Sydney: wolność artystyczna nie upoważnia do wyszydzania sacrum

Arcybiskup Sydney Anthony Fisher OP stanął w obronie prawa katolików do publicznego sprzeciwu wobec przedstawień, które – jak ocenił – wyśmiewają ich wiarę. W wydanym oświadczeniu podkreślił, że wolność artystyczna nie daje prawa do poniżania przekonań religijnych uznawanych przez miliony ludzi za święte.

Oświadczenie jest odpowiedzią na kontrowersje wokół centrum sztuki Divine Playhouse, działającego w zsekularyzowanym kościele katolickim przy Kent Street w centrum Sydney. Jak zaznaczył hierarcha, wolność słowa obejmuje nie tylko prawo do tworzenia i prezentowania dzieł artystycznych, ale również „prawo, a czasami obowiązek, do jasnego wskazania, kiedy coś jest nieodpowiednie, obraźliwe lub niewłaściwe”.

Divine Playhouse, które otrzymało 100 tys. dolarów australijskich z programu Create NSW, wywołało falę krytyki z powodu wykorzystywania symboliki katolickiej w materiałach promocyjnych i przedstawieniach. Zastrzeżenia wzbudziły m.in. wydarzenia zatytułowane „Sunday Mess” i „Unholy Confessions” oraz grafiki przedstawiające frytki z McDonald’s jako Eucharystię.

Według „The Catholic Weekly” tysiące osób podpisały petycję wzywającą rząd stanu Nowa Południowa Walia do wycofania finansowania dla przedsięwzięcia i przeproszenia chrześcijan, którzy uznali, że ich wiara została publicznie wyszydzona.

Abp Fisher zaznaczył, że odróżnia dopuszczalną krytykę i satyrę od „celowego przywłaszczania, seksualizowania i poniżania symboli oraz rytuałów świętych dla wiary katolickiej”. „Dla katolików Eucharystia nie jest motywem kulturowym, który można parodiować. Jest sakramentem stanowiącym centrum naszego kultu” – napisał.

Hierarcha odrzucił również zarzuty, jakoby protesty katolików były wymierzone w społeczność LGBT lub samą ekspresję artystyczną. Podkreślił, że sprzeciw dotyczy wyłącznie celowego wyśmiewania tego, co dla wierzących jest święte. Dodał, że „prawdziwie pluralistyczne społeczeństwo chroni zarówno wolność artystyczną, jak i wolność religijną oraz prawo do pokojowego protestu”.

Arcybiskup z zadowoleniem przyjął decyzję premiera Nowej Południowej Walii Chrisa Minnsa o ponownym przeanalizowaniu przyznanej dotacji. Wyraził jednocześnie ubolewanie, że część komentatorów określiła obawy katolików jako przejaw homofobii. Zachęcił do refleksji, czy podobne reakcje pojawiłyby się w przypadku seksualizowania i parodiowania świętych obrzędów innych religii za publiczne pieniądze.

Tymczasem właściciel budynku wypowiedział Divine Playhouse umowę najmu, powołując się na zapisy dotyczące „działalności obraźliwej”, i nakazał opuszczenie lokalu przy Kent Street. Organizatorzy teatru zapowiedzieli odwołanie od tej decyzji.