Klimontów – 400-lecie parafii pw. św. Józefa

Klimontów: Parafia pw. św. Józefa świętowała jubileusz 400-lecia swojego istnienia. Główne uroczystości odbyły się w niedzielę 31 maja, a centralnym punktem obchodów była uroczysta Eucharystia, której przewodniczył biskup sandomierski Krzysztof Nitkiewicz, którą koncelebrowali kapłani na czele z ks. kan. Henrykiem Hendzlem, proboszczem parafii.

Jubileusz zgromadził licznie przybyłych parafian, duchowieństwo, przedstawicieli władz samorządowych oraz gości związanych z historią i życiem religijnym Klimontowa, wśród których byli przedstawiciele Rodziny Ledóchowskich i Ossolińskich oraz Matka Generalna Sióstr Imienia Jezus m. Dorota Polak. Był to wyjątkowy czas dziękczynienia za cztery wieki istnienia wspólnoty parafialnej, która przez pokolenia współtworzyła duchowe i społeczne oblicze miejscowości.

W homilii bp Nitkiewicz zachęcał do pogłębiania wiary, by nie ograniczała się jedynie do tradycji. Nawiązując do uroczystości Trójcy Świętej, wskazał ją jako wzór jedności, miłości i budowania relacji z Bogiem oraz drugim człowiekiem.

Wskazał, że klimontowska parafia może poszczycić się wieloma znamienitymi postaciami, które posiadają ogromne zasługi i to w skali całego kraju, a nawet poza jego granicami. – Któż nie słyszał o rodach Ossolińskich i Ledóchowskich, o siostrze Marii Herman ratującej żydowskie dzieci, czy o wielkim uczonym bp. Walentym Wójciku?  Otrzymaliście jednocześnie po przodkach wspaniałe skarby architektury, malarstwa, rzeźby, piśmiennictwa – zaznaczył biskup.

Jednak, pomimo tego, podobnie jak w całej Polsce, z wiarą bywa różnie, życie religijne słabnie, staje się powierzchowne, wyjaławia się – przyznał bp Nitkiewicz. – Znajomość Pisma św. oraz nauki Kościoła mają duży wpływ na naszą postawę, a także na podejście chociażby do bioetyki, kwestii prawnych czy ekologii. Trójca Przenajświętsza, czczona dzisiaj w kalendarzu liturgicznym, ale tak naprawdę każdego dnia, począwszy od porannego znaku krzyża, stanowi nie tylko główną prawdę naszej wiary, ale jest również pierwowzorem konstrukcji Kościoła oraz relacji jakie powinny panować we wspólnocie – tłumaczył hierarcha.

– Jeśli Bóg „tak umiłował świat, że Syna swego Jednorodzonego dał, aby każdy, kto w Niego wierzy, nie zginął, ale miał życie wieczne”, to my również powinniśmy starać się kochać w podobny sposób, żyjąc nie tylko dla siebie, ale dla Boga i dla innych. Niech więc Trójca Przenajświętsza stanie się dla nas wszystkich wzorem jedności, którą chcemy budować, stabilności do której aspirujemy i pełni życia, która zapewni nam szczęście – zachęcił biskup.

Fot. ks. Wojciech Kania

Po Eucharystii odbyło się uroczyste przejście z figurą św. Józefa na plac przy dawnym klasztorze ojców dominikanów, gdzie młodzież z Miejsko-Gminnego Domu Kultury przygotowała program artystyczny pn. Klimontowski Orszak Dziejów, ukazujący ważne dla historii Polski i regionu postaci historyczne.

Przygotowania do jubileuszu miały nie tylko wymiar historyczny, ale przede wszystkim duchowy. Od 24 do 30 maja w parafii trwały misje święte, które stanowiły bezpośrednie przygotowanie wiernych do obchodów jubileuszowych. Prowadził je ks. Adam Kopeć. Był to czas modlitwy, refleksji, pojednania z Bogiem oraz odnowienia życia religijnego całej wspólnoty parafialnej.

Kilka dni przed głównymi uroczystościami jubileuszowymi odbyła się również konferencja naukowa poświęcona dziejom parafii. W Miejsko-Gminnym Ośrodku Kultury w Klimontowie zorganizowano spotkanie pod hasłem „Dzieje – Ludzie – Sztuka”. W wydarzeniu uczestniczyli historycy, historycy sztuki, archiwiści i regionaliści reprezentujący między innymi Katolicki Uniwersytet Lubelski, Uniwersytet Jagielloński, Uniwersytet Wrocławski, Uniwersytet Łódzki oraz Instytut Historii PAN. Referaty dotyczyły historii parafii, działalności dawnych duszpasterzy, dziejów dominikanów w Klimontowie, bractwa św. Józefa oraz zabytków sztuki sakralnej związanych z miejscową świątynią. Wśród zaproszonych prelegentów byli również przedstawiciele Rodziny Ledóchowskich. Konferencja stała się okazją do przypomnienia bogatego dziedzictwa religijnego i kulturowego parafii św. Józefa.

Historia parafii sięga pierwszej połowy XVII wieku. Od XV w. należał do rodu Ossolińskich i znajdował się na terenie parafii Olbierzowice. W 1604 r. Jan Zbigniew Ossoliński założył nowy Klimontów na polach wsi Ramuntowice. Poza tym wzniósł on i uposażył kościół dominikański pw. św. Jacka, zaś jego syn Jerzy Ossoliński w 1626 r. mały drewniany kościółek pw. św. Jana Chrzciciela i św. Jana Apostoła. Przetrwał on do 1656 r., kiedy to został spalony przez wojska szwedzkie. Jednak już wcześniej, bo 1643 r. Jerzy Ossoliński podjął się dzieła wybudowania świątyni ku czci św. Józefa. Miała być wzniesiona na wzór bazyliki watykańskiej, którą Ossoliński zwiedzał podczas legacji rzymskiej w 1633 r., słynnej z gubienia złotych podków. Dodatkowo w ten sposób chciał spełnić swój ślub złożony w Rzymie. Pragnął osadzić przy tym kościele zakon pijarów, jednak jego śmierć zniweczyła te plany.

Akt erekcyjny parafii z 1640 r., zatwierdzony przez bp. Piotra Gembickiego 8 lat później, wynosił świątynię do godności kolegiaty z proboszczem infułatem. Przywilej infuły był zachowywany do roku 1950, kiedy to po przeniesieniu ks. inf. Tomasza Zadęckiego na inną parafię nie udzielono przywileju jego następcy.

Pokolegiacki kościół parafialny pw. św. Józefa został zaprojektowany przez Wawrzyńca Senesa na wzór niezrealizowanego projektu Vignoli kościoła Il Gesú sprzed 1568 r. Świątynia powstała w latach 1643 – 1650. Kościół został zniszczony przez Szwedów w 1656 r., a następnie przez kozaków księcia Rakoczego, i ratowany przed zagładą dopiero przez inf. Walentego Boxę Radoszewskiego w latach 1721-58. Następni infułaci Józef Michalski i Wojciech Boxa Radoszewski doprowadzili świątynię do pierwotnego wyglądu.