Obchody 50. rocznicy śmierci bł. Vasiľa Hopko

Setki wiernych Kościoła greckokatolickiego zgromadziły się 10 maja we wschodniosłowackiej miejscowości Hrabské, aby uczcić 50. rocznicę śmierci błogosławionego Vasiľa Hopko, biskupa więzionego i torturowanego przez komunistyczny reżim w Czechosłowacji. Archieparchialne obchody odbyły się w miejscu narodzin hierarchy, w przeddzień rocznicy jego konsekracji biskupiej 11 maja 1947 roku. Błogosławiony biskup zmarł 23 lipca 1976 roku, a jego zdrowie zostało wyniszczone przez lata więzienia i tortur.

Metropolita preszowski arcybiskup Jonáš Maxim przewodniczył uroczystej Boskiej Liturgii. Koncelebransem był bp Kurt Burnette z greckokatolickiej eparchii Passaic w stanie New Jersey, który obecnie przebywa z wizytą duszpasterską w Europie. Bp Burnette pełni również funkcję administratora apostolskiego Egzarchatu Świętych Cyryla i Metodego w Toronto dla Słowaków obrządku bizantyjskiego. Liturgię współkoncelebrowało również ponad 30 kapłanów, a uczestniczyły w niej także siostry zakonne i świeccy wierni z całego regionu.

„Nie szukał własnej chwały”

W homilii abp Maxim odwołał się do świadectwa ojca Atanáza Pekára OSBM, który opisywał Hopko jako biskupa, który nigdy nie szukał własnej chwały, nie domagał się sprawiedliwości dla siebie i wszystkim przebaczał „W dzisiejszym Kościele i na Słowacji wciąż są ludzie, którzy szukają własnej chwały, a nie chwały Chrystusa – niech Bóg okaże im miłosierdzie” – ostrzegł abp Maxim.

Hierarcha przypomniał, że w 1968 roku bp Hopko napisał do rządu Czechosłowacji, prosząc o przywrócenie Kościoła greckokatolickiego, który został zlikwidowany podczas tzw. Soboru Preszowskiego, sfingowanego zgromadzenia zorganizowanego przez komunistyczny reżim w 1950 roku. Abp Maxim podkreślił, że bp Hopko domagał się sprawiedliwości nie dla siebie, lecz dla swojego Kościoła. Zacytował fragment jego listu: „Nie jesteśmy martwi. Żyjemy i chcemy żyć! Domagamy się wszystkich praw, które mieliśmy w przeszłości… Proszę przyjąć do wiadomości, że nigdy, nawet na chwilę, nie zrzekliśmy się naszych praw”.

Bp Maxim opisał bp Hopko jako człowieka „bardzo wykształconego i mądrego”, który „wiele wycierpiał”, a mimo to „pozostał zwyczajnym, prostym i pokornym człowiekiem” oraz „szczerym miłośnikiem swojego narodu”. Nazwał go „świętym”.

Wolność również niesie zagrożenia

Bp Burnette, przemawiając do pielgrzymów na zakończenie liturgii, pochwalił bł. Hopko jako człowieka, który pozostał wierny słowu Bożemu i papieżowi w najtrudniejszych latach komunizmu. Ostrzegł jednocześnie, że obecnie, gdy nie istnieją ograniczenia wolności religijnej, pogoń za władzą i pieniędzmi sprawia, że ludzie stają się  mniej wolni.

Życie pełne cierpienia i wierności

Vasiľ Hopko urodził się 21 kwietnia 1904 roku w Hrabské, na terenach dzisiejszej wschodniej Słowacji. Konsekrowano go na biskupa eparchii preszowskiej 11 maja 1947 roku, gdy naciski sowieckie na Kościół greckokatolicki zaczęły się nasilać.

Po Soborze Preszowskim w 1950 roku podczas którego komunistyczny reżim ogłosił rozwiązanie Kościoła greckokatolickiego i przekazanie jego majątku Rosyjskiemu Kościołowi Prawosławnemu bp Hopko został aresztowany 28 kwietnia 1950 roku. Był więziony, głodzony i torturowany.

Wypuszczony na wolność w 1964 roku z ciężko zrujnowanym zdrowiem, został przeniesiony do domu opieki. Po Praskiej Wiośnie w 1968 roku Kościół greckokatolicki został ponownie zalegalizowany, a bp Hopko wrócił do posługi biskupiej, umacniając wiernych, wyświęcając kapłanów i odbudowując życie Kościoła mimo swojej słabości.

Bp Hopko zmarł 23 lipca 1976 roku w Preszowie. Jego szczątki spoczywają w katedrze św. Jana Chrzciciela w Preszowie. Św. Jan Paweł II beatyfikował go podczas uroczystości w Bratysławie 14 września 2003 roku.