Leon XIV odprawił w Lourdes Mszę św. z udziałem ponad 150 tys. wiernych

Z udziałem ponad 150 tys. wiernych Leon XIV odprawił 27 września Mszę św. na „Prairie” w Sanktuarium Matki Bożej w Lourdes. Papież wezwał do pokuty i odnowy wiary. Podkreślił, że sanktuarium jest miejscem nadziei, w którym każda słabość człowieka zostaje przyjęta z szacunkiem. „Nie wyjedziecie z Lourdes tacy sami, jakimi tu przybyliście: wyruszycie stąd jako misjonarze nadziei” – powiedział Ojciec Święty.

Jadąc na papamobile na błonia przy sanktuarium papieża entuzjastycznie witało tysiące wiernych okrzykami: „Viva Papa!”, „Leone!”, powiewały flagi różnych państw, w tym polskie, wyróżniały się transparenty: „Witamy Leona XIV”. Leon XIV co raz zatrzymywał się, by pobłogosławić niemowlęta. Przy ołtarzu złożono relikwie św. Bernadety Soubirous.

Papież przed Eucharystią okadził figurę Matki Bożej z Lourdes ze złotą „koroną Francji”, pobłogosławił wodę ze źródła w Grocie Massabielle, którą na pamiątkę chrztu św. pokropił wiernych, których duża liczba przybyła ze wszystkich prowincji i diecezji Francji.

Wezwanie do nawrócenia

Zwracając się do pielgrzymów z Francji i całego świata, Leon XIV przypomniał, że jednym z najważniejszych przesłań objawień Matki Bożej w Lourdes jest wezwanie do nawrócenia. Odwołując się do Ewangelii i słów proroka Ezechiela, podkreślił, że Bóg pragnie życia człowieka i wzywa go do powrotu do Niego. „To dzisiaj, nie jutro, trzeba się nawrócić; to dzisiaj jest czas pomyślny, dzień zbawienia” – powiedział. Wyjaśnił, że nawrócenie oznacza porzucenie dróg zagubienia i wejście na „Drogę Życia”. Papież przypomniał także słowa Maryi skierowane do św. Bernadetty: „Nie obiecuję, że uczynię cię szczęśliwą na tym świecie, ale w przyszłym”.

Lourdes jako sanktuarium nadziei

Ojciec Święty wskazał, że przesłanie Lourdes nabiera szczególnego znaczenia w świecie skoncentrowanym na postępie i dobrobycie materialnym oraz zapominającym o perspektywie wieczności. „Grota Massabielska jawi się jako sanktuarium chrześcijańskiej nadziei” – powiedział. Zwrócił uwagę, że chorzy i osoby z niepełnosprawnościami, ich kule, wózki oraz ukryte łzy nie są tutaj przeszkodą, lecz znakiem przyjęcia człowieka w jego słabości. Lourdes – zaznaczył – jest miejscem wiary w „piękno i świętość życia”, które chrześcijanin przyjmuje jako dar Boga powołany do pełni w wieczności.

„Pokuta! Pokuta! Pokuta!”

Leon XIV przypomniał, że Maryja w Lourdes trzykrotnie powtórzyła wezwanie: „Pokuta! Pokuta! Pokuta!”. Jak podkreślił, nie chodzi jedynie o osobiste nawrócenie, lecz także o pokutę „za grzeszników” i za świat. „Jakże nasze serca mogłyby pozostać obojętne wobec coraz bardziej rozprzestrzeniających się konfliktów, które niszczą życie tak wielu niewinnych ludzi?” – pytał. Papież zaznaczył, że zło, którego doświadcza świat, rodzi się w ludzkim sercu. Dlatego przemiana musi rozpocząć się od każdego człowieka.

Kościół również potrzebuje nawrócenia

Ojciec Święty podkreślił, że wezwanie do pokuty dotyczy także Kościoła. „To on jako pierwszy musi mieć odwagę nim żyć” – powiedział. Wskazał na potrzebę uznania i leczenia „głębokich ran, niewierności i bolesnych błędów” popełnionych w Kościele. Drogą do uzdrowienia jest – jak zaznaczył – pokora i poddanie się oczyszczającemu spojrzeniu Boga. Przywołał słowa św. Augustyna: „Niech zawsze nie podoba ci się to, kim jesteś, jeśli chcesz osiągnąć to, kim jeszcze nie jesteś”.

Chorzy „w sercu Kościoła”

Leon XIV zwrócił się szczególnie do chorych, licznie zgromadzonych w Lourdes. Podkreślił, że mogą oni przeżywać swoje cierpienie w duchu ofiary, jednocząc je z męką Chrystusa i uczestnicząc w dziele odkupienia. „W tym sensie naprawdę jesteście w sercu Kościoła, a wasza rola jest niezastąpiona” – powiedział.

