Kielce: zaprezentowano zwycięski projekt przebudowy dawnej synagogi

Kwestia zagospodarowania dawnej synagogi w Kielcach, która w ostatnich latach wzbudzała wiele emocji i była przedmiotem konsultacji społecznych, zbliża się do finału. W środę 20 maja zaprezentowano zwycięski projekt przebudowy i adaptacji zabytkowego obiektu. Inwestycja ma zostać zrealizowana po uzyskaniu przez miasto dofinansowania i zakończeniu procedur formalnych.

W konkursie architektonicznym dotyczącym przebudowy dawnej synagogi wzięło udział 17 projektów. Konkurs, rozstrzygnięty w kwietniu 2026 r., wygrała krakowska pracownia ngo+pasierbiński.

Planowana inwestycja ma otrzymać dofinansowanie unijne w wysokości 22,5 mln zł. Wniosek o wsparcie ma zostać złożony w 2027 r. Jeśli procedury przebiegną zgodnie z planem, prace budowlane mogłyby rozpocząć się pod koniec przyszłego roku lub na początku 2028 r.

Synagoga w centrum Kielc została wzniesiona według projektu Stanisława Szpakowskiego w latach 1902–1909 z fundacji Mojżesza Pfeifera. Do wybuchu II wojny światowej była głównym miejscem modlitwy i spotkań kieleckiej społeczności żydowskiej.

W 2009 r., w setną rocznicę dedykowania bożnicy, podczas Szabatonu odbył się tam pierwszy od 70 lat szabat. Poza okazjonalnymi wydarzeniami związanymi z upamiętnieniem kieleckich Żydów obiekt od dziesięcioleci nie pełni funkcji religijnych.

W okresie powojennym, do 2010 r., budynek użytkowało Archiwum Państwowe. Po wyprowadzce archiwum pojawiały się różne koncepcje zagospodarowania synagogi, jednak brakowało środków na realizację planów.

Organizatorem środowego spotkania poświęconego przyszłości obiektu było Stowarzyszenie Architektów Polskich Oddział w Kielcach we współpracy z Miastem Kielce.

Autorzy zwycięskiej koncepcji podkreślają, że projekt ma połączyć historię miejsca z nowoczesną funkcją społeczną i kulturalną. Zachowane zostanie m.in. główne wejście do budynku, a dodatkowo powstanie nowe wejście prowadzące przez poziom piwnic. Jednym z głównych założeń projektu jest częściowe odtworzenie wysokości głównej nawy przy zachowaniu historycznej symboliki miejsca.

Po modernizacji w budynku dawnej synagogi ma powstać filia Muzeum Historii Kielc. Obiekt będzie pełnił funkcje kulturalne i społeczne. Znajdą się tam m.in. przestrzenie wystawiennicze, sala ślubów oraz kawiarnia.