Wykładowca UKSW i UPJPII odznaczony przez Prezydenta

Prezydent Rzeczpospolitej Polskiej Karol Nawrocki odznaczył Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski ks. prof. Józefa Klocha. W mieniu Głowy Państwa odznaczenie wręczyła pani minister Agnieszka Jędrzak. O nadanie odznaczenia wnioskował Senat UKSW, podkreślając pionierski wkład profesora w badania nad komunikacją cyfrową oraz zastosowaniami sztucznej inteligencji.

Zainteresowania informatyczne wykładowcy UKSW i UPJPII, rozwijane od przełomu lat 80. i 90. XX wieku, znalazły praktyczny wymiar w działaniach na rzecz cyfryzacji komunikacji Kościoła w Polsce. W kolejnych latach stały się także podstawą jego badań nad społecznymi, edukacyjnymi i medialnymi zastosowaniami AI.

Praca akademicka na Uniwersytecie Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie, a następnie na krakowskim Uniwersytecie Papieskim Jana Pawła II, pozwoliła połączyć wcześniejsze doświadczenia technologiczne z działalnością naukową, dydaktyczną i ekspercką oraz udziałem w debacie publicznej.

Senat UKSW złożył wniosek w czerwcu 2024 roku, gdy ks. Józef Kloch pracował jeszcze w tamtejszym Instytucie Edukacji Medialnej i Dziennikarstwa. Decyzja o przyznaniu odznaczenia zapadła już po jego przejściu na Wydział Nauk o Komunikacji UPJPII, gdzie prowadzi zajęcia poświęcone zastosowaniom i etyce AI w dziennikarstwie.

W Polskiej Akademii Nauk ks. prof. Józef Kloch kieruje sekcją „Kościół wobec sztucznej inteligencji”, działającą w ramach Komitetu Nauk Teologicznych.

Urodzony 9 listopada 1959 roku w Tarnowie ks. Józef Kloch w 1984 r. przyjął święcenia kapłańskie z rąk biskupa tarnowskiego Jerzego Ablewicza. W latach 90., z nominacji biskupa tarnowskiego Józefa Życińskiego, pełnił funkcję konsultanta ds. komputeryzacji i organizował pracownię informatyczną w Instytucie Teologicznym w Tarnowie. Został stypendystą The Catholic University of America oraz członkiem Polskiego Towarzystwa Komunikacji Społecznej i Polskiego Stowarzyszenia Edukacji Medialnej i Dziennikarstwa. W 1995 roku doktoryzował się na Wydziale Filozoficznym Papieskiej Akademii Teologicznej na podstawie rozprawy pt. Argument „Chińskiego Pokoju” w krytyce mocnej sztucznej inteligencji według J. Searle’a, przygotowanej pod kierunkiem prof. Józefa Życińskiego. W 2014 r. uzyskał habilitację na Papieskim Wydziale Teologicznym we Wrocławiu na podstawie rozprawy pt. Kościół w Polsce wobec Web 2.0.  W latach 2003-2015 był Rzecznikiem Konferencji Episkopatu Polski.

Ks. Józef Kloch jest medioznawcą, badaczem komunikacji cyfrowej, edukacji medialnej, dziennikarstwa oraz etycznych i społecznych aspektów sztucznej inteligencji.

W pracy naukowej i dydaktycznej łączy perspektywę medioznawczą, teologiczną, filozoficzną i technologiczną. Od lat 80. XX wieku zajmuje się praktycznymi i teoretycznymi zastosowaniami technologii cyfrowych w komunikacji społecznej, instytucjonalnej i kościelnej. Od lat 90. ubiegłego stulecia prowadzi analizy dotyczące zastosowań AI w różnych dziedzinach oraz ich etycznych i społecznych aspektów.

Działalność naukowa

Od 1986 roku ks. Józef Kloch prowadzi analizy oraz podejmuje praktyczne działania związane z komunikacją cyfrową, Internetem i mediami elektronicznymi. Już na początku lat 90. XX wieku uczestniczył w pracach nad uruchomieniem łączy internetowych do rozgłośni diecezjalnej oraz powołał do życia pracownię komputerową dla studentów Instytutu Teologicznego w Tarnowie. Była to jedna z pierwszych tego typu inicjatyw w środowisku uczelni katolickich w Polsce.

Kolejnym etapem jego działalności było zorganizowanie ogólnopolskiego systemu poczty elektronicznej dla Kościoła w Polsce, realizowane poprzez kierowaną przez niego Fundację „Opoka”. W marcu 1999 roku został uruchomiony portal opoka.org.pl. Działania te należały do pionierskich przedsięwzięć w zakresie cyfryzacji komunikacji kościelnej w Polsce.

