Abp Anthony Randazzo: prawo kanoniczne musi służyć Ewangelii

Od pracy duszpasterskiej w Australii po kierowanie jedną z najważniejszych instytucji Stolicy Apostolskiej – arcybiskup Anthony Randazzo, mianowany przez papieża Leona XIV 25 marca b.r. prefektem Dykasterii ds. Tekstów Prawnych, opowiada o pierwszych miesiącach posługi w Watykanie. W rozmowie z australijskim tygodnikiem The Catholic Leader mówi o współpracy z Ojcem Świętym, znaczeniu prawa kanonicznego oraz roli modlitwy w życiu codziennym.

The Catholic Leader: Jak przebiega Księdza Arcybiskupa posługa w Watykanie?

–  Powoli, ale systematycznie. Dykasteria ds. Tekstów Prawnych jest stosunkowo niewielka w porównaniu z innymi dykasteriami, jednak pracy nie brakuje. Tworzymy prawdziwie międzynarodową wspólnotę – moi współpracownicy pochodzą z Europy, Azji, obu Ameryk i Afryki, a ja reprezentuję Oceanię. To zaszczyt pracować z ludźmi, którzy wnoszą tak różnorodne doświadczenia i perspektywy do służby Kościołowi powszechnemu.

Rzym nie jest mi obcy. Studiowałem tu pod koniec lat dziewięćdziesiątych, a w latach 2004–2008 pracowałem w Kongregacji Nauki Wiary. Powrót do Watykanu jest więc jednocześnie czymś znajomym i nowym. Tym razem jestem jednak nieco starszy i – mam nadzieję – także mądrzejszy. Liczę, że doświadczenie zdobyte w duszpasterstwie parafialnym, formacji seminaryjnej, posłudze diecezjalnej i prawie kanonicznym pozwoli mi dobrze służyć Dykasterii i wspierać legislacyjną posługę Ojca Świętego.

Papież Leon XIV jest również kanonistą. Co najbardziej imponuje Księdzu Arcybiskupowi w jego osobie i jak wyobraża sobie Ksiądz współpracę z nim?

– Ojciec Święty urzeka swoim ciepłem, człowieczeństwem i głęboką wiarą. Choć jest wybitnym znawcą prawa kanonicznego, przede wszystkim pozostaje pasterzem, którego miłość do Chrystusa i Kościoła jest wyraźnie widoczna.

Moim zadaniem jest służba jego posłudze Piotrowej – przede wszystkim poprzez to, by nigdy nie stanowić dla niej przeszkody. Ta nominacja nie jest wyróżnieniem osobistym, lecz zaproszeniem do bliższego uczestnictwa w ustawodawczej misji Następcy św. Piotra.

Papież jest najwyższym prawodawcą Kościoła. Moją rolą jest współpraca z członkami, konsultorami i urzędnikami Dykasterii, aby przedstawiane Ojcu Świętemu opinie były jasne, roztropne, uwzględniały wymiar duszpasterski i pozostawały solidne pod względem kanonicznym. Nasza praca musi być zawsze wierna Pismu Świętemu i żywej Tradycji Kościoła. Ponieważ prawo kościelne dotyka życia wszystkich wiernych, odpowiedzialność jest ogromna. Chciałbym, aby wszystko, co przedstawiamy papieżowi Leonowi XIV, było wierne Ewangelii, sprawiedliwe i przeniknięte duchem miłosierdzia.

Jak udaje się Księdzu Arcybiskupowi zachować życie modlitwy przy tak wymagających obowiązkach?

– Odwróciłbym to pytanie: jak można nie prowadzić życia modlitwy przy tak odpowiedzialnej posłudze? Jestem przekonany, że osobista modlitwa stanowi fundament życia każdego chrześcijanina.

Każdy dzień rozpoczynam od lektury i rozważania Słowa Bożego. Siłę czerpię z codziennej Eucharystii, regularnej spowiedzi oraz bogatego życia duchowego przeżywanego z Maryją i świętymi. Szczególnie bliski jest mi różaniec, który pomaga rozważać życie, mękę, śmierć i zmartwychwstanie Jezusa Chrystusa.

