Obchody Dnia Weterana Walk o Niepodległość RP

– W ręce Twojej, dobry i miłosierny Boże, powierzamy naszych rodaków, weteranów i kombatantów, którzy na ołtarzu Ojczyzny złożyli swoje życie w imię jej wolności i suwerenności – modlił się biskup polowy Wiesław Lechowicz podczas obchodów Dnia Weterana Walk o Niepodległość Rzeczypospolitej Polskiej. Uroczystości odbyły się 1 września przy Grobie Nieznanego Żołnierza w Warszawie, w 87. rocznicę agresji niemieckiej na Polskę. Podczas obchodów pośmiertnie uhonorowano bohaterów XX wieku Orderami Wojennymi Virtuti Militari oraz Krzyżami Walecznych.

Organizatorem obchodów był szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych Lech Parell. W uroczystościach uczestniczyli weterani walk o niepodległość Rzeczypospolitej, członkowie organizacji kombatanckich, przedstawiciele władz państwowych, Wojska Polskiego, służb mundurowych, instytucji publicznych, organizacji społecznych oraz poczty sztandarowe.

Uroczystość rozpoczęła się od hymnu państwowego i zmiany posterunku honorowego przy Grobie Nieznanego Żołnierza.

W przemówieniu Lech Parell przypomniał, że 1 września to jedna z najważniejszych i najbardziej bolesnych dat w dziejach Polski, która rozpoczęła sześcioletnią wojenną epopeję, czas bohaterskich zmagań o wolność, ale także martyrologii ludności poddanej okupacyjnemu terrorowi przez Niemców i Sowietów. Wskazał, że wojnę symbolicznie upamiętniają dwa miejsca: Wieluń, jako znak cierpienia ludności cywilnej, oraz Westerplatte, jako symbol żołnierskiej służby, wierności i wytrwania.

Szef UdSKiOR przypomniał, że załoga Wojskowej Składnicy Tranzytowej na Westerplatte miała bronić się przez 12 godzin, a stawiała opór przez siedem dni. – Westerplatte pokazało, że miarą żołnierskiego obowiązku nie jest jedynie liczba posiadanych dział ani liczebność oddziału. Jest nią także siła ducha, wierność złożonej przysiędze, gotowość do dania świadectwa –  powiedział. Dodał, że Westerplatte „przestało być tylko nazwą miejsca na mapie”, a stało się częścią polskiej świadomości.

Lech Parell mówił także o szlaku bojowym polskiego żołnierza, który wiódł przez obronę Warszawy, Modlina i Wizny, walki nad Bzurą i pod Kockiem, Narwik, bitwę o Anglię, Atlantyk, Tobruk, Monte Cassino, Francję, Belgię, Holandię, front wschodni i Berlin. Przypomniał również o Polskim Państwie Podziemnym, Armii Krajowej i innych organizacjach konspiracyjnych.

Zaznaczył, że dla wielu Polaków wojna nie zakończyła się w 1945 r., ponieważ po jej zakończeniu kraj znalazł się w sowieckiej strefie wpływów, a żołnierze niepodległości byli prześladowani, więzieni i mordowani. – Dzień Weterana Walk o Niepodległość RP jest okazją, aby przypomnieć te wszystkie drogi prowadzące ku wolności – podkreślił szef Urzędu. Jak zaznaczył, były to drogi różne, prowadzące przez odmienne fronty, formacje i doświadczenia, ale ich uczestników łączyło przekonanie, że służą Polsce. – Polacy potrafili dokonywać rzeczy wielkich wtedy, gdy umieli działać razem” –  mówił.

Lech Parell wskazał, że współczesne pokolenia mają obowiązek nie zmarnować wolności odkupionej krwią weteranów. – Powinniśmy budować państwo silne, bezpieczne i sprawiedliwe, zdolne do obrony swoich obywateli – powiedział. Podkreślił także, że spór o przyszłość Polski nie może niszczyć fundamentów wspólnoty.

List do uczestników uroczystości skierował Prezydent RP Karol Nawrocki. Odczytał go Jan Józef Kasprzyk, doradca Prezydenta RP. Prezydent podkreślił, że 1 września jest w Polsce „żywym odwołaniem do przeszłości”. Jak napisał, data ta przywołuje pamięć najazdu dwóch agresorów, tragicznych skutków okupacji, lat cierpień, ale także „polskiego oporu zbrojnego i cywilnego, czasu wytrwałości i niezłomności”. W liście prezydent przypomniał, że Polska była pierwszym krajem zaatakowanym zbrojnie przez Niemcy i jako wspólnota „nie uległa przemocy”. „Od 1 września 1939 roku toczyliśmy wojnę sprawiedliwą, wojnę obrony naszych domów, naszych bliskich, naszych praw i naszej suwerenności”, napisał. Karol Nawrocki dziękował polskim weteranom za męstwo, dzielność, oddanie, wierność i ofiarę złożoną z myślą o następnych pokoleniach.

