Dziś wspomnienie liturgiczne Piusa X – reformatora Kościoła i obrońcy wiary

21 sierpnia Kościół wspomina w liturgii papieża Piusa X (1835-1914), urodzonego jako Giuseppe Melchiorre Sarto. Kierował on Kościołem w latach 1903–1914, w okresie głębokich przemian społecznych, politycznych i kulturowych. Pochodzący z ubogiej rodziny chłopskiej z Riese w Wenecji Euganejskiej, przez całe życie zachowywał prosty styl życia. Za swoje podstawowe zadanie uważał troskę o wiernych i określał się przede wszystkim jako „pasterz dusz”. Jego pontyfikat przebiegał pod hasłem „Instaurare omnia in Christo” („Odnowić wszystko w Chrystusie”).

Pius X zdecydowanie sprzeciwiał się sekularyzacji oraz nurtom modernistycznym, które próbowały łączyć katolicyzm z nowoczesną filozofią i metodami badań historycznych. Jednocześnie przeprowadził szeroko zakrojone reformy administracyjne i organizacyjne Kościoła.

Jednym z najważniejszych przedsięwzięć jego pontyfikatu była reforma prawa kanonicznego. W 1904 r. papież rozpoczął prace nad jego całościową kodyfikacją. Dzieło zostało ukończone po jego śmierci i ogłoszone przez papieża Benedykta XV 27 maja 1917 r. w konstytucji apostolskiej „Providentissima Mater”. Kodeks Prawa Kanonicznego wszedł w życie 19 maja 1918 r.

W 1908 r. Pius X zreorganizował także Kurię Rzymską, ograniczając liczbę jej urzędów i porządkując ich kompetencje. Ważnym elementem jego działalności była również troska o katechezę. Z jego imieniem związany jest popularny „Katechizm Piusa X”, który przez dziesięciolecia służył jako pomoc w nauczaniu wiary.

Ostatnie miesiące pontyfikatu przypadły na początek I wojny światowej. Pius X z niepokojem obserwował narastające napięcia w Europie i apelował o pokój. Zmarł 20 sierpnia 1914 r., kilka tygodni po wybuchu wojny.

Pius X został beatyfikowany w 1951 r., a kanonizowany w 1954 r. przez papieża Piusa XII. W historii Kościoła zapisał się jako papież reformator, obrońca nauki katolickiej i orędownik odnowy życia chrześcijańskiego.