Te chwile modlitwy nieustannie przypominają mi, że wszystko powinno zaczynać się i kończyć na Chrystusie. Głęboko wierzę, że nie można poświęcić się prawu kanonicznemu, jeśli wcześniej nie pozwoli się kształtować Ewangelii. Prawo Kościoła nigdy nie jest celem samym w sobie – ma zawsze służyć Ewangelii i zbawieniu dusz. Modlitwa pomaga mi o tym pamiętać i sprawia, że moja praca pozostaje przede wszystkim posługą, a nie jedynie wykonywanym zawodem.

Kiedy papież Leon XIV poprosił Księdza Arcybiskupa o objęcie funkcji prefekta Dykasterii ds. Tekstów Prawnych, jaka była pierwsza reakcja? Co skłoniło Księdza Arcybiskupa do przyjęcia tej propozycji?

– Wszystko to było dość surrealistyczne. Byłem właśnie w drodze do Rzymu na audiencję u papieża Leona XIV oraz na spotkania w Dykasterii do spraw Nauki Wiary, gdy wydarzenia przybrały nieoczekiwany obrót. Po ewakuacji z lotniska znalazłem się w izolacji w Dubaju, ponieważ port lotniczy został ostrzelany rakietami. W takich okolicznościach możliwość objęcia funkcji prefekta Dykasterii ds. Tekstów Prawnych była ostatnią rzeczą, jaka przychodziła mi do głowy.

Kiedy sytuacja się uspokoiła, udałem się do Rzymu, aby spotkać się z Ojcem Świętym i porozmawiać o tej nominacji. Było to spotkanie pełne prostoty, a zaufanie, jakim obdarzył mnie papież, głęboko mnie poruszyło.

O przyjęciu tej posługi przesądziła przede wszystkim obietnica posłuszeństwa, którą złożyłem w dniu święceń kapłańskich. Gdy byłem rektorem Seminarium Ducha Świętego w Queensland, często tłumaczyłem seminarzystom, że posłuszeństwo nie polega jedynie na powiedzeniu „tak”. Jest ono owocem uważnego wsłuchiwania się w wolę Boga, który przemawia do nas przez Ducha Świętego. Oznacza otwarcie się na Bożą wolę i potrzeby Kościoła. W tym sensie jest ono najpierw aktem wiary, a dopiero później aktem administracyjnym.

Podobnie jak Maryja podczas Zwiastowania, opisanego w Ewangelii św. Łukasza, jesteśmy zaproszeni do słuchania, rozeznawania, dialogu z Bogiem, a następnie do udzielenia wielkodusznej odpowiedzi: „Niech mi się stanie według Twego słowa”. Właśnie dlatego przyjąłem zaproszenie papieża Leona XIV. Odczytałem je jako wezwanie do służby Kościołowi w nowy sposób, ufając, że łaska Boża będzie wystarczająca wobec wszystkich wyzwań, które mnie czekają.

Przed objęciem obecnej funkcji przez wiele lat posługiwał Ksiądz Arcybiskup w archidiecezji Brisbane. Czy nadal nosi ją Ksiądz Arcybiskup w sercu podczas pracy w Watykanie?

–  Zdecydowanie tak. Lokalnego Kościoła nigdy nie zostawia się za sobą. Archidiecezja Brisbane była wspólnotą, która pielęgnowała moją wiarę, ukształtowała moje kapłaństwo i dała mi niezliczone okazje do towarzyszenia Ludowi Bożemu jako uczniowi Chrystusa. Zawsze będę nosił Brisbane w sercu z głęboką wdzięcznością wobec Boga.

Równie ważna była dla mnie archidiecezja Sydney. Tam się urodziłem, przyjąłem chrzest i święcenia biskupie. To istotny etap mojej drogi wiary i posługi.

Szczególne miejsce zajmuje jednak diecezja Broken Bay. To Kościół, który został mi powierzony jako biskupowi, abym go kochał, prowadził i pasł w imię Chrystusa. Wierni tej diecezji nauczyli mnie bardzo wiele o wierze, hojności, wytrwałości i nadziei. Te doświadczenia pozostają ze mną każdego dnia.

Prawda jest taka, że diecezje nie są jedynie instytucjami czy jednostkami administracyjnymi. Są żywymi wspólnotami wiary – kobiet i mężczyzn, ludzi młodych i starszych, rodzin, osób konsekrowanych, duchownych i wiernych świeckich. To Lud Boży, Ciało Chrystusa.

