„Standardy mają chronić wszystkich” – parafie przygotowują się do ewaluacji

Po zakończonym pilotażu w wybranych parafiach, narzędzia przygotowane do ewaluacji standardów ochrony w parafiach zostały przekazane lokalnym zespołom ds. prewencji. Niebawem rozpoczną się szkolenia w diecezjach, a następnie proboszczowie wraz z zespołami sprawdzą funkcjonowanie standardów w codziennym życiu parafii.

Parafia to podstawowa komórka instytucjonalna Kościoła. Szeroki zakres działalności i zaangażowanie w życie parafialne osób w różnym wieku wymagały szczegółowego opracowania zasad ochronnych, nie ograniczyły się one wyłącznie do ochrony małoletnich. „Standardy ochrony dzieci w obszarze parafialnym poszerzone zostały o ochronę osób dorosłych i nie dotyczy to wyłącznie osób zależnych, bezbronnych, lecz wszystkich. Mają one za zadanie chronić przed wszelkiego rodzaju nadużyciami, przed krzywdą, przemocą, w tym przed wykorzystaniem seksualnym. Działają w obie strony – chronią zarówno parafian, jak i osoby duchowne, pracowników i wolontariuszy parafii” – wyraźnie podkreślili autorzy wzorcowych standardów w duszpasterstwie parafialnym.

To, czy przyjęte standardy rzeczywiście funkcjonują w codziennym życiu parafii – zarówno dużych, miejskich, jak i małych wspólnot – ma sprawdzić ewaluacja ich znajomości i funkcjonowania. Przeprowadzenie jej jest obowiązkiem ustawowym, należy jej dokonać co dwa lata we wszystkich podmiotach, w działalności których obecne są dzieci. Prowadzone przez podmioty kościelne przedszkola i szkoły, placówki opiekuńczo-wychowawcze, domy samotnej matki i domy rekolekcyjne zakończyły już wewnętrzną ocenę funkcjonowania standardów w danym miejscu. – Przygotowanie praktycznych narzędzi dla parafii, które umożliwią efektywną ewaluację, wymagało wcześniejszego pilotażu w parafiach. Zakończył się on tuż przed wakacjami, czasem pielgrzymek i wyjazdów na rekolekcje, ale też zmian duszpasterzy w parafiach, dlatego dopiero teraz możemy realizować kolejne etapy, kiedy życie parafialne wróciło na zwykłe tory – wyjaśnia Ewa Kusz z Centrum Ochrony Dziecka.

Grupa specjalistów, którzy przygotowali materiały mające pomóc w przeprowadzeniu oceny standardów w parafiach, zrealizowała 4 tury praktycznych szkoleń on-line dla wyznaczonych przez biskupów zespołów ds. prewencji oraz specjalistów COD, którzy zgłosili gotowość do pomocy w szkoleniach. Wzięło w nich udział ponad 150 osób, najwięcej z archidiecezji krakowskiej i gnieźnieńskiej oraz diecezji płockiej i opolskiej. Przeszkoleni członkowie zespołu diecezjalnego poprowadzą teraz szkolenia w dekanatach lub innych rejonach. – Zachęcamy, by w szkoleniach tych uczestniczyły przede wszystkim osoby świeckie i siostry zakonne zaangażowane w życie parafii, które pomogą przeprowadzić ewaluację standardów. Nie są one przeznaczone wyłącznie dla księży czy tylko dla proboszczów, którzy w parafii są odpowiedzialni za standardy ochrony – dodaje Kusz.

Rzetelna ocena ma sprawdzić, czy przyjęte zasady ochrony rzeczywiście działają w codziennym życiu wspólnoty, jaki jest stan wiedzy i przygotowania osób zaangażowanych w duszpasterstwo: czy znają zasady, które chronią przed przekroczeniem granic i krzywdą, czy potrafią właściwie reagować w sytuacjach trudnych i wiedzą, do kogo zwrócić się po pomoc. Ewaluacja w parafii może wskazać miejsca potencjalnego ryzyka i wprowadzić rozwiązania, które poprawią bezpieczeństwo.

– Ocena standardów ochrony małoletnich to nie tylko wymóg prawny — jest przede wszystkim szansą duszpasterską. Budowanie kultury odpowiedzialności i bezpieczeństwa jest czytelnym świadectwem ewangelicznej troski o godność każdego dziecka Bożego i stanowi realną inwestycję w przyszłość wspólnoty Kościoła – podkreśla o. Adam Żak, koordynator KEP ds. ochrony dzieci i młodzieży, a zarazem dyrektor COD.