Bielsko-Biała – odkryto zabytkową polichromię w kościele św. Małgorzaty w Kamienicy

Podczas prac remontowo-konserwatorskich prowadzonych w kościele św. Małgorzaty w Bielsku-Białej Kamienicy odkryto historyczną dekorację malarską prezbiterium. Jak poinformowała konserwator dzieł sztuki Daria Pilch, odsłonięte fragmenty polichromii mogą pochodzić z około 1914 roku i być związane z działalnością Ferdynanda Kolinga z Nowego Jiczyna.

Odkrycia dokonano podczas usuwania kamiennej okładziny znajdującej się za ołtarzem. Następnie przeprowadzone badania sondażowe potwierdziły obecność dekoracji także na ścianach bocznych i sklepieniu prezbiterium. Według Darii Pilch szczególnie interesująca okazała się technologia wykonania malowideł. Na ceglanej ścianie zastosowano bowiem izolację bitumiczną o ryflowanej strukturze, mającą chronić mury przed wilgocią i poprawiać wentylację. Na tak przygotowanym podłożu wykonano warstwę tynku, a następnie dekorację malarską.

Jak podkreśla konserwator, odsłonięta polichromia posiada cechy charakterystyczne dla ornamentalnego malarstwa sakralnego początku XX wieku. Widoczne są wpływy neogotyku i secesji, geometryczne podziały, stylizowane ornamenty roślinne oraz dekoracyjne bordiury z motywem czteroliścia. Zachowały się także fragmenty ornamentalnych wstęg z inskrypcjami, w tym napis „Gloria”, będący prawdopodobnie częścią większej sentencji liturgicznej.

Daria Pilch zaznacza, że mimo późniejszych przekształceń i uszkodzeń mechanicznych dekoracja zachowała czytelny układ kompozycyjny oraz wysokie walory artystyczne. Obecny stan polichromii pozwala na odczytanie programu ornamentalnego, jednak konieczne będą dalsze prace konserwatorskie, obejmujące uzupełnienia i rekonstrukcję brakujących fragmentów.

Odkryte malowidła stanowią cenny przykład prowincjonalnej dekoracji sakralnej z początku XX wieku i ważny element historii świątyni w Kamienicy.

Według historyków pierwszy drewniany kościół w Kamienicy został wzniesiony w 1547 roku przez morawsko-czeskich drwali pracujących w okolicznych lasach.

Świątynia początkowo nosiła wezwanie św. Jakuba, a dopiero od XVII wieku patronką została św. Małgorzata. W okresie reformacji kościół przejęli protestanci, jednak w 1630 roku powrócił on do katolików i stał się filią parafii św. Mikołaja w Bielsku.

Drewniana świątynia przez stulecia była jednym z najcenniejszych zabytków okolicy. Znajdowały się w niej cenne elementy wyposażenia, m.in. renesansowy ołtarz oraz zabytkowa ambona. Na początku XX wieku stary kościół został jednak rozebrany, a w jego miejscu w latach 1897–1898 wzniesiono obecny, murowany kościół w stylistyce historyzującej z wyraźnymi wpływami neogotyku.