Apel szefa dyplomacji watykańskiej o zakończenie wojny na Ukrainie | 25 sierpnia 2026

Rok: 2026
Autor: abp Paul Richard Gallagher

„Ta wojna musi się skończyć” – powiedział sekretarz Stolicy Apostolskiej ds. relacji z państwami i organizacjami międzynarodowymi abp Paul Richard Gallagher podczas wizyty w Moskwie. 25 sierpnia, po spotkaniu z ministrem spraw zagranicznych Rosji Siergiejem Ławrowem zaapelował o zakończenie działań wojennych na Ukrainie i rozpoczęcie autentycznych negocjacji przy wsparciu społeczności międzynarodowej.

Oto pełny tekst oświadczenia abp. Gallagher w tłumaczeniu na język polski:

Wasza Ekscelencjo Ministrze Ławrow, Panie i Panowie,

Pragnę wyrazić wdzięczność ministrowi spraw zagranicznych Federacji Rosyjskiej Siergiejowi Ławrowowi za powitanie oraz za szczerą i konstruktywną rozmowę, którą dziś przeprowadziliśmy. W kontekście międzynarodowym naznaczonym głębokimi napięciami samo spotkanie i możliwość wspólnego omawiania problemów są już znakiem odpowiedzialnego działania. Dialog nie eliminuje różnic w poglądach i podejściu, ale zapobiega temu, by niezrozumienie i podejrzliwość stały się jedynym językiem komunikacji.

Podczas spotkania omówiliśmy stosunki dwustronne między Stolicą Apostolską a Federacją Rosyjską oraz sytuację wspólnot katolickich w Rosji, zwracając szczególną uwagę na zapewnienie pełnego korzystania z podstawowego prawa do wolności religijnej. Rozmawialiśmy także o tragicznej wojnie na Ukrainie, koncentrując się na możliwych drogach do osiągnięcia sprawiedliwego i trwałego pokoju oraz na problemach humanitarnych związanych z konfliktem.

Wymieniliśmy również poglądy na temat licznych kwestii regionalnych i międzynarodowych, w szczególności sytuacji na Bliskim Wschodzie, w Azji, Ameryce Łacińskiej i Afryce.

W tym kontekście przypomnieliśmy o znaczeniu dialogu i dyplomacji oraz potrzebie wspierania wysiłków społeczności międzynarodowej na rzecz ochrony ludności cywilnej i pokoju. Pomimo istotnych różnic w ocenie niektórych kwestii dostrzegliśmy również ważne punkty zbieżne. Potwierdziliśmy potrzebę utrzymania otwartych kanałów komunikacji, ochrony ludności cywilnej oraz kontynuowania współpracy humanitarnej. Mogą one stanowić konkretną podstawę dalszych działań dyplomatycznych.

Dyplomacja jest szczególnie potrzebna właśnie wtedy, gdy istnieją różnice. Pozwala jasno wyrażać własne stanowisko, wskazywać możliwe obszary współpracy i poszerzać perspektywę w trosce o wspólne dobro.

Stolica Apostolska nadal z głębokim zaniepokojeniem śledzi wojnę na Ukrainie i ubolewa nad cierpieniami niewinnej ludności. Po ponad czterech latach działań wojennych konflikt nadal się rozszerza, rośnie liczba ofiar, rodziny pozostają rozdzielone, a materialne i psychologiczne skutki wojny dotykają milionów ludzi na Ukrainie i w Rosji. Powiedzmy to jasno: ta wojna musi się skończyć.

Dlatego podczas rozmowy powtórzyłem apel papieża Leona XIV o zakończenie działań wojennych i rozpoczęcie autentycznych negocjacji przy wsparciu społeczności międzynarodowej. Stanowisko Stolicy Apostolskiej pozostaje jasne: konfliktu nie da się rozwiązać środkami militarnymi. Niezbędne jest stworzenie warunków dla poważnego procesu politycznego i dyplomatycznego.