„Misjonarze nadziei”

Na zakończenie papież zachęcił pielgrzymów, by wracali do swoich krajów, diecezji i rodzin jako świadkowie nadziei. „Nie wyjedziecie z Lourdes tacy sami, jakimi tu przybyliście: wyruszycie stąd jako misjonarze nadziei” – powiedział. Dodał, że Maryja „uzdrawia nasze spojrzenie i przemienia nasze serca, napełniając je pokojem”. Ojciec Święty wezwał, by nie lękać się „burz tego świata”. Maryja – podkreślił – czuwa nad drogą Kościoła, otacza go swoją czułością i jako „promienna Gwiazda Zaranna” prowadzi wierzących ku radości życia w Chrystusie.

Modlitwa wiernych

W modlitwie wiernych modlono się: po francusku za Kościół, aby „lud ochrzczonych był wierny swojej misji głoszenia Ewangelii, tak by świat miał życie w sobie”; po ukraińsku  za papieża, aby „Ojciec Święty Leon kierował łodzią Kościoła z odwagą i pasterską troską, tak by świat miał życie”; po angielsku za biskupów, prezbiterów i diakonów, aby „posługa pasterzy była źródłem radości i świętości, tak by świat miał życie”; po niemiecku o dar pokoju, aby „rządzący narodami byli twórcami zgody i braterstwa, tak by świat miał życie”; po holendersku za chorych, aby „świadectwo tych, którzy cierpią i przeżywają próby, otwierało serca wszystkich na współczucie, tak by świat miał życie” i po arabsku za pielgrzymów, aby „wszyscy, którzy przybywają na to miejsce, byli autentycznymi świadkami Bożego miłosierdzia, tak by świat miał życie”.

Obraz Groty Objawień w darze

Na zakończenie Mszy św. głos zabrał biskup Tarbes i Lourdes Jean-Marc Micas. Przypomniał papieżowi, że podczas objawień Maryja poprosiła św. Bernadettę o zbudowanie kaplicy i organizowanie procesji. „Pierwsza kaplica stała się sanktuarium, a procesje prowadziły pielgrzymów ku celebrowaniu Tajemnicy Paschalnej” – powiedział.

Podkreślił znaczenie Eucharystii w życiu Bernadetty, która 3 czerwca 1858 r., w uroczystość Bożego Ciała, po raz pierwszy przyjęła Komunię świętą. „To właśnie pragnienie Eucharystii skłoniło ją do powrotu do Lourdes” – zaznaczył. Dodał, że radość płynąca z Eucharystii ma charakter misyjny.

Bp Micas podziękował Leonowi XIV za wspólną modlitwę i wskazał na międzynarodowy charakter sanktuarium, gdzie codziennie sprawowane są Msze św. w wielu językach, a podczas procesji eucharystycznej Najświętszy Sakrament jest niesiony wśród chorych i pielgrzymów. „Od źródła tryskającego w głębi Groty po źródło eucharystyczne tryskające z boku ukrzyżowanego Jezusa” – Lourdes przypomina o miłosiernej miłości Boga, który słucha wołania swoich dzieci – powiedział.

Na pamiątkę wizyty biskup podarował papieżowi obraz Groty Objawień oraz krzyż wykonany z drewna dzikiej róży z Groty, przypominający Golgotę i ofiarę Chrystusa, „aby świat miał życie, prawdziwe życie w obfitości” – zaznaczył hierarcha. Ze swej strony papież ofiarował kielich mszalny.

Różaniec w intencji zakończenia wojen 

Przed modlitwą „Anioł Pański” Leon XIV wezwał do odmawiania przez cały październik różańca w intencji zakończenia wojen i pojednania między narodami pozostającymi w konflikcie. „To właśnie tutaj Niepokalana objawiła się św. Bernadetcie z różańcem w dłoni i, można powiedzieć, sama prowadziła jej modlitwę. Dlatego dziś zachęcam wszystkich wiernych i wszystkie wspólnoty chrześcijańskie, aby w nadchodzącym miesiącu październiku odmawiali Różaniec Święty w szczególnej intencji ustania wojen i nastania pokoju między ludami pozostającymi w konflikcie. Niech tej modlitwie towarzyszą konkretne uczynki pokuty i miłosierdzia oraz zobowiązanie do nieustannego wspierania dialogu i pojednania” – powiedział Ojciec Święty. Odmówiono modlitwę „Anioł Pański”.

Po Mszy św. papież pojechał do rezydencji biskupiej na obiad. Jeszcze dzisiaj spotka się z pracownikami i podopiecznymi ośrodka Accueil Notre-Dame w sanktuarium oraz z osobami, które doświadczyły wykorzystania seksualnego ze strony duchownych.  Na zakończenie wizyty w Lourdes Leon XIV będzie przewodniczył modlitwie różańcowej i procesja ze świecami.

Leon XIV był trzecim papieżem, który odwiedził sanktuarium: w 2008 r. był Benedykt XVI a Jan Paweł II w latach 1983 i 2004.

Sanktuarium Matki Bożej z Lourdes zajmuje powierzchnię 55 hektarów i obejmuje 22 miejsca kultu. Każdego roku miliony pielgrzymów z ponad 140 krajów przybywają do tej małej górskiej miejscowości, by dzielić się swoimi historiami i nadziejami: spośród ponad 7000 zgłoszonych przypadków uzdrowień, które odnotowano po objawieniach, dotychczas Kościół uznał za cuda 72.

