Antonio Gaudí na drodze do chwały ołtarzy

W setną rocznicę śmierci Antonia Gaudiego, postulator procesu beatyfikacyjnego twórcy bazyliki Sagrada Família w Barcelonie podkreślił duchowe motywacje katalońskiego architekta. Proces beatyfikacyjny rozpoczął się w 1995 roku.

W rozmowie z niemieckim tygodnikiem katolickim „Die Tagespost” z 6 czerwca o. Josep M. Blanquet powiedział, że w procesie beatyfikacyjnym Gaudiego nacisk kładzie się nie tylko na jego twórczość architektoniczną, ale przede wszystkim na jego życie osobiste. Podczas wizyty w Barcelonie 10 czerwca, w setną rocznicę śmierci Gaudiego, papież Leon XIV poświęci nowo ukończoną Wieżę Chrystusa w Sagrada Família.

Głosy o świętości Gaudiego pojawiły się już wkrótce po jego śmierci w 1926 roku, zwrócił uwagę o. Blanquet, zakonnik ze Zgromadzenia Synów Świętej Rodziny. Przypomniał, że już dziewięć dni po jego śmierci ukazał się w katalońskim czasopiśmie artykuł zatytułowany „Był święty”. Ludzie z placu budowy pożegnali go, dotykając jego dłoni i powtarzając te same słowa.

Jako wybitną cnotę kandydata na ołtarze postulator wskazał dobrowolne ubóstwo. Gaudi, który urodził się w Reus w południowej Katalonii w 1852 roku i był kierownikiem budowy Sagrada Família od 1883 roku, „zmarł jako wybitny architekt w przytułku dla ubogich, i takie było jego życzenie”. Kiedy darowizny na bazylikę tymczasowo spadły, zrezygnował z honorarium, aby móc kontynuować prace. Również po wygraniu sprawy sądowej znaczną kwotę odszkodowania przekazał ubogim. „Dla Gaudiego, który mógł się wzbogacić, ubóstwo odpowiada Ewangelii, ponieważ żył nią dobrowolnie i w duchu franciszkańskim” – wyjaśnił o. Blanquet.

Oprócz ubóstwa, zakonnik podkreślał również wstrzemięźliwość i pokorę Gaudiego. Kiedy młoda kobieta odrzuciła jego oświadczyny, Gaudi uznał to za dowód swojego prawdziwego powołania. Sagrada Família stała się dziełem jego życia. Jednocześnie zaakceptował fakt, że inni dokończą jego projekt. „Który architekt pracuje nad kościołem całe życie, wiedząc, że nie dożyje jego ukończenia?” – pytał retorycznie o. Blanquet.

Wiara Gaudiego wzrastała w rodzinie, w szkole i w środowisku kościelnym. Architekt codziennie uczęszczał na mszę świętą i regularnie przyjmował Komunię Świętą przez dziesięciolecia. Wpływ na niego mieli również doradcy duchowi, kapłani i święci jego czasów. Świętość nie oznaczała jednak nieomylności: sam Gaudi przyznał, że nigdy całkowicie nie przezwyciężył swojego temperamentu, „ale nadal nad sobą pracował”.

Zapytany o liturgiczny profil Gaudiego, o. Blanquet zauważył, że dziś architekt „na pierwszy rzut oka wydaje się tradycjonalistą”. W rzeczywistości jednak antycypował niektóre reformy Soboru Watykańskiego II. Na przykład Sagrada Família została zaplanowana z jednym centralnym ołtarzem. Co więcej, Gaudi ściśle podążał za ruchami odnowy liturgicznej benedyktynów z opactwa Montserrat.

Ważna była również dla Gaudiego pierwotna idea Sagrada Família jako kościoła pokuty. Uważał, że darowizny powinny stanowić osobistą ofiarę. Ten, kto dawał ofiarę bez wyrzeczeń, nie spełniał tego celu. „Jeśli nic cię to nie kosztuje, to nie jest pokuta” – miał powiedzieć Gaudi o darczyńcach. Obecnie bazylika jest finansowana głównie z opłat za wstęp i innych darowizn.

7 czerwca 1926 roku Gaudi został potrącony przez tramwaj; trzy dni później zmarł w przytułku Santa Creu i został pochowany w krypcie dzieła swego życia.