100 lat temu urodził się kard. Marian Jaworski

21 sierpnia przypada 100. rocznica urodzin kardynała Mariana Jaworskiego, pierwszego po II wojnie światowej arcybiskupa-metropolity lwowskiego obrządku łacińskiego, który zamieszkał we Lwowie. Urodzony 21 sierpnia 1926 roku we Lwowie, zmarł 5 września 2020 roku w Krakowie. Ponad dwie dekady jego posługi były związane z odbudową struktur Kościoła rzymskokatolickiego na Ukrainie – przypomina archidiecezja lwowska. Należał do grona najbliższych współpracowników św. Jana Pawła II.

Marian Jaworski urodził się we Lwowie, należącym wówczas do Polski. 25 czerwca 1950 roku przyjął święcenia kapłańskie w bazylice Matki Bożej Anielskiej w Kalwarii Zebrzydowskiej z rąk arcybiskupa lwowskiego Eugeniusza Baziaka. Uzyskał doktoraty z teologii i filozofii, wykładał w polskich uczelniach teologicznych, a w latach 1981–1987 był pierwszym rektorem Papieskiej Akademii Teologicznej w Krakowie.

W 1967 roku, w wyniku wypadku kolejowego w pobliżu Działdowa, stracił lewą rękę. Nie przeszkodziło mu to w dalszej pracy naukowej i duszpasterskiej.

Przełomowym etapem jego życia była 21 maja 1984 roku nominacja na administratora apostolskiego archidiecezji lwowskiej z siedzibą w Lubaczowie. Święcenia biskupie przyjął 23 czerwca 1984 roku z rók kard. Franciszka Macharskiego.

W styczniu 1991 roku św. Jan Paweł II mianował Mariana Jaworskiego arcybiskupem-metropolitą lwowskim obrządku łacińskiego. Był pierwszym po II wojnie światowej arcybiskupem lwowskim, który zamieszkał we Lwowie. Jego zadaniem było odbudowanie życia kościelnego po dziesięcioleciach sowieckich prześladowań – struktur diecezjalnych, seminariów, formacji duchowieństwa, katechezy i duszpasterstwa parafialnego.

Szczególną troską otaczał formację przyszłych kapłanów. Za jego posługi rozwijano Wyższe Seminarium Duchowne Archidiecezji Lwowskiej w Brzuchowicach. Zachęcał również młodych księży do zdobywania wykształcenia za granicą, aby mogli później służyć jako wykładowcy w ukraińskich seminariach.

Jego działalność wykraczała poza archidiecezję lwowską. Po przywróceniu diecezji łuckiej przez Jana Pawła II w 1996 roku został jej administratorem apostolskim. W 1998 roku pierwszym ordynariuszem diecezji został bp Marcjan Trofimiak. Jaworski przyczynił się tym samym do odbudowy struktur Kościoła również na Wołyniu.

W 1992 roku arcybiskup Jaworski został wybrany pierwszym przewodniczącym Konferencji Biskupów Rzymskokatolickich Ukrainy. Odegrał tym samym ważną rolę w kształtowaniu wspólnoty biskupów Kościoła łacińskiego w niepodległej Ukrainie.

Ważnym elementem jego posługi były relacje polsko-ukraińskie. Jako człowiek urodzony we Lwowie był osobiście związany z historią obu narodów. W 2003 roku, wraz z kardynałami Lubomyrem Huzarem i Józefem Glempem, otrzymał od Jana Pawła II przesłanie z okazji 60. rocznicy zbrodni wołyńskiej. Ojciec Święty wskazywał w nim na potrzebę poznania prawdy o przeszłości, wzajemnego przebaczenia i pojednania.

Szczególnym wydarzeniem była wizyta Jana Pawła II na Ukrainie w czerwcu 2001 roku. We Lwowie papież beatyfikował m.in. arcybiskupa Józefa Bilczewskiego i ks. Zygmunta Gorazdowskiego, a dzień później podczas liturgii obrządku bizantyjskiego ogłosił błogosławionymi 28 katolików obrządku wschodniego. W czasie spotkania 26 czerwca osobno pozdrowił kardynałów Mariana Jaworskiego i Lubomyra Huzara, pasterzy dwóch lwowskich Kościołów.

W tym samym roku abp Jaworski został kardynałem. Jan Paweł II mianował go kardynałem in pectore już w 1998 roku, a jego nazwisko ogłosił publicznie w styczniu 2001 roku. Podczas konsystorza 21 lutego 2001 roku abp Jaworski został kardynałem-prezbiterem kościoła tytularnego San Sisto. W kwietniu 2005 roku uczestniczył w konklawe, które wybrało papieżem Benedykta XVI.

21 października 2008 roku przeszedł na emeryturę jako arcybiskup lwowski. Zamieszkał w Krakowie, pozostając w żywym kontakcie z Kościołem na Ukrainie.

Kardynał Marian Jaworski zmarł 5 września 2020 roku w Krakowie w wieku 94 lat. Został pochowany zgodnie ze swoją wolą w krypcie kaplicy cudownego obrazu Matki Bożej Kalwaryjskiej w Kalwarii Zebrzydowskiej.

Kard. Marian Jaworski zapisał się w historii Kościoła rzymskokatolickiego na Ukrainie przede wszystkim jako pasterz czasu jego odrodzenia. Przypadło mu zadanie odbudowy struktur kościelnych po okresie sowieckich prześladowań, formowania nowego pokolenia duchowieństwa oraz tworzenia podstaw funkcjonowania Kościoła w niepodległej Ukrainie – przypomina archidiecezja lwowska.