Papier, nożyczki i klej pomagają dzieciom poznawać Biblię

Czy do ciekawej katechezy potrzebne są drogie pomoce, komputery i nowoczesne technologie? Nie zawsze. W Comayagua w Hondurasie katecheci uczą się, jak za pomocą papieru, nożyczek, kleju i odrobiny wyobraźni pomagać dzieciom lepiej poznawać Biblię.

Katecheza dzieci i młodzieży w Hondurasie odbywa się przede wszystkim w parafiach. Także uczniowie szkół katolickich, którzy uczestniczą w lekcjach religii, zazwyczaj korzystają z parafialnej katechizacji. Przygotowanie do sakramentów rozpoczyna się już w pierwszych klasach szkoły i trwa do bierzmowania.

Katechezę prowadzą głównie świeccy katecheci i wolontariusze, często zaangażowani także w działalność wspólnot i ruchów kościelnych. Ich rola jest szczególnie ważna w regionach, gdzie brakuje księży, a odpowiedzialność za przekazywanie wiary w dużej mierze spoczywa na świeckich.

Z myślą o nich w parafii La Merced (Matki Bożej od Wykupu Niewolników) w Comayagua ks. Grzegorz Draus poprowadził cykl kursów poświęconych aktywizującym metodom nauczania. Ich celem było pokazanie katechetom, że spotkanie z dziećmi może wykraczać poza tradycyjny model, w którym nauczyciel mówi, a uczniowie jedynie słuchają.

„Pozwól mi wziąć udział, a zapamiętam”

Podstawą proponowanych metod jest pedagogika zabawy. Jej ideę oddaje powiedzenie przypisywane Konfucjuszowi: „Powiedz mi, a zapomnę. Pokaż mi, a zrozumiem. Pozwól mi wziąć udział, a zapamiętam”.

W praktyce oznacza to aktywne uczestnictwo dzieci w katechezie. Podczas zajęć wycinają, przyklejają, rysują, układają i wykonują proste prace plastyczne, a niekiedy także śpiewają czy tańczą. Dzięki wykorzystaniu różnych zmysłów mogą poprzez działanie lepiej zrozumieć przekazywane treści.

Dziecko nie jest więc jedynie odbiorcą informacji. Samodzielnie odkrywa znaczenie biblijnego przesłania, a katecheta pomaga mu wykorzystać własną kreatywność i talenty.

Biblia z papieru

Jeden z kursów ks. Drausa nosił tytuł: „Jak uczyć Biblii za pomocą papieru, nożyczek i kleju?”. Katecheci poznawali sposoby przedstawiania treści biblijnych za pomocą prostych symboli i prac plastycznych.

W ten sposób uczono m.in. Dekalogu. Przykazania, które mogą być dla dzieci trudnym i abstrakcyjnym tematem, dzięki odpowiednio przygotowanym ćwiczeniom stają się czymś, co można zobaczyć, stworzyć własnymi rękami i skojarzyć z konkretnym symbolem.

Podobne metody były wcześniej wykorzystywane w pracy pedagogicznej i katechetycznej na Ukrainie. Zdzisław Hofman z Towarzystwa KLANZA prowadził kursy dla animatorów i katechetów w Równem i Lwowie. Zainspirowani tym sposobem pracy pedagodzy i wychowawcy rozwijali następnie własne inicjatywy, m.in. szkołę katolicką w Równem.

Od kursu do parafialnej katechezy

Najważniejszym owocem honduraskich szkoleń było wykorzystanie poznanych metod w praktyce. W wiosce Iván Betancourt koło Comayagua, podczas gdy rodzice uczestniczyli w spotkaniach dla dorosłych, animatorzy prowadzili katechezę dla dzieci, korzystając z aktywizujących sposobów pracy.

Uczestnicy kursów zaczęli także przekazywać zdobyte doświadczenie kolejnym osobom. Pokazują innym katechetom, że do bardziej angażującej katechezy nie są potrzebne kosztowne pomoce. Wystarczą proste materiały oraz kreatywność prowadzących i dzieci.

W ten sposób szkolenie staje się początkiem procesu przekazywania doświadczenia dalej – od katechety do katechety, z parafii do parafii.

Aktywizujące metody nie mają zastąpić Ewangelii. Ich zadaniem jest pomóc dzieciom zobaczyć, zrozumieć, zapamiętać i przeżyć treści przekazywane podczas katechezy. Papier, nożyczki i klej stają się wówczas prostymi narzędziami, które pomagają uczynić słowo Boże bardziej zrozumiałym i bliskim dziecku.