Katolickie media inspirują debatę publiczną?

Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz zaproponowała, aby system emerytalny inaczej traktował kobiety wychowujące dzieci i kobiety bezdzietne. Kierunek przedstawiony przez minister funduszy i polityki regionalnej jest zbieżny z postulatem opublikowanym wcześniej przez Miesięcznik Katolicki „w-Akcji”: macierzyństwo jest pracą na rzecz całego społeczeństwa i powinno być uwzględniane przy określaniu uprawnień emerytalnych.

Pełczyńska-Nałęcz, odnosząc się do dyskusji o zrównaniu wieku emerytalnego kobiet i mężczyzn, zasugerowała w programie „Tłit” Wirtualnej Polski wprowadzenie rozwiązań uzależnionych od macierzyństwa.

„Być może, jeżeli kobieta ma dzieci, to wtedy jest inny wiek emerytalny. A jeżeli nie ma dzieci – a dzisiaj co druga młoda kobieta ma taki najczęściej wybór życiowy, że nie ma dzieci – to powinna mieć tak samo ustawiony system emerytalny jak mężczyźni” – powiedziała minister.

Obecnie powszechny wiek emerytalny w Polsce wynosi 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn. Pełczyńska-Nałęcz przekonuje, że wobec kryzysu demograficznego, starzenia się społeczeństwa i rosnących kosztów systemu emerytalnego potrzebna jest poważna debata o jego przyszłości.

Podobny kierunek zmian został przedstawiony wcześniej w majowym numerze Miesięcznika Katolickiego „w-Akcji”, w artykule „Dzień Matki – twórczyni pokoleń. Od Emiratów po Chiny – jak świat docenia matki”. Publikację rozwinięto następnie w internetowym wydaniu wAkcji24.pl – https://wakcji24.pl/dzien-matki-tworczyni-pokolen/

W materiale analizowano rozwiązania prorodzinne stosowane m.in. na Węgrzech, w Izraelu, Chinach i Zjednoczonych Emiratach Arabskich. Punktem wyjścia była teza, że wychowanie dzieci nie jest wyłącznie prywatną sprawą rodziny, ale ma zasadnicze znaczenie dla przyszłości państwa, rynku pracy i systemu emerytalnego. „Wychowanie dzieci to nie jest prywatne hobby, ale kluczowa praca na rzecz całego społeczeństwa” – podkreślono w artykule.

Autorzy analizy zwracali uwagę, że kobieta wychowująca dzieci często ponosi wymierne koszty ekonomiczne: przerywa karierę, ogranicza aktywność zawodową, uzyskuje niższe wynagrodzenie i odprowadza mniejsze składki. Jednocześnie wychowuje przyszłych pracowników i podatników, od których zależy stabilność systemu solidarności międzypokoleniowej.

W artykule zaproponowano konkretny model powiązania wieku emerytalnego z liczbą urodzonych i wychowanych dzieci. Matki co najmniej czworga dzieci mogłyby przechodzić na emeryturę od 55. roku życia, matki trojga dzieci – od 57. roku życia, dwojga – od 59. roku życia, a jednego dziecka – na obecnych zasadach, od 60. roku życia. Dla kobiet bezdzietnych przewidywano wiek emerytalny równy wiekowi obowiązującemu mężczyzn.

Takie rozwiązanie nie powinno być przedstawiane jako kara za bezdzietność, ale jako uznanie społecznego i ekonomicznego znaczenia rodzicielstwa. System emerytalny opiera się bowiem nie tylko na składkach zgromadzonych przez obecnych emerytów, ale również na pracy kolejnych pokoleń.

„Matka nie jest narzędziem polityki demograficznej, lecz osobą powołaną do szczególnej służby życiu. Dzień Matki nie powinien więc kończyć się na bukiecie i laurce. Powinien prowadzić do rachunku sumienia państwa, samorządów, pracodawców, parafii i rodzin” – pisali autorzy analizy.

W opublikowanym dziś komentarzu Redakcja zastrzega, że nie ma dowodów na to, iż minister bezpośrednio inspirowała się publikacją miesięcznika lub portalu. „Nie mamy twardych dowodów na to, że minister Pełczyńska-Nałęcz zaczyna dzień od lektury wAkcji24.pl czy naszego miesięcznika. Nie o to jednak chodzi, by przypisywać sobie autorstwo każdego słowa, które pada w mediach. Najważniejsze jest coś innego: rzucona przez nas idea zaczęła żyć własnym życiem” – uważa redakcja.

Zdaniem autorów komentarza wypowiedź Pełczyńskiej-Nałęcz pokazuje, że katolickie postulaty prorodzinne zaczynają przenikać do głównego nurtu debaty publicznej. Macierzyństwo coraz częściej przestaje być w niej przedstawiane wyłącznie jako indywidualny wybór kobiety, a zaczyna być rozpatrywane także jako praca mająca znaczenie dla dobra wspólnego.

Propozycja minister nie jest jednak oficjalnym stanowiskiem całego rządu ani gotowym projektem ustawy. Od wypowiedzi Pełczyńskiej-Nałęcz zdystansowało się Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Wiceminister Aleksandra Gajewska oceniła, że państwo powinno zachęcać do rodzicielstwa, ale nie wprowadzać rozwiązań, które mogłyby być odbierane jako karanie kobiet za brak dzieci.

Spór wewnątrz rządu pokazuje, że pytanie o uwzględnienie rodzicielstwa w systemie emerytalnym przestało być jedynie teoretycznym postulatem publicystów. Stało się przedmiotem ogólnopolskiej debaty, w której ścierają się odmienne rozumienia sprawiedliwości społecznej, solidarności międzypokoleniowej i odpowiedzialności państwa za przyszłość demograficzną.

Miesięcznik Katolicki „w-Akcji” jest bezpłatnym tytułem prasowym docierającym do około 40 tys. czytelników. Według wydawcy jest największym bezpłatnym czasopismem na Dolnym Śląsku.

Internetowym rozwinięciem miesięcznika jest Katolicki Portal Społeczno-Ekonomiczny wAkcji24.pl, który odwiedza średnio około 200 tys. użytkowników miesięcznie. Oba media wydaje Grupa Medialna Logos – spółka będąca własnością diecezji świdnickiej.