Abp Josef Grünwidl objął urząd ordynariusza Kościołów katolickich obrządku wschodniego

Arcybiskup  Wiednia Josef Grünwidl objął urząd ordynariusza Kościołów katolickich obrządku wschodniego w Austrii. Zastępuje on w tej funkcji kard. Christopha Schönborna. Uroczystej liturgii 14 września w katedrze św. Szczepana przewodniczył wikariusz generalny Kościołów Wschodnich, ks. Jurij Kolasa, a jego koncelebransami byli liczni kapłani z różnych Katolickich Kościołów Wschodnich obecnych w archidiecezji. W Mszy św. uczestniczył również nuncjusz apostolski, abp Pedro Lopez Quintana. Na początku liturgii odczytał on list nominacyjny papieża Leona XIV. Następnie kardynał Schönborn jako symbol przekazania urzędu wręczył swojemu następcy „Panagię”, noszony na piersi medalion biskupi, przedstawiający Matkę Bożą i Dzieciątko Jezus.

Abp Grünwidl pełni tę funkcję od dwóch miesięcy, ponieważ papież Leon XIV mianował go nowym ordynariuszem Kościołów Wschodnich dekretem z 11 lipca. Na zakończenie liturgii powiedział, że dołoży wszelkich starań, „aby podjąć wyzwanie, jakie dla mnie stanowi podwójna rola ordynariusza wiernych Kościołów Wschodnich w Austrii i arcybiskupa Wiednia”. Biskup może nauczać tylko wtedy, gdy jest gotów się uczyć. Tak właśnie rozumie swoją posługę biskupią w archidiecezji wiedeńskiej i dla Kościołów Wschodnich i jest przekonany: „Wciąż mogę wiele się nauczyć z bogactwa i różnorodności Kościołów Wschodnich”.

Abp Grünwidl wyraził uznanie dla Ordynariatu, który jest duchowym domem dla obecnie ponad 20 000 chrześcijan z Kościołów wschodnich w Austrii. „Zaoferować dom, to wielkie zadanie, niełatwe do wykonania, zwłaszcza w tym czasie naznaczonym konfliktami i wojnami w kilku krajach pochodzenia Katolickich Kościołów mschodnich”. Ma tu na myśli przede wszystkim Ukrainę, ale także konflikty w różnych krajach Afryki i Azji, zwłaszcza na Bliskim Wschodzie, które zmusiły wielu ludzi do opuszczenia swoich domów „w poszukiwaniu bezpiecznego życia i nowego domu tutaj, u nas”. 

Wielu wiernych doświadczyło w taki czy inny sposób trudności, prześladowań lub wypędzeń. Oni wiedzą, co to znaczy nieść krzyż. Wszyscy powinni wiedzieć i czuć, że „są tu mile widziani, a wspólnota wiary Kościoła chce pomóc im znaleźć dom, uznanie i nadzieję w naszym kraju”, zapewnił arcybiskup Wiednia. 

Modlitwa za prześladowanych chrześcijan

Do świadectwa wiary wiernych Katolickich Kościołów Wschodnich odniósł się również kard. Schönborn. W homilii wyraził radość ze znacznego wzrostu liczby tych Kościołów w Austrii w ciągu ostatnich dziesięcioleci, ale także ubolewanie, że wielu wiernych musiało uciekać ze swoich ojczyzn. Kardynał gorąco zaapelował o modlitwę za wszystkich prześladowanych chrześcijan na całym świecie. 

Na zakończenie liturgii wikariusz generalny Kościołów Wschodnich, ks. Kolasa, podziękował kard. Schönbornowi za dziesięciolecia jego posługi. 

Zgodnie z prawem kanonicznym, arcybiskup Wiednia jest również ordynariuszem Kościołów wschodnich. Jednakże nominacja ta nie jest automatyczna z nominacją lub sakrą arcybiskupią, lecz następuje w odrębnym akcie. Dlatego też, nawet po przejściu na emeryturę z funkcji arcybiskupa Wiednia, kard. Schönborn pozostał odpowiedzialny za Kościoły katolickie obrządku wschodniego do 11 lipca. W zastępstwie abp. Grünwidla kard. Schönborn weźmie udział w tegorocznym zgromadzeniu plenarnym biskupów Katolickich Kościołów Wschodnich Europy, które  odbędzie się w dniach od 15 do 18 września w Mariapocs na Węgrzech. 

