Pochowano dziesięcioro dzieci – ofiar niemieckiego obozu przy ul. Przemysłowej

– Polska wraca dziś po swoje dzieci – powiedział prezydent Karol Nawrocki podczas uroczystości pogrzebowych dziesięciorga dzieci, ofiar niemieckiego obozu przy ul. Przemysłowej w Łodzi. Po ponad 80 latach ich szczątki zostały pochowane z honorami państwowymi na cmentarzu pw. św. Wojciecha. Liturgii żałobnej przewodniczył bp Piotr Kleszcz OFM Conv.

W uroczystościach uczestniczyły rodziny ofiar, przedstawiciele władz państwowych i samorządowych, Instytutu Pamięci Narodowej, Muzeum Dzieci Polskich – ofiar totalitaryzmu oraz mieszkańcy Łodzi.

W homilii bp Piotr Kleszcz przypomniał dramat najmłodszych więźniów obozu. „Te dzieci, które na Przemysłowej były w obozie, one nie miały dzieciństwa. Zamiast zabawy, komfortu i poczucia bezpieczeństwa miały tylko cierpienie, wykorzystywanie, upokarzanie, głód” – mówił.

Biskup podkreślił, że współczesna Polska nie zapomniała o najmłodszych ofiarach wojny. „Pan Bóg o was nie zapomniał. Polska o was nie zapomniała” – powiedział, dodając, że choć były małymi dziećmi, dla nas jesteście wielkimi bohaterami. Przypomniał również słowa Stanisławy Leszczyńskiej, położnej w Auschwitz: „Nigdy nie wolno zabijać dzieci.

Prezydent Karol Nawrocki zaznaczył, że uroczystość nie jest jedynie przypomnieniem statystyk, ale przywróceniem pamięci o konkretnych osobach. – Polska powróciła po swoje dzieci, żeby oddać im imię i nazwisko. (…) Godności nigdy nie stracili – powiedział.

Przypomniał historie m.in. 17-letniego Zdzisława Kafarskiego, brutalnie zamordowanego za sięgnięcie po chleb, oraz 14-letniego Edmunda Agacińskiego, zastrzelonego podczas próby ucieczki z obozu. To była zbrodnia dokonana w przeszłości, ale zbrodnia dokonana na przyszłości narodu polskiego – podkreślił.

Wśród pochowanych znaleźli się: Edmund Agaciński, Jan Frej, Edward Gąsiorek, Stanisław Jagodziński, Henryk Kadziński, Zdzisław Kafarski, Tadeusz Kalbarczyk, Alojzy Magdans, Zygmunt Olejniczak i Henryk Słaboszewski. Większość z nich zmarła wskutek chorób i wyniszczenia organizmu, m.in. gruźlicy, zapalenia płuc czy innych schorzeń. Część padła ofiarą bezpośredniej przemocy niemieckich strażników.

Szczątki Zdzisława Kafarskiego odnaleziono w lipcu 2023 r. podczas prac poszukiwawczych prowadzonych przez IPN na cmentarzu przy ul. Kurczaki w Łodzi. Dzięki badaniom archeologicznym i genetycznym możliwe było zidentyfikowanie kolejnych ofiar.

Po Mszy świętej trumny przewieziono na cmentarz pw. św. Wojciecha przy ul. Kurczaki, gdzie odbyła się ceremonia pogrzebowa z udziałem asysty wojskowej. Uroczystości poprowadził ks. ppłk Tomasz Krawczyk, proboszcz parafii wojskowej w Łodzi.

Niemiecki obóz dla polskich dzieci przy ul. Przemysłowej funkcjonował w okupowanej Łodzi od 1942 r. Przeszło przez niego ponad 2 tys. dzieci. W wyniku głodu, chorób, ciężkiej pracy, przemocy i fatalnych warunków bytowych zmarło ponad 200 więźniów. Dzisiejszy pogrzeb stał się kolejnym ważnym wydarzeniem w przywracaniu pamięci o najmłodszych ofiarach niemieckiej okupacji.