Beskidy: odpust Matki Bożej Śnieżnej na Trzonce

Na beskidzkiej Trzonce rzesze wiernych uczestniczyły 2 sierpnia br. w dorocznym odpuście ku czci Matki Bożej Śnieżnej. Centralnym punktem uroczystości była Msza św. przy górskiej kapliczce. Liturgii przewodniczył o. Tomasz Tlałka OSPPE, paulin pochodzący z Żywca-Zabłocia. W kazaniu zakonnik zwrócił uwagę, że kult Matki Bożej Śnieżnej i znajdująca się na Trzonce kaplica Trzeciego Upadku Pana Jezusa niosą to samo przesłanie – nadzieję dla człowieka zmagającego się z własną słabością.

Przed Eucharystią odbyło się czuwanie modlitewne, a pielgrzymi mogli skorzystać z sakramentu pokuty. W uroczystości uczestniczyli mieszkańcy okolicznych miejscowości oraz turyści, którzy licznie przybyli na beskidzki szczyt.

Nawiązując do historii miejsca, o. Tlałka przypomniał, że zanim na Trzonce rozwinął się kult Matki Bożej Śnieżnej, znajdowała się tam kaplica Trzeciego Upadku Pana Jezusa. Wyjaśnił, że tego typu kaplice zaczęły powstawać na ziemiach Małopolski pod wpływem kultu rozwijającego się od XVII wieku w Kalwarii Zebrzydowskiej.

– Ideą budowania kaplic Trzeciego Upadku było zawsze dawanie nadziei, że gdy człowiek upada, Chrystus go podnosi. Gdy patrzymy na upadłego Jezusa, widzimy również siebie, którego On podźwiga z grzechowej przepaści – podkreślił paulin.

Kaznodzieja przytoczył dawną modlitwę z XIX-wiecznego drzeworytu przedstawiającego Trzeci Upadek Pana Jezusa: „Powstać nie mogę bez Twej łaski i siły”, wskazując, że trafnie opisuje ona zmagania współczesnego człowieka z grzechem i różnego rodzaju uzależnieniami.

Wyjaśnił także tytuł Matki Bożej Śnieżnej. Wskazał na jego związek z rzymską bazyliką Matki Bożej Większej oraz dogmatem ogłoszonym podczas Soboru Efeskiego w 431 roku, który potwierdził, że Maryja jest prawdziwie Bożą Rodzicielką.

– W tym dogmacie chodzi przede wszystkim o bliskość Boga wobec człowieka. Dzięki Maryi Bóg stał się człowiekiem, aby człowiek mógł uczestniczyć w Bożym życiu. Dlatego św. Paweł pyta: „Któż nas może odłączyć od miłości Chrystusowej?” – mówił.

Ojciec Tlałka przypomniał również, że w rzymskiej bazylice znajduje się czczony od wieków wizerunek Salus Populi Romani – Ocalenie Ludu Rzymskiego. Przywołał historyczne wydarzenia, gdy mieszkańcy Wiecznego Miasta powierzali się opiece Maryi w czasie epidemii i zagrożeń wojennych, a także modlitwę papieża Franciszka podczas pandemii COVID-19.

Kaznodzieja opowiedział historię Michała Bartosika, emigranta pracującego we Francji, który po ciężkim wypadku doznał cudownego uzdrowienia na Jasnej Górze. Jak zaznaczył, jeszcze większym cudem od odzyskania zdrowia było jego głębokie nawrócenie.

– Maryja nie tylko pomaga w ludzkich trudnościach, ale prowadzi do spotkania z Chrystusem i do nowego życia – podkreślił paulin.

Wspomniał w tym kontekście historię młodego człowieka, który jako niewierzący trafił na pielgrzymkę do Częstochowy i tam całkowicie odmienił swoje życie. – Czasem właśnie przez doświadczenie własnego upadku człowiek rodzi się na nowo – zaznaczył.

Przy ołtarzu wraz z o. Tomaszem Tlałką modlili się: gospodarz miejsca, proboszcz parafii w Porąbce ks. Zdzisław Grochal, wikariusz ks. Ariel Stąporek, pochodzący z Porąbki ks. Grzegorz Kierpiec i ks. Grzegorz Piekiełko oraz o. Bartłomiej Kurzyniec OCD, obchodzący złoty jubileusz kapłaństwa karmelita rodem z Targanic, obecnie posługujący na misjach w Afryce.

Podczas odpustu obecna była także s. Daniela wraz z wolontariuszami z Kuchni św. Brata Alberta w Andrychowie. Pielgrzymi mogli skorzystać z gorącego posiłku, a składane ofiary przeznaczono na przygotowywanie posiłków dla osób ubogich i utrzymanie kuchni dla potrzebujących.

Nie zabrakło tradycyjnie Orkiestry Dętej z Roczyn.

Do kapliczki z wizerunkiem maryjnym na wysokości 729 metrów n.p.m. w Paśmie Bukowskiego Gronia pielgrzymują w sierpniu całe rodziny z okolicznych miejscowości: Porąbki, Andrychowa, Czańca i Targanic oraz dalszych rejonów diecezji.

Tradycja organizowania odpustów na Trzonce sięga lat 50. ubiegłego wieku. Wówczas do miejsca tego pielgrzymowała młodzież z Czańca pod opieką ówczesnego proboszcza ks. Jana Stachańczyka. Od 1959 r. kapliczka należy do parafii w Porąbce.

Kapliczka została wybudowana prawdopodobnie w XVIII w. Wypływa spod niej krystalicznie czysta woda. Według jednego przekazu kapliczka powstała z wdzięczności za uratowanie życia w czasie wojny. Tutaj także podczas II wojny światowej cudownego ocalenia mieli doświadczyć partyzanci z oddziału „Garbnik”.

Odpust na Trzonce wypada zawsze w pierwszą sierpniową niedzielę przed liturgicznym wspomnieniem Matki Bożej Śnieżnej, obchodzonym w Kościele 5 sierpnia. Taki tytuł nadany temu wspomnieniu wiąże się z pewną legendą dotyczącą rzymskiej Bazyliki Santa Maria Maggiore – Bazyliki Matki Bożej Większej. Pewnej nocy papieżowi Liberiuszowi (352–366) oraz patrycjuszowi Janowi przyśniła się Matka Boża. Poleciła ona wybudowanie bazyliki ku Jej czci w miejscu wskazanym przez śnieg. W nocy z 4 na 5 sierpnia śnieg pokrył wzgórze Eskwilinu, wyznaczając w ten cudowny sposób miejsce powstania bazyliki ku czci Matki Bożej, a patrycjusz wraz z żoną mogli spełnić pragnienie – nie mając dzieci, swoje dobra chcieli ofiarować w dziedzictwie Matce Bożej.