Tuż po zakończeniu objawień Matki Bożej Bernadecie Soubirous proboszcz z Lourdes, ks. Dominique Peyramale, postanowił nabyć ten teren, aby wznieść kościół ku czci Niepokalanej. Naprzeciwko Groty Massabielskiej, po drugiej stronie rzeki, rozciągają się błonia: w tym miejscu, przy ołtarzu przykrytym baldachimem, odbywają się nabożeństwa na świeżym powietrzu, takie jak Msza św. i Droga Krzyżowa chorych. W 1995 roku poświęcono Kaplicę Adoracji, przeznaczoną wyłącznie do adoracji Najświętszego Sakramentu, natomiast w 2002 roku wzdłuż brzegu rzeki utworzono Ścieżkę Wody – trasę z dziewięcioma fontannami, przy których tablice informacyjne przedstawiają rolę wody w chrześcijaństwie.

Sanktuarium Matki Bożej z Lourdes

W budowie pierwszego kościoła (znanego pod nazwą „krypty”) uczestniczył ojciec Bernadetty, został on zainaugurowany w 1866 roku. Jest to niewielka budowla z licznymi filarami, które podtrzymują również znajdującą się nad nią Bazylikę Niepokalanego Poczęcia. Ta ostatnia, wznosząca się bezpośrednio nad grotą, została zbudowana w latach 1866–1871 według projektu paryskiego architekta Hippolyte’a Duranda i poświęcona w 1876 roku: jest w stylu neogotyckim i może pomieścić około siedmiuset osób. Bazylika Matki Bożej Różańcowej, w stylu romańsko-bizantyjskim, znajduje się poniżej bazyliki Niepokalanego Poczęcia: prace budowlane rozpoczęto w 1880 roku według projektu architekta Léopolda Hardypera i zakończono w 1889 roku, choć konsekracja nastąpiła dopiero w 1901 roku. Przed bazyliką rozciąga się rozległy plac z 2,5 metrowym posągiem Matki Bożej, która trzyma w dłoniach różaniec oraz esplanada, składająca się z dwóch równoległych alei, przeplatanych ogrodami, które kończą się rondem z kamiennym posągiem przedstawiającym ukrzyżowanie Jezusa.

Bazylika św. Piusa X, zbudowana na początku lat pięćdziesiątych w związku z przewidywanym większym napływem pielgrzymów z okazji 100-lecia Objawień, zbudowana została w całości pod ziemią, aby nie zepsuć estetyki Sanktuarium; została ukończona w 1957 roku i poświęcona w roku następnym: ma kształt odwróconego statku, podtrzymywanego przez pięćdziesiąt osiem betonowych filarów, i może pomieścić ponad 25 tys. tysięcy osób. Kościół św. Bernadetty, położony nad brzegiem rzeki naprzeciwko Groty, został zbudowany w tym samym miejscu, w którym Bernadetta zatrzymała się, by modlić się podczas ostatniego objawienia. Poświęcona w 1998 roku, została zrealizowana według projektu architekta Jeana-Paula Felixa: charakteryzuje się nowoczesną architekturą, z ruchomymi panelami, które pozwalają zwiększyć jej pojemność do maksymalnie pięciu tysięcy osób. Kaplica Pojednania mieści się w budynku, w którym wcześniej znajdowało się Accueil Notre-Dame: służy wyłącznie do sprawowania sakramentu spowiedzi.

Biskup diecezji Tarbes i Lourdes odpowiada duchowo za sanktuarium: do zarządzania obiektem mianuje rektora, któremu pomaga trzydziestu siedmiu kapelanów i 320 pracowników. W ciągu dnia odbywają się między innymi dwie procesje: eucharystyczna i maryjna, znana również jako procesja z pochodniami. Po raz pierwszy miała ona miejsce 18 lutego 1858 r., w dniu trzeciego objawienia, kiedy to grupa ludzi podążała za Bernadettą z pochodniami.

Na znak szacunku i solidarności z ofiarami nadużyć, po okresie refleksji przeprowadzonej przez komisję, sanktuarium podjęło decyzję o zakryciu mozaik autorstwa słoweńskiego księdza Marko Rupnika, byłego jezuity oskarżonego przez niektóre zakonnice o nadużycia psychiczne i seksualne. Po pierwszym oświadczeniu w 2024 r. i decyzji o zaprzestaniu oświetlania dzieł, wiosną 2025 r. nastąpiło całkowite zakrycie mozaik znajdujących się nad drzwiami Bazyliki Różańcowej. Podróż Leona XIV, jak niedawno poinformował dziennik „La Dépêche du Midi” ordynariusz Tarbes i Lourdes, bp Jean-Marc Micas, stanowi okazję do podjęcia kolejnego symbolicznego kroku, jakim jest całkowite zakrycie mozaik, które pozostaną w tym stanie również po zakończeniu pielgrzymki papieża. Sprawa Marko Rupnika jest obecnie przedmiotem postępowania kanonicznego w Dykasterii Nauki Wiary.