Abp Polak: logika daru jest istotą posługi dla skrzywdzonych wykorzystaniem seksualnym w Kościele

Logika daru jest istotą posługi dla skrzywdzonych wykorzystaniem seksualnym w Kościele – mówił abp Wojciech Polak w jezuickiej bazylice NSPJ w Krakowie. Prymas Polski przewodniczył Mszy św. rozpoczynającej uroczystość wręczenia księgi jubileuszowej dedykowanej o. Adamowi Żakowi SJ z okazji 75-lecia urodzin.

Ojciec Adam Żak jest jezuitą, filozofem i duszpasterzem, pionierem działań na rzecz osób skrzywdzonych i budowania systemu prewencji w polskim Kościele oraz inicjatorem i dyrektorem Centrum Ochrony Dziecka w Krakowie.

W homilii abp Wojciech Polak mówił o słowach kluczach opisujących dialog między osobami. Jednym z nich jest „szczególna uważność na drugiego”, która cechowała od początku uczniów Zmartwychwstałego. Mówiąc o niej, posłużył się pojęciami z filozofii Martina Bubera, bliskiej o. Żakowi, i przywołał kategorię „ja i ty”. „Pomiędzy ja i ty, w ich głosach, współbrzmi głos wiecznego Ty, który umożliwia ja i ty jako odpowiedź i wołanie razem” – cytował słowa jubilata.

Przypomniał także zasadę rabbiego Gamaliela, które mówi, że „jeśli od ludzi pochodzi ta myśl czy sprawa, szybko się rozpadnie, a jeżeli rzeczywiście od Boga nikt i nigdy nie będzie mógł i nie będzie potrafił ani jej zatrzymać ani zniszczyć”.

– Wezwanie przychodzi od Boga, który pozwala nam je przyjąć, odczytać i pójść za nim – podkreślał prymas Polski i – znów przywołując M. Bubera –  stwierdził, że „tak naprawdę nie można powiedzieć człowiekowi, jaką drogę powinien obrać”. – Każdy winien uważanie sam zbadać, ku jakiej drodze skłania się jego serce, a następnie poświęcić się jej ze wszystkich sił – komentował. Przypomniał ponadto słowa samego o. Żaka, który jeszcze jako prowincjał jezuitów Polski południowej wskazywał na porządek ludzkiego serca, w którym Bóg jest na pierwszym miejscu.

„Od Niego bierze początek nasza myśl, od Niego bierze również początek poruszenie naszych serc ku dobru. Od Niego biorą początek nasze pragnienia, które chcą być pragnieniami wielkich rzeczy, ale przede wszystkich pragnieniami rzeczy zgodnych z duchem Ewangelii” – cytował.

Drugim słowem kluczem jest według prymasa jedność, która oznacza „zdolność bycia dla drugich i z drugimi, bycia ze sobą, razem”. – Człowiek staje się sobą dopiero wtedy, gdy nabywa zdolności rozpoznawania drugiego i spotyka się z drugim, który jest w stanie rozpoznać i zaakceptować własną tożsamość. I jakże to ważne – przyznajmy – nie tylko w naszych wzajemnych, codziennych przecież ludzkich relacjach, ale także w relacjach między narodami – opisywał. Mówił o pokoju, który przemienia serce i o tym, że jubilat, jako młody jezuita, kładł w Krzyżowej „podwaliny pod dzieło przebaczenia i pojednania między Niemcami i Polakami”.

Delegat KEP ds. ochrony dzieci i młodzieży mówił o „logice daru”, która różni się od ludzkiej, bo jej istotą jest dzielenie się, które „powiększa miłość i pozwala Bogu dokonywać cudów”. – Dzielenie się sobą, swoim czasem, zdolnością do słuchania i przyjmowania, do brania na siebie ludzkich dramatów, do działania, które mimo głębokich zranień niesie pokój i pozwala Bogu działać – doprecyzował duchowny.

Jest to, jego zdaniem, istota posługi dla skrzywdzonych wykorzystaniem seksualnym w Kościele. – Jak tworzyć kulturę otwartą na słuchanie ofiar? Jak słuchać, żeby ujawnianie się nie było kolejną wiktymizacją? Jak być przy tym, kto cierpi! – streszczał i przywołał zdanie o. Żaka, który od początku swojej posługi w dziele ochrony dzieci i młodzieży w Kościele uczulał na to, że są to kwestie, na temat których trzeba  „uczyć, uczyć, uczyć, świadczyć, mówić”, bo nie ma innej drogi, by dotrzeć do człowieka. „Mówienie jest niezbędnym warunkiem, aby postawa odpowiedzialności i słuchania przeważyła nad lękiem i zaprzeczaniem. Skrzywdzeni muszą usłyszeć: chcemy was wysłuchać” – cytował słowa zasłużonego jezuity.

– Z tej postawy wobec wykorzystanych w Kościele i z gotowości do uczenia: uczyć, uczyć, uczyć – zrodziło się Centrum Ochrony Dziecka. I jak ta kropla, która drąży skałę, kościelną skorupę, jak ziarnko gorczycy, które wsiewa się w ziemię, ma już całkiem spore gałęzie i liście, które swą pracą i posługą w Kościele służą za lekarstwo – podkreślał.

Ojciec Adam Żak urodził się 18 listopada 1950 r. w Bielsku-Białej. Do Towarzystwa Jezusowego (jezuitów) wstąpił w 1966 r. w Starej Wsi k. Brzozowa, święcenia kapłańskie przyjął 15 czerwca 1976 r. w Neapolu z rąk kard. Corrado Ursi. Studiował filozofię w Krakowie (1970-73), Monachium (Hochschule für Philosophie, 1977-79) i w Rzymie (1980-86); teologię w Neapolu (1973-77). W 1986 r. uzyskał doktorat z filozofii na Papieskim Uniwersytecie Gregoriańskim w Rzymie (jego promotorem był prof. Carlo Huber SJ), a następnie przez 10 lat wykładał filozofię w Krakowie. W latach 1996–2002 pełnił urząd prowincjała Prowincji Polski Południowej Towarzystwa Jezusowego, a w latach 2003–2012 pracował w kurii rzymskiej Towarzystwa Jezusowego jako asystent generała najpierw na kraje Europy Wschodniej, a od 2008 także Europy Środkowej. W 2013 r. Konferencja Episkopatu Polski mianowała go Koordynatorem KEP ds. ochrony dzieci i młodzieży, od 2014 r. jest dyrektorem Centrum Ochrony Dziecka w Krakowie.