– Doświadczenia zdobyte w Brisbane, Sydney i Broken Bay nadal kształtują sposób, w jaki myślę, modlę się i podchodzę do mojej posługi w Watykanie. Posługa w Kurii Rzymskiej jest zawsze służbą Kościołowi powszechnemu, ale nigdy nie może tracić z oczu Kościołów lokalnych. Każde prawo, każda decyzja i każdy akt zarządzania dotyczą ostatecznie konkretnych ludzi żyjących w konkretnych wspólnotach. Mam nadzieję, że doświadczenie zdobyte w parafii, duszpasterstwie diecezjalnym i posłudze biskupiej zawsze będzie wnosiło do mojej pracy właśnie tę duszpasterską perspektywę.

Wielu katolików, słysząc słowa „prawo kanoniczne”, myśli wyłącznie o zasadach. Jak by Pan to wyjaśnił?

– To częste skojarzenie, ale prawo kanoniczne jest czymś znacznie więcej niż zbiorem przepisów. Jest systemem prawnym Kościoła katolickiego, opartym na Objawieniu Bożym, Tradycji apostolskiej i władzy ustawodawczej Kościoła. Określa normy dotyczące ustroju Kościoła, sprawowania kultu, zarządzania oraz praw i obowiązków wiernych, aby służyć komunii, sprawiedliwości i misji zbawczej Kościoła.

Prawo kanoniczne nie jest celem samym w sobie, lecz narzędziem służącym życiu i misji Kościoła. Nie zastępuje wiary, łaski Bożej ani działania Ducha Świętego i nie ma na celu ograniczania różnorodności darów oraz charyzmatów. Tworzy natomiast trwałe ramy, w których wierni mogą żyć wiarą, sprawować sakramenty, pełnić posługi i wzrastać we wspólnocie Kościoła.

Reguluje ono także relacje między wszystkimi ochrzczonymi, pomagając każdemu lepiej rozumieć zarówno swoje prawa, jak i obowiązki. Chroniąc sprawiedliwość, godność wiernych i dobro wspólne, umożliwia pełniejsze uczestnictwo w misji Kościoła i realizację własnego powołania.

Dlatego Kodeks Prawa Kanonicznego Kościoła łacińskiego oraz Kodeks Kanonów Kościołów Wschodnich są czymś znacznie więcej niż podręcznikami prawa. Stanowią prawną ekspresję rozumienia Kościoła, jakie przedstawił Sobór Watykański II. Jak podkreślał św. Jan Paweł II, Kodeks jest „wielkim wysiłkiem przełożenia” eklezjologii soborowej na język prawa kanonicznego, tak aby widzialne struktury Kościoła wiernie służyły jego duchowej misji głoszenia Ewangelii i prowadzenia ludzi do zbawienia.

Jakie przesłanie chciałby Ekscelencja przekazać katolikom, którym służył w Australii, rozpoczynając ten nowy rozdział służby dla Kościoła?

–  Przede wszystkim chciałbym powiedzieć: „Dziękuję”.

Moje życie i posługa kapłańska oraz biskupia zostały ubogacone przez tak wiele osób, zwłaszcza wiernych świeckich i moich braci kapłanów z archidiecezji Brisbane.

Jestem szczególnie wdzięczny arcybiskupowi Francisowi Rushowi, który wyświęcił mnie na diakona i kapłana, arcybiskupowi Johnowi Bathersby’emu, który po święceniach skierował mnie do Rzymu na dalsze studia, oraz arcybiskupowi Anthony’emu Fisherowi OP, który wspierał mnie i zachęcał w rozwoju posługi biskupiej, gdy pełniłem funkcję biskupa pomocniczego w Sydney.

Kościół w Australii jest żywy, pełen energii i działania Ducha Świętego. Choć misja głoszenia Dobrej Nowiny Jezusa Chrystusa i życia w wierze zawsze przerasta każdego z nas, więzi komunii są znacznie silniejsze niż wszystko, co mogłoby nas dzielić. Wspólne podążanie drogą wiary, trwanie we wspólnocie i uczestnictwo w misji Chrystusa należą do największych darów, jakie otrzymaliśmy jako członkowie Kościoła.

Choć dziś dzieli nas odległość, wiara nieustannie jednoczy nas w Jezusie Chrystusie. Proszę o modlitwę za mnie, gdy rozpoczynam nowy etap służby Kościołowi powszechnemu. Zapewniam jednocześnie o mojej nieustannej modlitwie za Kościół w Australii.