23 Kościoły i ponad 20.000 wiernych

Ordynariat Katolickich Kościołów Wschodnich zrzesza wszystkie Kościoły katolickie obrządku wschodniego  posiadające struktury w Austrii. Obecnie jest ich 23. Tradycyjnie funkcję ordynariusza Ordynariatu ds. Kościołów Katolickich Obrządku Wschodniego sprawuje arcybiskup Wiednia, obecnie abp Josef Grünwidl.  

Kościoły należące do Ordynariatu skupiają ponad 20 000 wiernych z różnych Kościołów i liczba ta stale rośnie. Zdecydowanie największym bizantyjskim Kościołem Wschodnim w Austrii jest Ukraiński Kościół Greckokatolicki. Działają tam również parafie Kościołów greckokatolickiego obrządku rumuńskiego, słowackiego i melchickiego, a także niektórzy członkowie Kościoła greckokatolickiego na Węgrzech, Kościoła greckokatolickiego w Serbii (eparchia św. Mikołaja Ruskiego Krstura) oraz greckokatolickiej Eparchii Mukaczewskiej (Ukraina). 

Oprócz bizantyjskich katolickich Kościołów Wschodnich, w Austrii istnieje również kilka wschodnich Kościołów katolickich obrządku wschodniego: Kościół maronicki,  ormiańsko-katolicki, chaldejski,  syromalankarski, syromalabarski i etiopski.

W Ordynariacie Katolickich Kościołów Wschodnich pracuje obecnie 85 księży. Ich główna parafia św. Barbary znajduje się w Wiedniu, skupia obecnie 43 ośrodki duszpasterskie rozsiane po całej Austrii. Ponad 90 proc. parafii znajduje się w miastach. Tradycyjnie funkcję ordynariusza Ordynariatu ds. Kościołów Katolickich Obrządku Wschodniego sprawuje arcybiskup Wiednia, obecnie abp Josef Grünwidl. Wikariuszem generalnym ordynariatu pozostaje ks. Jurij Kolasa z Ukraińskiego Kościoła Greckokatolickiego

Jako katolickie Kościoły wschodnie określane są Kościoły niezależne („Ecclesiae sui iuris” – Kościoły z własnymi prawami), które wywodzą się z lokalnych Kościołów chrześcijaństwa wschodniego, czyli z Kościołów prawosławnych, które z czasem zawarły unię z Rzymem. Wszystkie 23 katolickie Kościoły wschodnie uznają papieża za swojego zwierzchnika, ale posiadają również różny stopień wewnętrznej autonomii. Posiadają własne prawo kanoniczne, skodyfikowane w Kodeksie Kanonicznym Ecclesiarum Orientalum (CCEO), opublikowanym w 1990 roku, i uzupełnione własnymi przepisami.

Katolickie Kościoły Wschodnie odprawiają nabożeństwa według własnego obrządku. Może to być obrządek bizantyjski, zachodniosyryjski, wschodniosyryjski, koptyjski lub ormiański. Prawie wszystkie Kościoły katolickie Wschodu mają księży żonatych, a ich praktyka sakramentalna różni się w pewnych szczegółach od praktyki Kościoła rzymskokatolickiego; występują również pewne różnice teologiczne.

Wielu wiernych z Katolickich Kościołów Wschodnich przybyło na Zachód zwłaszcza z powodu ruchów migracyjnych w ciągu ostatnich dziesięciu lat, wywołanych przede wszystkim dramatyczną sytuacją na Bliskim Wschodzie i wojną w Ukrainie; stanowi to poważne wyzwanie dla tych Kościołów w diasporze, ale jednocześnie zwiększyło ich obecność w wielu krajach.