Praktyczne doświadczenie ks. Józefa Klocha w obszarze komunikacji cyfrowej zostało dostrzeżone przez Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie, gdzie w 2010 roku został zatrudniony jako wykładowca w Instytucie Edukacji Medialnej i Dziennikarstwa. Od tego czasu zintensyfikował badania nad komunikacją cyfrową, ze szczególnym uwzględnieniem przemian komunikacyjnych zachodzących w środowisku kościelnym i mediach społecznościowych w okresie pandemii COVID-19 w latach 2020–2022.

Badania nad sztuczną inteligencją

Drugim istotnym nurtem pracy naukowej ks. Józefa Klocha są badania nad sztuczną inteligencją. Jego zainteresowania informatyczne sprawiły, że od 1990 roku, w ramach studiów filozoficznych, podjął systematyczne analizy nad problematyką AI, zwłaszcza w kontekście filozofii umysłu i krytyki tzw. mocnej sztucznej inteligencji.

Po stypendium w Catholic University of America w Waszyngtonie obronił w 1995 roku na Papieskiej Akademii Teologicznej w Krakowie dysertację pt. „Argument «Chińskiego Pokoju» w krytyce mocnej sztucznej inteligencji według Johna Searle’a”. Promotorem pracy był ówczesny biskup tarnowski prof. Józef Życiński.

Zdobyte wówczas przygotowanie filozoficzne i metodologiczne stało się podstawą jego późniejszych badań nad etyką sztucznej inteligencji, zastosowaniami AI w dziennikarstwie, komunikacji społecznej i edukacji medialnej. Szczególnego znaczenia nabrały one od 2022 roku, wraz z upowszechnieniem narzędzi generatywnej sztucznej inteligencji, w tym modeli językowych typu LLM, takich jak ChatGPT 3.5.

Działalność dydaktyczna

Ks. Józef Kloch od wielu lat prowadzi zajęcia dydaktyczne związane z mediami, komunikacją cyfrową i nowymi technologiami. W 1992 roku wprowadził w Instytucie Teologicznym w Tarnowie pionierskie ćwiczenia z zastosowań informatyki. Ich współczesną kontynuacją jest zaproponowany i zaakceptowany w 2021 roku nowy przedmiot „edukacja medialna”, przewidziany dla programu studiów na uczelniach katolickich w Polsce. Współredaktorką programu przedmiotu była prof. UKSW Monika Przybysz.

W Instytucie Edukacji Medialnej i Dziennikarstwa UKSW prowadził zajęcia z zakresu komunikacji w Web 2.0, rzecznictwa prasowego, komunikacji instytucjonalnej oraz, w ostatnich latach, sztucznej inteligencji.

Od października 2024 roku powrócił do macierzystej uczelni, gdzie na Wydziale Nauk o Komunikacji UPJPII wykłada zagadnienia dotyczące AI w dziennikarstwie i etyki sztucznej inteligencji.

Doświadczenie praktyczne w obszarze komunikacji publicznej zdobywał także jako rzecznik prasowy Konferencji Episkopatu Polski w latach 2003–2015.

Konferencje i działalność ekspercka

Ks. Józef Kloch brał czynny udział w kilkudziesięciu konferencjach naukowych poświęconych komunikacji cyfrowej, mediom, edukacji medialnej, dziennikarstwu oraz sztucznej inteligencji. Występował zarówno na uniwersytetach w Polsce, jak i poza jej granicami.

Równolegle angażuje się w działalność społeczną i ekspercką, przyjmując zaproszenia do prowadzenia szkoleń medialnych, warsztatów i wystąpień dotyczących komunikacji, obecności Kościoła w mediach, kompetencji cyfrowych oraz odpowiedzialnego korzystania z nowych technologii.

Członkostwo w instytucjach naukowych

W 2023 roku Ks. Józef Kloch został wybrany w demokratycznych wyborach na członka Komitetu Nauk Teologicznych Polskiej Akademii Nauk. W ramach Komitetu kieruje sekcją „Kościół wobec AI”, zajmującą się analizą wyzwań, jakie rozwój sztucznej inteligencji stawia przed teologią, etyką, komunikacją społeczną i życiem Kościoła.

Należy też do Polskiego Towarzystwa Komunikacji Społecznej.

Główne obszary zainteresowań

Do głównych obszarów działalności naukowej, dydaktycznej i eksperckiej Ks. Józef Kloch należą:

• AI w komunikacji społecznej i dziennikarstwie,
• AI w edukacji medialnej,
• etyka AI,
• komunikacja cyfrowa,
• edukacja medialna,
• dziennikarstwo i rzecznictwo prasowe,
• komunikacja Kościoła w środowisku cyfrowym.