Abp Josef Grünwidl ordynariuszem Kościołów katolickich obrządku wschodniego w Austrii

Arcybiskup Wiednia, Josef Grünwidl został mianowany nowym ordynariuszem Kościołów katolickich obrządku wschodniego w Austrii i zastąpi w tej funkcji kard. Christopha Schönborna. O decyzji papieża Leona XIV poinformowano 11 lipca w Watykanie.

„Kościoły katolickie obrządku wschodniego, ze swoją różnorodnością liturgiczną i wieloma szczególnymi cechami, są prawdziwym skarbem, nie tylko w Wiedniu i Austrii, ale dla całego Kościoła powszechnego” – podkreślił abp Grünwidl w rozmowie z austriacką agencją katolicką Kathpress po swojej nominacji. „Jestem pod szczególnym wrażeniem lojalności i niezłomności wiernych tych Kościołów. Wielu z nich doświadczyło osobistej dyskryminacji i prześladowań z powodu swojej wiary. Jestem wdzięczny za ich silne świadectwo wiary i z niecierpliwością oczekuję mojej nowej posługi jako ordynariusza” – powiedział arcybiskup Wiednia. 

Kard. Schönborn zadowolony z decyzji

Kard. Schönborn zareagował „z radością” na decyzję papieża. „Wiedeń ma długą tradycję więzi z chrześcijańskim Wschodem, a zwłaszcza z Kościołami katolickimi Wschodu. To był dla mnie zaszczyt i radość przez ponad 30 lat służyć wiernym Kościoła katolickiego” – powiedział arcybiskup senior Wiednia w rozmowie z Kathpress.

W tym czasie liczba wiernych i księży znacznie wzrosła, niestety również z powodu wojen i konfliktów. Doprowadziło to do rozbudowy kurii diecezjalnej i powstania wielu parafii w prowincjach austriackich, m. in. dzięki inicjatywie wikariusza generalnego Kościołów Wschodnich, ks. Jurija Kolasy, podkreślił kard. Schönborn.  Jednocześnie  zwrócił uwagę, że abp Grünwidl „w krótkim czasie wykazał się osobistą i troskliwą więzią z katolikami Kościołów Wschodnich”  i życzył mu „mocy Ducha Świętego w tej ważnej posłudze, zwłaszcza w czasach, gdy sytuacja wielu chrześcijan Wschodu stała się trudniejsza”.

Ks. Kolasa pozostaje wikariuszem generalnym

Ordynariat Katolickich Kościołów Wschodnich zrzesza wszystkie Kościoły katolickie obrządku wschodniego  posiadające struktury w Austrii. Obecnie skupia ponad 20 000 wiernych z różnych Kościołów; liczba ta stale rośnie. Zdecydowanie największym bizantyjskim Kościołem Wschodnim w Austrii jest Ukraiński Kościół Greckokatolicki. Działają tam również parafie Kościołów greckokatolickiego obrządku rumuńskiego, słowackiego i melchickiego, a także niektórzy członkowie Kościoła greckokatolickiego na Węgrzech, Kościoła greckokatolickiego w Serbii (eparchia św. Mikołaja Ruskiego Krstura) oraz greckokatolickiej Eparchii Mukaczewskiej (Ukraina).  

Oprócz bizantyjskich katolickich Kościołów Wschodnich, w Austrii istnieje również kilka wschodnich Kościołów katolickich obrządku wschodniego: Kościół maronicki,  ormiańsko-katolicki, chaldejski,  syromalankarski, syromalabarski i etiopski.   

W Ordynariacie Katolickich Kościołów Wschodnich pracuje obecnie 85 księży. Centralna parafia św. Barbary znajduje się w Wiedniu, a po całej Austrii rozsianych jest ok. 35 ośrodków duszpasterskich. Ponad 90 proc. parafii znajduje się w miastach. Tradycyjnie funkcję ordynariusza Ordynariatu ds. Kościołów Katolickich Obrządku Wschodniego sprawuje arcybiskup Wiednia, obecnie abp Josef Grünwidl. Wikariuszem generalnym ordynariatu pozostaje ks. Jurij Kolasa z Ukraińskiego Kościoła Greckokatolickiego. 

Uroczystość przekazania urzędu jesienią

Arcybiskup Wiednia przewodniczy Wschodnim Kościołom Katolickim jako ordynariusz. Ponosi zatem ostateczną odpowiedzialność biskupią. Mianowanie ordynariusza  nie pokrywa się jednak automatycznie z nominacją lub konsekracją arcybiskupią, lecz odbywa się w odrębnym akcie. Dlatego też kard. Schönborn pozostał odpowiedzialny za katolickie Kościoły wschodnie nawet po przejściu na emeryturę z funkcji arcybiskupa Wiednia. Uroczyste liturgiczne objęcie urzędu przez abp Grünwidla nastąpi jesienią. 

23 katolickie Kościoły wschodnie 

Jako katolickie Kościoły wschodnie określane są Kościoły niezależne („Ecclesiae sui iuris” – Kościoły z własnymi prawami), które wywodzą się z lokalnych Kościołów chrześcijaństwa wschodniego, czyli z Kościołów prawosławnych lub prawosławnych wschodnich, i które z czasem zawarły unię z Rzymem. Wszystkie 23 katolickie Kościoły wschodnie uznają papieża za swojego zwierzchnika, ale posiadają również różny stopień wewnętrznej autonomii. Posiadają własne prawo kanoniczne, skodyfikowane w Kodeksie Kanonicznym Ecclesiarum Orientalum (CCEO), opublikowanym w 1990 roku, i uzupełnione własnymi przepisami.

Katolickie Kościoły wschodnie odprawiają nabożeństwa według własnego obrządku. Może to być obrządek bizantyjski, zachodniosyryjski, wschodniosyryjski, koptyjski lub ormiański. Prawie wszystkie Kościoły katolickie Wschodu mają księży żonatych, a ich praktyka sakramentalna różni się w pewnych szczegółach od praktyki Kościoła rzymskokatolickiego; występują również pewne różnice teologiczne.

Wielu wiernych z Kościołów katolickich Wschodu przybyło na Zachód zwłaszcza z powodu ruchów migracyjnych w ciągu ostatnich dziesięciu lat, wywołanych przede wszystkim dramatyczną sytuacją na Bliskim Wschodzie i wojną w Ukrainie; stanowi to poważne wyzwanie dla tych Kościołów w diasporze, ale jednocześnie zwiększyło ich obecność w wielu krajach.