrał bp Michel Guillaud, stojący na czele diecezji Konstantyna, na której terenie leży Annaba. Dziękując papieżowi za tę krótką wizytę u „źródeł jego augustiańskich korzeni”, zapewnił, że umocniła ona tutejszą wspólnotę chrześcijańską w wierze i w szacunku wobec narodu algierskiego. Zadeklarował, że nadal chcą oni czerpać inspirację ze św. Augustyna, oświecając jego nauczaniem myślenie współczesnych ludzi.

W krótkim pozdrowieniu Leon XIV, dziękując za gościnność, z jaką został przyjęty w Algierii, stwierdził, że uważa „tę podróż za szczególny dar Opatrzności Bożej, dar, który Pan zechciał ofiarować całemu Kościołowi za pośrednictwem Papieża augustianina”. „Wydaje mi się, że można go streścić w ten sposób: Bóg jest Miłością, jest Ojcem wszystkich mężczyzn i wszystkich kobiet. Zwracajmy się do Niego z pokorą, wyznajmy, że obecna sytuacja świata – niczym spirala zła – jest powodowana naszą pychą. Potrzebujemy Go, potrzebujemy Jego miłosierdzia. Tylko w Nim ludzkie serce znajduje pokój i tylko z Nim będziemy mogli wszyscy razem, uznając się za braci, wędrować drogami sprawiedliwości, integralnego rozwoju i komunii” – powiedział Ojciec Święty zanim udzielił końcowego błogosławieństwa. Odśpiewano jeszcze po łacinie wielkanocną antyfonę maryjną „Regina caeli”.

Pełną treść końcowego przemówienia publikujemy TUTAJ.

Była to jedyna Msza św. publicznie sprawowana przez Leona XIV w Algierii. Z Bazyliki św. Augustyna papież odjechał na lotnisko, z którego odleciał do Algieru.

*

Bazylika św. Augustyna została wzniesiona w latach 1881-1907 z inicjatywy arcybiskupa Algieru, kard. Charlesa Lavigerie. W 1914 roku Pius X nadał jej w rangę bazyliki mniejszej. Została zaprojektowana w stylu arabsko-mauretańskim i rzymsko-bizantyjskim, wpisując się w historię oraz naturalne i kulturowe otoczenie Annaby. Budynek powstał na planie krzyża łacińskiego, główna fasada posiada dwie dzwonnice. Wspaniałe witraże przedstawiają sceny z życia św. Augustyna. W absydzie znajduje się jego relikwiarz, zawierający kość łokciową jego prawego ramienia, przywiezioną do Annaby w 1842 roku przez pierwszego biskupa Algieru, który poprosił o relikwie w Pawii, gdzie od VIII wieku przechowywane są doczesne szczątki tego wielkiego Ojca Kościoła. Bazylika św. Augustyna to nie tylko miejsce kultu, ale prawdziwe miejsce spotkań: co roku przybywa tam ponad 18 tys. pielgrzymów, w tym muzułmanie i żydzi. Świątynia została poddana gruntownej renowacji, którą sfinansował m.in. Benedykt XVI, po której została ponownie oddana wiernym 23 października 2013 roku. Rok później świętowano stulecie bazyliki mniejszej, w którym uczestniczył o. Robert Prevost, obecny papież Leon XIV. Bazylika jest konkatedrą diecezji Konstantyna.

Annaba (starożytna Hippona) to nadmorskie miasto w północno-wschodniej Algierii, położone niedaleko granicy z Tunezją. Zostało założone jako kolonia przez Fenicjan i często służyło za rezydencję królom Numidii. Pod panowaniem Rzymu przeżywało rozkwit gospodarczy. Już w III wieku było siedzibą biskupstwa, a najsłynniejszym z jej biskupów był św. Augustyn, który sprawował tę funkcję w latach 396-430. Zmarł on podczas oblężenia miasta przez Wandalów pod wodzą Genzeryka. Miasto zostało odzyskane przez bizantyjskiego generała Belizariusza w 533 roku, po bitwie pod Tricamarum. Ostatecznie Hippona została zniszczona przez Arabów w VII wieku, którzy następnie odbudowali ją pod nazwą Annaba. Zachowały się pozostałości miasta rzymskiego (fora z brukowaną nawierzchnią otoczone kolumnadami; teatr; targ; termy; cysterny; mozaiki figuratywne) oraz miasta chrześcijańskiego (w tym tzw. Basilica Pacis [Bazylika Pokoju], w której św. Augustyn pełnił swoją posługę, oraz przylegające do niej baptysterium).