Do uczestników uroczystości list skierował również wicepremier, minister obrony narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz, który odczytał go gen. bryg. Damian Matysiak, zastępca dowódcy Garnizonu Warszawa. Szef MON napisał, że niepodległość Rzeczypospolitej została wywalczona wysiłkiem wielu pokoleń Polaków, którzy „w chwilach próby potrafili przedłożyć dobro Ojczyzny nad własne bezpieczeństwo i życie”.

Minister obrony narodowej podkreślił, że obchody przy Grobie Nieznanego Żołnierza mają szczególnie wymowny charakter, ponieważ miejsce to symbolicznie łączy pamięć o wszystkich, którzy oddali życie za Polskę. Jak napisał, życiorysy weteranów są świadectwem, że niepodległość wymaga odwagi, odpowiedzialności i gotowości do poświęceń, a te same wartości pozostają drogowskazem dla współczesnych żołnierzy Wojska Polskiego.

Podczas uroczystości rodzinom nieżyjących już weteranów przekazano Ordery Wojenne Virtuti Militari oraz Krzyże Walecznych. Jak podkreślono, w życiorysach odznaczonych zapisana jest historia Polski XX wieku: Legiony Józefa Piłsudskiego, Powstanie Wielkopolskie, wojna z bolszewikami, wrzesień 1939 r., Sybir, Polskie Siły Zbrojne na Zachodzie i Powstanie Warszawskie.

Ordery i odznaczenia przekazano rodzinom śp. por. Edwarda Łatkowskiego ps. „Kulawy”, śp. mjr. Mieczysława Stecewicza, śp. ułana Jakuba Młodzińskiego, śp. st. sierż. Antoniego Skrzypniaka, śp. ppor. Olgierda Kwiatkowskiego oraz śp. kpr. Józefa Rumińskiego ps. „Spartanin”. W dalszej części uroczystości wręczono także medale Pro Bono Poloniae i Pro Patria osobom zasłużonym w upowszechnianiu wiedzy o historii walk niepodległościowych oraz kultywowaniu pamięci o walce o niepodległość Ojczyzny.

Po części odznaczeniowej odmówiono modlitwę za poległych i zmarłych żołnierzy. Przewodniczył jej biskup polowy Wiesław Lechowicz. Biskup polowy zawierzył Bogu także żyjących weteranów i kombatantów, dziękując za ich ofiarę życia oraz „świadectwo godne naśladowania”. – Przyjmij, Wszechmogący Boże, również modlitwę za naszą Ojczyznę, w tym wyjątkowym miejscu i w tym szczególnym czasie, by cieszyła się zawsze wolnością i suwerennością, bezpieczeństwem i pokojem – powiedział biskup polowy. Modlitwę odmówili także przedstawiciele duszpasterstwa wojskowego prawosławnego i ewangelickiego.

Podczas uroczystości odczytano Apel Pamięci. Przywołano w nim bohaterów obrony Rzeczypospolitej w 1939 r., obrońców Westerplatte, Helu i Poczty Polskiej w Gdańsku, żołnierzy walczących na Kresach Wschodnich, członków Polskiego Państwa Podziemnego, żołnierzy Polskich Sił Zbrojnych, lotników, marynarzy, uczestników Powstania Warszawskiego, żołnierzy powojennego podziemia antykomunistycznego oraz ofiary niemieckich i sowieckich zbrodni.

Uroczystość zakończyła ceremonia złożenia kwiatów, wiązanka pieśni i piosenek wojskowych w wykonaniu Orkiestry Reprezentacyjnej WP oraz odprowadzenie wojskowej asysty i pocztów sztandarowych.

Dzień Weterana Walk o Niepodległość Rzeczypospolitej Polskiej obchodzony jest 1 września, w rocznicę wybuchu II wojny światowej. Święto ustanowił Sejm RP w 1997 r. i jest ono wyrazem szacunku dla żołnierzy i uczestników walk o wolność Polski. Tego dnia w 1939 r. wojska niemieckie, bez wypowiedzenia wojny, uderzyły na Polskę. Rozpoczął się największy konflikt w historii świata, który pochłonął dziesiątki milionów ofiar. Polska była jednym z państw najciężej dotkniętych wojną.