Kościół w Hiszpanii: starzejące się duchowieństwo i młodzież poszukująca sensu

„Hiszpańska młodzież dała wspaniałe świadectwo wiary” – podkreśla kard. José Cobo Cano, komentując w ten sposób 600 tys. młodych na czuwaniu z papieżem w Madrycie. Arcybiskup stołecznej metropolii zauważa, że w kraju widać przebudzenie młodzieży, która poszukuje sensu i wyciąga rękę do Boga. „Tym ludziom trzeba towarzyszyć, a w Hiszpanii dotkliwie brakuje księży, wiele parafii jest nieobsadzonych” – mówi kard. Cobo.

Opublikowane przed papieską pielgrzymką dane statystyczne, pokazują zmęczony Kościół, który z trudnością poradziłby sobie bez księży i sióstr zakonnych z zagranicy. W kraju jest 22788 parafii, w których pracuje 18113 kapłanów (12 461 diecezjalnych i 5 652 zakonnych). Na jeden ośrodek duszpasterski przypada 0,67 księdza. 

Rodzice odeszli od wiary, młodzi poszukują

W ciągu ostatnich 15 lat Kościół w Hiszpani poniósł bolesne straty. Odsetek mieszkańców, którzy deklarują się jako katolicy spadł z 71,7 proc. do 52,8 proc. Jest to jeden z wyników silnej sekularyzacji społeczeństwa. Powoli zdaje się jej opierać młode pokolenie. Najnowsze dane dotyczące religijności młodzieży pokazują, że w 2020 roku do bycia katolikiem, w tym także katolikiem niepraktykującym, przyznawało się niewiele ponad 31 proc. młodzieży, to w 2025 roku ta liczba podskoczyła do 45 proc. To samo badanie pokazuje, że liczba praktykujących młodych katolików wzrosła z 6 do 13 procent, a dla 40 proc. wierzących sfera religijna pozostaje nadal bardzo ważna. 

„Multireligijne” chrześcijaństwo 

Ojciec Marek Raczkiewicz, który od 30 lat pracuje w Hiszpanii, wskazuje, że młodzi Hiszpanie są „rozbitkami postmodernizmu”, którzy pilnie potrzebują czegoś, czego mogliby się chwycić, aby nie utonąć w otaczającej ich pustce i poczuciu bezsensu. „Istnieje głód duchowości i poczucia sensu. Młodzi w swych poszukiwaniach tworzą chrześcijaństwo coraz bard bardziej «multireligijne», wierząc np. w karmę, reinkarnację, magię czy uzdrawiającą moc z kosmosu” – mówi polski redemptorysta. W Hiszpanii rozwija się wiele wspólnot, które wyrosły z ruchu charyzmatycznego, z drugiej strony widać rozkwit parafii, w których prowadzona jest adoracja Najświętszego Sakramentu. Silny kult eucharystyczny obecny jest m.in. w grupie młodzieżowej Hakuna, która powstała po Światowych Dniach Młodzieży w Rio de Janeiro, a która ewangelizuje śpiewem. 

Caritas i katolicka edukacja 

Organizacją, która cieszy się największą wiarygodnością wśród Hiszpanów jest Caritas. Sieć jej diecezjalnych i parafialnych placówek stara się odpowiadać na potrzeby Hiszpanów, ale również masowo napływających do tego kraju migrantów. Prawnicy organizacji pomagają m.in. w zalegalizowaniu pobytu, bez czego nie ma możliwości pracy. Kościół prowadzi również szpitale (58) i przychodnie (51), a także domy spokojnej starości i ośrodki dla niepełnosprawnych (848). Aktywnie angażuje się też w formację przyszłych pokoleń, prowadząc 5762 placówek edukacyjnych – od przedszkoli po uniwersytety. Kształci się w nich w sumie prawie półtora miliona osób.

Powołania 

Na koniec grudnia 2024 roku w wyższych seminariach w Hiszpanii formowało się 1343 kleryków. Statystycznie oznacza to, że na 100 tys. katolików przypada 2,96 kleryków i odpowiednio 7,41 na 100 księży. W kraju istnieją również niższe seminaria duchowe, do których uczęszcza 595 uczniów. Dane te pokazują, że wskaźnik obciążenia duszpasterskiego w kolejnych latach będzie się pogłębiał. Starzejącego się duchowieństwa nie są w stanie zastąpić młodzi kapłani. Na jednego księdza przypada obecnie w Hiszpanii 2503 wiernych, podczas gdy w Polsce ta liczba wynosi 1000.