Nowa Ustawa Zasadnicza Państwa Watykańskiego

Leon XIV promulgował nową Ustawę Zasadniczą Państwa Watykańskiego, która wchodzi w życie natychmiast i całkowicie zastępuje dotychczasową ustawę z 13 maja 2023 roku. Dokument, datowany na 31 lipca, jest motywowany – jak stwierdzono w preambule – „koniecznością uwzględnienia nowych potrzeb w zakresie zarządzania i kilku istotnych zmian regulacyjnych, które zaszły w ostatnich latach”.

Ustawa, jak wyjaśnia Papież, służy nadaniu kształtu „Państwu Watykańskiemu, ustanowionemu Traktatem Laterańskim jako instrument zapewniający absolutną i widzialną niezależność Stolicy Apostolskiej oraz gwarantujący jej suwerenność, również na arenie międzynarodowej”.

Dokument potwierdza „wyjątkową specyfikę i autonomię watykańskiego systemu prawnego” oraz rolę Gubernatoratu, „który przyczynia się do wypełniania misji właściwej Państwu i służy Następcy Piotra, przed którym jest bezpośrednio odpowiedzialny”.

Pierwszy artykuł podkreśla, że Papież, suweren Państwa, „posiada pełnię władzy rządzenia, obejmującą władzę ustawodawczą, wykonawczą i sądowniczą”. Ustawa potwierdza, że funkcję ustawodawczą sprawuje Papieska Komisja, złożona z kardynałów i innych członków mianowanych przez Papieża na pięcioletnią kadencję, „z wyjątkiem przypadków, które Papież zamierza zastrzec dla siebie lub wyjątkowo delegować innemu organowi”. Przed promulgacją, ustawy zatwierdzone przez Komisję „są poddawane bezpośredniemu rozpatrzeniu przez Papieża”, podczas gdy autentyczna interpretacja ustaw pozostaje zastrzeżona dla samej Komisji.

Odnośnie do funkcji sądowniczej „wyraźnie potwierdzono, iż status prawny organów sądowniczych jest określony w Ustawie o systemie sądownictwa”, która „dzięki znaczącym interwencjom w ostatnich latach w pełni gwarantuje sprawowanie wymiaru sprawiedliwości”. Ustawa Zasadnicza „pozostaje fundamentem i punktem odniesienia dla wszelkich innych aktów prawnych państwa, potwierdzając wyjątkową specyfikę i autonomię watykańskiego systemu prawnego”, stwierdza nota wyjaśniająca wydana przez Gubernatorat Państwa Watykańskiego.