Duchowni zobowiązani do lojalności wobec Partii Komunistycznej

Władze w Pekinie wprowadziły nowe przepisy regulujące działalność duchowieństwa Kościoła katolickiego uznawanego przez państwo. Księża, biskupi, diakoni i siostry zakonne będą zobowiązani m.in. do publicznego popierania kierownictwa Komunistycznej Partii Chin, systemu socjalistycznego oraz polityki religijnej wyznaczanej przez Pekin.

„Zasady postępowania dla personelu kościelnego Kościoła katolickiego”, zatwierdzone w grudniu 2025 r. przez kontrolowane przez państwo Chińskie Katolickie Stowarzyszenie Patriotyczne oraz tzw. Chińską Konferencję Episkopatu, zostały upublicznione dopiero pod koniec maja br. Pełne tłumaczenie dokumentu opublikowało Centrum Chińskie (China-Zentrum.de), wskazując na jego wyraźnie polityczny charakter.

Nowe regulacje nie ograniczają się do kwestii dyscypliny kościelnej, ale uzależniają możliwość pełnienia posługi od deklarowanej lojalności wobec władz. Duchowni mają wspierać przywództwo Komunistycznej Partii Chin, współpracować z rządem przy realizacji polityki religijnej oraz uczestniczyć w procesie tzw. „sinizacji” katolicyzmu, czyli dostosowywania życia religijnego do założeń ideologicznych państwa.

Doktryna podporządkowana ideologii

Szczególne kontrowersje budzą zapisy dotyczące nauczania Kościoła. Dokument stwierdza, że katolicka doktryna i dyscyplina powinny być interpretowane w świetle „podstawowych wartości socjalistycznych” oraz tradycyjnej kultury chińskiej, tak aby odpowiadały „wymogom rozwoju współczesnych Chin”.

Duchowieństwo ma również rozwijać myśl teologiczną „o chińskim charakterze”, przestrzegać zasady niezależności od wpływów zagranicznych oraz podporządkować się organizacjom patriotycznym powołanym przez państwo.

Przepisy zobowiązują ponadto księży do współpracy z władzami w zwalczaniu działalności religijnej uznanej za nielegalną, tzw. herezji oraz wszelkich wpływów zagranicznych postrzeganych przez Pekin jako zagrożenie dla suwerenności kraju.

Szczegółowe normy życia duchowieństwa

Regulamin zawiera także wymagania dotyczące codziennego życia duchownych. Wzywa ich do skromności, praktykowania miłosierdzia i prowadzenia przykładnego życia, ale jednocześnie wprowadza szeroki katalog zakazów.

Zakazane są m.in. przywłaszczanie dóbr kościelnych, działalność handlowa na terenie świątyń, organizowanie ceremonii religijnych we współpracy z przedsiębiorstwami, pobieranie ukrytych opłat od wiernych, nepotyzm, tworzenie wewnętrznych frakcji, „wulgarne zainteresowania” oraz sprzedaż przedmiotów religijnych przez internet.

„Nowe narzędzie polityki religijnej”

Centrum Chińskie zwraca uwagę, że dokument jest kolejnym instrumentem kontroli państwa nad Kościołem oficjalnym. W analizie podkreślono kontrast między rozbudowanymi wymaganiami politycznymi a niemal całkowitym brakiem odniesień do tradycyjnych elementów formacji kapłańskiej, takich jak naśladowanie Chrystusa, modlitwa, troska o wiernych czy posługa duchowa.

Publikacja nowych zasad przypada na okres obowiązywania tajnego porozumienia między Stolicą Apostolską a Pekinem dotyczącego mianowania biskupów. Jednocześnie chińskie władze nadal wzmacniają kontrolę nad Kościołem oficjalnym i utrzymują presję wobec wspólnot katolickich działających poza strukturami uznawanymi przez państwo.