Autentyczny dialog oznacza uznanie, że im dłużej trwa konflikt, tym trudniej będzie osiągnąć rozwiązanie, a cierpienia ludności będą się nasilać. Stolica Apostolska wzywa obie strony do otwartości i dobrej woli, aby taki dialog mógł rozpocząć się jak najszybciej.

Jednocześnie Stolica Apostolska ponownie podkreśla obowiązek przestrzegania międzynarodowego prawa humanitarnego, w tym ochrony ludności cywilnej, obiektów i infrastruktury, a także zapewnienia opieki rannym i jeńcom wojennym. Pokój musi opierać się na pełnym poszanowaniu prawa międzynarodowego i zasad Karty Narodów Zjednoczonych oraz uwzględniać bezpieczeństwo i godność wszystkich narodów zaangażowanych w konflikt.

Zgadzamy się, że bezpieczeństwa jednej strony nie można osiągać kosztem bezpieczeństwa innych. Papież Leon XIV przypomniał niedawno, że pokój jest jednocześnie darem i obowiązkiem. W kontekście stosunków międzynarodowych oznacza to łagodzenie napięć, dialog, środki budowania zaufania oraz działania na rzecz kontroli zbrojeń.

Jednym z obszarów, w których dostrzegliśmy konkretną gotowość do współpracy, są działania humanitarne. Omówiliśmy m.in. powrót dzieci do rodzin, sytuację jeńców wojennych i zatrzymanych cywilów, wymianę informacji o osobach zaginionych, łączenie rodzin oraz pomoc rannym.

Zgodziliśmy się, że kwestie te należy rozpatrywać zgodnie z kryteriami humanitarnymi, unikając ich upolityczniania. Każdy konkretny rezultat w tej dziedzinie może złagodzić cierpienie i przyczynić się do odbudowy minimalnego zaufania między stronami konfliktu. Mam nadzieję, że współpraca z władzami rosyjskimi będzie się rozwijać i przyniesie dalsze rezultaty.

Stolica Apostolska pozostaje gotowa do wniesienia własnego wkładu, także poprzez misję humanitarną powierzoną kardynałowi Matteo Zuppiemu. Doceniamy również rolę Kościołów i wspólnot kościelnych w przezwyciężaniu konfliktów i niesieniu pomocy najbardziej potrzebującym. Mogą one promować język pełen szacunku, utrzymywać kontakty między grupami i osobami oraz pomagać w tworzeniu klimatu sprzyjającego pojednaniu.

W tym kontekście zwróciłem uwagę na sytuację i potrzeby Kościoła katolickiego w Federacji Rosyjskiej, szczególnie w odniesieniu do duszpasterstwa wiernych, działalności księży i wspólnot zakonnych oraz inicjatyw charytatywnych i humanitarnych. Jeśli chodzi o stosunki dwustronne, obie strony potwierdziły znaczenie utrzymywania regularnych i konstruktywnych kontaktów, zwłaszcza za pośrednictwem przedstawicielstw dyplomatycznych.

Najważniejszą kwestią pozostaje jednak potrzeba osiągnięcia pokoju.

Każdy kolejny dzień wojny przynosi nowe ofiary, pogłębia podziały między narodami i sprawia, że przyszłe pojednanie staje się coraz trudniejsze. Dlatego pilnie i koniecznie trzeba zakończyć konflikt i wyjść poza jego logikę, aby pamięć o przeszłych krzywdach nie stała się więzieniem, a obecne cierpienia nie zostały przekazane kolejnym pokoleniom jako dziedzictwo nienawiści.

Stolica Apostolska będzie nadal udzielać swojego wsparcia duchowego, dyplomatycznego i humanitarnego, przyczyniając się do dialogu i oferując przestrzeń dla niego, a także cierpliwie słuchając i niosąc konkretną pomoc poprzez działania charytatywne i humanitarne.

Oferujemy nasze dobre usługi w każdy możliwy sposób, mając nadzieję, że tak bardzo upragniony pokój zostanie osiągnięty jak najszybciej. Jest to moje szczere pragnienie dla mieszkańców Federacji Rosyjskiej, narodu ukraińskiego oraz wszystkich tych, którzy nadal cierpią z powodu tej tragicznej wojny.