Obyśmy wszyscy pozostawali niezachwiani w nadziei, radośni w wierze i hojni w miłości, wspólnie dając świadectwo Ewangelii.

Rozmawiała redakcja The Catholic Leader

Anthony Randazzo urodził się 7 października 1966 r. w Sydney w rodzinie pochodzącej z Włoch. Jego rodzice prowadzili rodzinny sklep z owocami w Bankstown, aż do momentu przeprowadzki do Coolangatta na Gold Coast w 1967 r. Jest trzecim z czworga rodzeństwa; ma trzy siostry. Kształcił się w szkole św. Augustyna w Coolangatta, szkole Aniołów Stróżów w Southport oraz w Aquinas College w Southport.

W 1985 roku rozpoczął formację do kapłaństwa w Wyższym Seminarium Duchownym Piusa XII w Banyo. Po pełnieniu posługi diakonatu w parafii pw. Wszystkich Świętych w Albany Creek, 29 listopada 1991 roku został wyświęcony na kapłana w katedrze św. Szczepana w Brisbane przez arcybiskupa Francisa Robertsa Rusha. W latach 1992–1994 pełnił funkcję wikariusza w parafii Najświętszej Maryi Panny w Ipswich. W latach 1995–1997 był mistrzem ceremonii w katedrze w Brisbane. W 1998 r. ks. Randazzo został wysłany do Rzymu, aby podjąć studia z zakresu prawa kanonicznego na Papieskim Uniwersytecie Gregoriańskim. Po powrocie do Brisbane w 2001 r. został mianowany proboszczem parafii Królowej Nieba w Coorparoo Heights, wikariuszem sądowym trybunału regionalnego oraz dyrektorem ds. powołań w archidiecezji Brisbane.

W 2004 r. ks. Randazzo został wezwany do Rzymu, gdzie przez pięć lat pracował w Kongregacji Nauki Wiary. Powrócił do Australii i w latach 2009–2015 pełnił funkcję rektora Wyższego Seminarium Ducha Świętego w Brisbane. W pierwszym semestrze 2016 r. przebywał na urlopie naukowym w Jerozolimie, gdzie studiował Pismo Święte.

24 czerwca 2016 r. ks. Randazzo został mianowany przez papieża Franciszka biskupem pomocniczym archidiecezji Sydney. Został wyświęcony i wprowadzony w urząd 24 sierpnia 2016 r. w katedrze św. Marii w Sydney przez arcybiskupa Anthony’ego Fishera OP.  7 października 2019 r. został mianowany przez papieża Franciszka biskupem diecezji Broken Bay. Jego ingres miał miejsce w listopadzie 2019 r.

W lutym 2023 r. bp Randazzo został wybrany na przewodniczącego Federacji Konferencji Biskupów Katolickich Oceanii w ramach Konferencji Episkopatu Pacyfiku na czteroletnią kadencję.

W kwietniu 2023 r. został mianowany administratorem apostolskim Ordynariatu Personalnego Matki Bożej Krzyża Południa ze skutkiem od 1 lipca 2023 r., po rezygnacji ks. prał. Carla Reida. 25 marca 2026 roku Ojciec Święty mianował go prefektem Dykasterii do spraw Tekstów Prawnych

Dykasteria do spraw Tekstów Prawnych promuje i rozpowszechnia w Kościele znajomość i recepcję prawa kanonicznego oraz służy pomocą w jego prawidłowym stosowaniu. Wypełnia swoje zadania w służbie papieża, instytucji i urzędów kurialnych, biskupów diecezjalnych (eparchialnych), konferencji biskupów, wschodnich struktur hierarchicznych, a także najwyższych przełożonych instytutów życia konsekrowanego i stowarzyszeń życia apostolskiego na prawach papieskich.

W wykonywaniu swoich zadań korzysta ze współpracy kanonistów należących do różnych kultur i działających na różnych kontynentach.

Zadaniem dykasterii jest formułowanie autentycznej interpretacji ustaw kościelnych, zatwierdzonej w formie specjalnej przez Biskupa Rzymskiego jako najwyższego ustawodawcę i interpretatora, po wysłuchaniu w sprawach większej wagi właściwych instytucji i urzędów kurialnych, właściwych w odniesieniu do poszczególnych rozpatrywanych spraw.

Do 26 września 2025 roku kierował nią obecny prefekt Dykasterii do spraw Biskupów, abp Filippo Iannone, O. Carm.