108 lat temu podjęto decyzję o powołaniu Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego
27 lipca 2026 | 09:38 | Monika Stojałowska | Lublin Ⓒ Ⓟ
Fot. KULDokładnie 108 lat temu, 27 lipca 1918 roku, na konferencji Episkopatu Królestwa Polskiego podjęto decyzję o powołaniu Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego (wówczas Uniwersytetu Lubelskiego). Zadecydowano także, że uczelnia będzie funkcjonować pod patronatem Najświętszego Serce Jezusa.
Decyzja o powołaniu KUL zwieńczyła wielomiesięczne starania o utworzenie katolickiej uczelni na ziemiach polskich. Komitet organizacyjny uniwersytetu katolickiego powstał bowiem w lutym 1918 r. wśród Polonii w Petersburgu z inicjatywy ks. Idziego Radziszewskiego, rektora tamtejszej Akademii Duchownej. Głównymi fundatorami tej instytucji byli przemysłowiec Karol Jaroszyński i inżynier Franciszek Skąpski.
Pierwszym rektorem lubelskiej uczelni mianowany został ks. Idzi Radziszewski. To właśnie on podczas zebrania Konferencji Biskupów Królestwa Polskiego w dniach 26–27 lipca 1918 r. – w obecności wizytatora apostolskiego Achillesa Rattiego – wygłosił szczegółowy referat prezentujący założenia nowego, katolickiego uniwersytetu, który miałby kształcić nie tylko w naukach teologicznych, lecz także w różnorodnych dyscyplinach.
Studia miały być prowadzone na Wydziale Prawa Kanonicznego i Nauk Moralnych, Wydziale Prawa i Nauk Społeczno-Ekonomicznych, Wydziale Teologicznym oraz Wydziale Humanistycznym. W kolejnych latach planowano utworzenie Wydziału Matematycznego i Przyrodniczego, a także Wydziału Medycznego. Ks. Radziszewski uzyskał od biskupów pełnomocnictwo do realizacji idei uniwersytetu pod wezwaniem Najświętszego Serca Jezusowego.
Celem nowo utworzonej uczelni było prowadzenie badań naukowych w duchu harmonii między nauką i wiarą, kształcenie kadry inteligencji katolickiej oraz podnoszenie narodu na wyższy poziom życia religijnego i intelektualnego. Dewizą uniwersytetu, aktualną po dziś dzień, stało się hasło „Deo et Patriae” – „Bogu i Ojczyźnie”.
Pierwszą siedzibą Uniwersytetu Lubelskiego 1 października 1918 r. został opuszczony przez wojska austriackie gmach Diecezjalnego Seminarium Duchownego przy ul. Zamojskiej w Lublinie.
W niedzielę 8 grudnia 1918 r., w święto Narodzenia Najświętszej Maryi Panny, po odprawionej w kościele seminaryjnym Mszy odbyło się zebranie ogólne profesorów, na którym dokonano wyboru członków Senatu Akademickiego, prorektora i dziekanów. Dzień później, 9 grudnia, rozpoczęły się pierwsze wykłady. Do własnego gmachu przy Al. Racławickich uniwersytet przeniósł się w 1922 roku.
cieszymy się, że odwiedzasz nasz portal. Jesteśmy tu dla Ciebie!
Każdego dnia publikujemy najważniejsze informacje z życia Kościoła w Polsce i na świecie. Jednak bez Twojej pomocy sprostanie temu zadaniu będzie coraz trudniejsze.
Dlatego prosimy Cię o wsparcie portalu eKAI.pl za pośrednictwem serwisu Patronite.
Dzięki Tobie będziemy mogli realizować naszą misję. Więcej informacji znajdziesz tutaj.

