W USA rośnie frekwencja w świątyniach

Po latach spadków amerykańskie wspólnoty religijne odnotowują pierwszy od 25 lat wzrost mediany frekwencji na nabożeństwach – wynika z nowego raportu Hartford Institute for Religion Research. Jak podaje Religion News Service, badacze mówią o ostrożnym optymizmie: więcej osób angażuje się w wolontariat, wzrosły także wpływy finansowe, choć autorzy zastrzegają, że nie jest to powrót do dawnej pozycji religii w USA.

Ostrożny optymizm

Raport opublikowany 24 kwietnia opiera się na badaniu reprezentatywnej próby liderów blisko 7,5 tysiąca wspólnot, przeprowadzonym od września do grudnia 2025 r. „Główne ustalenie to ostrożny optymizm” – powiedziała Alison Norton z Hartford Institute for Religion Research. Wyniki przedstawiono podczas dorocznej konferencji Religion News Association w Atlancie.

Autorzy raportu wskazują, że „w wielu obszarach widać oznaki odbudowy, a w niektórych przypadkach odnowy”. Mediana frekwencji stacjonarnej, która spadła ze 137 osób w 2000 r. do 45 w czasie pandemii COVID-19, wynosi obecnie 70 dorosłych.

Pierwszy wzrost

Badacze podkreślają, że wzrost frekwencji, deklarowany przez same wspólnoty, nie wystarcza, by odwrócić wieloletni spadek. Scott Thumma, dyrektor Hartford Institute, przyznał jednak, że naukowcy spodziewali się dalszego odpływu wiernych. „Byliśmy dość zaskoczeni, kiedy zobaczyliśmy dane z 2025 r.” – powiedział.

Jak zaznaczono w raporcie, „jest to pierwszy wzrost mediany uczestnictwa od 25 lat”. Najwyższą medianę frekwencji zgłosiły wspólnoty katolickie i prawosławne – 200 osób. W zborach ewangelikalnych mediana wyniosła 75 uczestników, a w Kościołach głównego nurtu protestantyzmu – 50.

Wzrost i spadki

Nieco mniej niż połowa wspólnot, 43 proc., poinformowała o wzroście o co najmniej 5 proc., a 46 proc. o spadku tej samej skali. Reszta utrzymała stabilny poziom uczestnictwa. „Po raz pierwszy od dekad więcej wspólnot stabilizuje się lub rośnie, niż się kurczy” – napisali autorzy.

Scott Thumma zauważył, że większe wspólnoty częściej rosną, a mniejsze częściej tracą wiernych. „Po latach ograniczeń nawet umiarkowane wzrosty mogą być dla tych wspólnot odczuwane jako odbudowa” – ocenił.

Lekcje pandemii

Zdaniem Charissy Mikoski z Hartford Institute, wspólnoty wychodzą z okresu przetrwania po pandemii, a te, które rosną, wykorzystują doświadczenia zdobyte w czasie kryzysu. „To nie jest tylko odbudowa, to adaptacja i eksperymentowanie” – powiedziała.

Raport wskazuje też na poprawę nastrojów duchownych i większe zaangażowanie wolontariuszy. Wzrosły również dochody wspólnot: mediana wpływów zwiększyła się ze 120 tys. dolarów w 2020 r. do 205 tys. w 2025 r. Liczba wspólnot oferujących datki online wzrosła z 58 do 76 proc.

Nie jest to odrodzenie

Autorzy podkreślają, że nie chodzi o wielkie odrodzenie chrześcijaństwa. Długoterminowy trend spadkowy nadal pozostaje faktem. Wspólnoty wydają się jednak wychodzić z trybu przetrwania i planować przyszłość. „Nie jest to historia odrodzenia ani powrotu do wcześniejszej epoki swego rodzaju świetności wspólnot religijnych w Stanach Zjednoczonych” – zaznaczyła Norton.