Międzyrzecz: Niezwykła wystawa „Sztuka i Architektura Biskupstwa Lubuskiego”

Muzeum Ziemi Międzyrzeckiej im. Alfa Kowalskiego w Międzyrzeczu to kolejne miejsce prezentacji wystawy „Sztuka i Architektura Biskupstwa Lubuskiego”. Ekspozycja jest pokłosiem niedawno obchodzonej rocznicy 900-lecia diecezji lubuskiej.

Pomysł na wystawę był inicjatywą zmarłego przed blisko dwoma laty Zbigniewa Czarnucha z Witnicy. – Pan Zbigniew zwrócił się do mnie z prośbą o wypracowanie koncepcji wystawy oraz pozyskanie partnerów do współpracy po stronie niemieckiej – tłumaczy kurator wystawy Agnieszka Lindenhayn-Fiedorowicz z Muzeum Viadrina we Frankfurcie nad Odrą.

Realizacji pomysłu podjęło się Muzeum Viadrina we Frankfurcie nad Odrą. – W ramach szerszego, opracowanego przeze mnie projektu badawczo-wystawienniczego, obejmującego konferencję naukową, wydanie obszernego tomu zbiorowego jako pokłosia konferencji oraz wystawy objazdowej, realizację projektu powierzono w całości mnie – wyjaśnia kurator i dodaje: – Jest to pierwsze całościowe opracowanie dziejów sztuki na terenie diecezji lubuskiej, po raz pierwszy transgranicznie opracowujące tę tematykę. Będąc mieszkańcem ziemi lubuskiej, zdecydowanie warto zapoznać się z jej dziejami artystycznymi, przede wszystkim po to, aby zdać sobie sprawę z bogactwa i lokalnej specyfiki sztuki swojego regionu.

Tereny dawnej diecezji lubuskiej, jak podkreśla badaczka, były przez stulecia obszarem licznych działań wojennych. – Duża część ruchomych dzieł sztuki z czasów istnienia biskupstwa zaginęła podczas jego burzliwych dziejów. To, co dotrwało do XX wieku, w dużej mierze stało się ofiarą grabieży i pożarów wiosną 1945 r. Stąd też obecnie głównymi świadkami historii sztuki biskupstwa lubuskiego są zachowane budowle – przede wszystkim kościoły i zamki wraz ze swoim wystrojem w postaci rzeźby architektonicznej i malarstwa ściennego. Można wśród nich znaleźć wyjątkowej jakości dzieła, wykazujące wielość wpływów kulturowych – przybliża A. Lindenhayn-Fiedorowicz.

Międzyrzecz jest już ósmą stacją na trasie jej wędrówki po terenach dawnego biskupstwa lubuskiego. Do Muzeum Ziemi Międzyrzeckiej ekspozycja przyjechała z Lubusza – pierwszej stolicy diecezji, która w tym roku obchodzi jubileusz 800-lecia pierwszej źródłowej wzmianki o mieście. – Wystawa „Sztuka i architektura biskupstwa lubuskiego. Śladami zapomnianego dziedzictwa” spotyka się z wyjątkowo dobrym i – nie ukrywam – zaskakująco życzliwym przyjęciem po obu stronach Odry – zauważa Agnieszka Lindenhayn-Fiedorowicz, kurator wystawy.

– W rozmowach ze zwiedzającymi bardzo często powraca zdziwienie, jak bogate i różnorodne dziedzictwo artystyczne zachowało się na terenach dawnego biskupstwa lubuskiego. Wielu odwiedzających przyznaje, że nie zdawało sobie sprawy z istnienia tak licznych i cennych zabytków w swoim najbliższym regionie. Wystawa inspiruje do ich odkrywania oraz do podejmowania podróży po obu stronach Odry, pozwalających dostrzec wspólne korzenie i spójność krajobrazu kulturowego historycznej diecezji – dodaje.

To także było jednym z głównych celów projektu. – Chodziło nam o przywrócenie mieszkańcom wiedzy o niezwykle bogatej, a często zapomnianej historii tych ziem oraz ukazanie dziedzictwa, które mimo współczesnych granic pozostaje wspólne – podkreśla kurator. – Cieszy mnie, że wystawa nie tylko popularyzuje zabytki i dzieła sztuki, ale także skłania do refleksji nad złożonymi dziejami regionu i pomaga budować poczucie tożsamości oparte na poznaniu lokalnego dziedzictwa. Reakcje zwiedzających pokazują, że taka opowieść o historii i kulturze jest dziś bardzo potrzebna – dodaje.

Wystawa w Międzyrzeczu będzie eksponowana do końca sierpnia.

1 września wystawa zostanie otwarta w Wojewódzkiej i Miejskiej Bibliotece Publicznej im. Zbigniewa Herberta w Gorzowie Wielkopolskim.

Przypomnijmy, że biskupstwo lubuskie zostało założone przez Bolesława Krzywoustego oraz legata papieskiego Idziego w 1124 roku i należało do metropolii gnieźnieńskiej. Diecezja lubuska zakończyła swoje istnienie około 1556 roku w wyniku protestantyzacji ziemi lubuskiej.