„Co skrywają archiwa zakonne” – 54. Ogólnopolska Konferencja Historyków Zakonnych

Dwudniowa 54. Ogólnopolska Konferencja Historyków Zakonnych trwa na Jasnej Górze. Tytuł tegorocznego spotkania to: „Co skrywają archiwa zakonne”. Mszy św. przewodniczył i kazanie wygłosił bp Adrian Put, delegat Konferencji Episkopatu Polski ds. Stowarzyszenia Archiwistów Kościelnych.

Archiwa zakonne są źródłem informacji o duchowości, działalności duszpasterskiej, edukacyjnej i społecznej Kościoła. Ich zasoby, tworzone przez wieki, obejmują dokumenty o różnorodnym charakterze: od materiałów administracyjnych, przez kroniki i księgi profesji, aż po źródła osobiste i kolekcje o znaczeniu religijnym i kulturowym.

Jadwiga Kupczewska, Przewodnicząca Komisji Historycznej przy Konferencji Wyższych Przełożonych Żeńskich Zgromadzeń Zakonnych w Polsce i organizatorka konferencji, powiedziała o potrzebie ukazywania historii zakonów w Polsce. Wyjaśniła, że archiwa zakonne, często rozproszone w wielu miejscach jak np. archiwa państwowe, zawierają wiele informacji jak akta błogosławionych i świętych, ale i dokumenty opisujące dzieła, jakie podejmowane były przez zakony.

Siostra Kupczewska zauważyła, że wieloletnia międzyzakonna współpraca pozwala poznawać cały wachlarz duchowości i dorobku różnych zgromadzeń. Wskazała także na na współpracę z archiwistami kościelnymi i państwowymi.

Archiwa są takim skarbcem, w którym możemy odkrywać różne przestrzenie – powiedziała, wyjaśniając, że dzięki dokumentacji z archiwów pokazać można nie tylko świętych wywodzących się z zakonów, ale także różnego rodzaju poświęcenia i cierpienia ponoszone przez zakonnice i zakonników, jak chociażby przymusowa praca sióstr w obozach pracy w latach powojennych.

Zaznaczając, że archiwa są prywatną własnością, podkreśliła, że zakony nie obawiają się transparentności i dlatego zapraszają też badaczy z zewnątrz. – Chcemy przez tę nasza konferencję pokazać, że jesteśmy otwarte na badaczy, że te archiwa są transparentne. Chcemy je też zderzać z dokumentami państwowymi i obiektywnie pokazywać i pisać historię zakonów na ziemiach polskich – powiedziała.

– Archiwiści i historycy są strażnikami naszej pamięci i tożsamości – powiedział ks. Michał Sołomieniuk, Prezes Zarządu Archiwistów Kościelnych. Wyjaśnił, że praca z zasobami archiwalnymi zakonnymi to także konkretne wymogi, jak znajomość języków: niemieckiego, rosyjskiego czy łaciny, ale także umiejętność odczytania odręcznych zapisków sporządzanych wieki temu w rzeczonych językach. Wyjaśnił, że ta wiedza pozwala obserwować „jak Bóg szedł przez tę ziemię”, a archiwiści mogą odkrywać jak „historia zbawienia toczyła się przez wieki”.

Podkreślił także, jak istotna jest współpraca między różnymi środowiskami, która pozwoli na czerpanie od siebie nawzajem i korzystanie wzajemne ze swoich kompetencji. Będzie owocowało to jeszcze większa wiedzą, która będzie wzbogacać nie tylko dzisiejsze, ale i kolejne pokolenia.

Organizatorami Konferencji są: Komisja Historyczna Konferencji Wyższych Przełożonych Żeńskich Zgromadzeń Zakonnych w Polsce, Ośrodek Badań nad Geografią Historyczną Kościoła w Polsce KUL i Stowarzyszenie Archiwistów Kościelnych.