Abp Argüello o wyzwaniach stojących przed demokracją

Przewodniczący Hiszpańskiej Konferencji Biskupów, abp Luis Argüello, ocenił, że zachodnie demokracje przeżywają głęboki kryzys etyczny i antropologiczny, którego przejawami są m.in. zapaść demograficzna, indywidualizm oraz osłabienie odpowiedzialności obywatelskiej. Swoje stanowisko przedstawił podczas wykładu zamykającego Letnią Szkołę Konferencji Episkopatu Hiszpanii, która odbyła się w dniach 7–9 lipca w Madrycie pod hasłem „Upadek demokracji. Szansa na geopolitykę w służbie człowieka”.

Metropolita Valladolid zaznaczył, że woli mówić o kryzysie demokracji niż o jej upadku, ponieważ – jak stwierdził – wciąż istnieje możliwość jej odnowy. Podkreślił, że nie zależy ona wyłącznie od instytucji państwowych, ale także od postawy obywateli. Przekonywał, że normy etyczne obowiązują wszystkich, wskazując jako przykłady nieuczciwe rozliczenia podatkowe czy akceptację pracy „na czarno”.

Jednym z głównych tematów wystąpienia był kryzys demograficzny. Abp Argüello ocenił, że społeczeństwa zachodnie po raz pierwszy w historii znalazły się w sytuacji, w której liczba zgonów przewyższa liczbę urodzeń. Obok czynników ekonomicznych wskazał na kulturową zmianę podejścia do rodzicielstwa.

Hierarcha skrytykował również politykę Organizacji Narodów Zjednoczonych oraz – jak stwierdził – międzynarodowych fundacji promujących ograniczanie przyrostu naturalnego. Według niego działania te sprzyjają antynatalizmowi i polityce proaborcyjnej, podczas gdy walka z głodem pozostaje nieskuteczna.

W części poświęconej antropologii abp Argüello przekonywał, że współczesna kultura zastąpiła pojęcie osoby rozumianej jako istota relacyjna koncepcją jednostki autonomicznej. Jego zdaniem osłabia to rodzinę, utrudnia przekazywanie życia i pogłębia kryzys społeczny.

Przewodniczący hiszpańskiego episkopatu zakwestionował także możliwość neutralności państwa w kwestiach dotyczących życia, płci i tożsamości. Krytycznie odniósł się do przepisów dotyczących tożsamości płciowej, a także do ustawodawstwa regulującego aborcję i eutanazję.

Zdaniem hierarchy odnowa demokracji powinna rozpocząć się od odbudowy wspólnoty obywatelskiej. Podkreślił, że demokracja potrzebuje społeczeństwa zdolnego do budowania więzi, współodpowiedzialności i solidarności. W tym kontekście wskazał, że Kościół może wnosić wkład w życie publiczne poprzez kształtowanie wspólnoty opartej na braterstwie.

W końcowej części wystąpienia abp Argüello opowiedział się za przestrzeganiem zasad państwa prawa, podziału władz, konstytucji oraz zapewnieniem rzeczywistej wolności mediów. Ostrzegł również przed nadmiernym rozrostem państwa opiekuńczego i zastępowaniem aktywności obywatelskiej systemem stałych świadczeń.

Na zakończenie wezwał do odbudowy życia publicznego poprzez wzmacnianie rodziny, rozwijanie uczestnictwa obywatelskiego oraz zaangażowanie świeckich inspirowane – jak zaznaczył – „miłosierdziem społecznym i politycznym”. Zachęcał również do podejmowania reform „krok po kroku” i prowadzenia debaty publicznej „bez demonizowania kogokolwiek”.