FDDS: 65 proc. chłopców doświadczyło przemocy fizycznej

– Chłopcy są szczególnie narażeni na przemoc fizyczną – wskazuje dr Szymon Wójcik, kierownik działu badawczego Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę. Z raportu „RÓWIEŚNICY 2026”, obejmującego ponad 140 tys. uczniów w wieku 10–17 lat, wynika, że chłopcy częściej niż dziewczęta doświadczają m.in. pobicia, napaści przez grupę rówieśników czy kradzieży. Rzadziej natomiast zgłaszają przemoc dorosłym.

Koniec września, kiedy obchodzony jest Dzień Chłopaka, jest okazją do zwrócenia uwagi na problemy, z którymi mierzą się chłopcy. Jednym z nich jest przemoc rówieśnicza. Dane przedstawione przez Fundację Dajemy Dzieciom Siłę pokazują, że choć chłopcy nieco rzadziej niż dziewczęta doświadczają jej ogółem – odpowiednio 85 i 88 proc. – częściej stają się ofiarami przemocy fizycznej.

Takich doświadczeń, jak pobicie, napaść przez grupę rówieśników czy kradzież, doświadczyło 65 proc. chłopców i 59 proc. dziewcząt objętych badaniem.

Jednocześnie chłopcy rzadziej niż dziewczęta wskazywali na większość analizowanych form przemocy psychicznej oraz część zachowań zaliczanych do cyberprzemocy. Dotyczyło to m.in. wykluczania z grupy w internecie, zmuszania do zrobienia czegoś wbrew własnej woli oraz wyśmiewania i krytykowania wyglądu.

Największą różnicę odnotowano właśnie w przypadku krytykowania i wyśmiewania wyglądu. Takiego doświadczenia doznało 52,5 proc. chłopców i 65,1 proc. dziewcząt.

– Chłopcy są szczególnie narażeni na przemoc fizyczną. Te formy są bardziej bezpośrednie, wprost, mniej zniuansowane niż przemoc psychiczna, która przeważa wśród dziewcząt. Ponadto wpływ na to mają stereotypy płciowe. Cechą przypisywanym chłopcom jest siła fizyczna, dziewczynom – wygląd, i to one stanowią o ich pozycji w grupie rówieśniczej. Nie należy przy tym zapominać, że mimo tych różnic skala przemocy fizycznej i psychicznej wśród obu płci jest bardzo wysoka – komentuje dr Szymon Wójcik, kierownik działu badawczego FDDS.

Bullying dotyka chłopców i dziewczęta

Autorzy raportu „RÓWIEŚNICY 2026” przeanalizowali także zjawisko bullyingu, czyli powtarzalnego i długotrwałego dręczenia rówieśniczego. Charakteryzuje się ono nierównowagą sił lub zasobów oraz trudnością osoby doświadczającej przemocy w skutecznej obronie.

Z badania wynika, że skala doświadczania bullyingu jest podobna wśród chłopców i dziewcząt. Dotyczy on odpowiednio 30 i 31 proc. badanych. Podobnie jest w przypadku cyberbullyingu – doświadcza go 19 proc. chłopców i 20 proc. dziewcząt.

Większe różnice pojawiają się natomiast w odpowiedziach dotyczących stosowania przemocy. Do stosowania bullyingu przyznało się 30 proc. chłopców i 19 proc. dziewcząt, a do cyberbullyingu – odpowiednio 15 i 10 proc.

– Należy pamiętać, że w przypadku przemocy rówieśniczej, takiej jak bullying, ponad połowa sprawców to również dzieci, które same doświadczają przemocy. Dlatego działania profilaktyczne muszą obejmować wszystkie grupy – dodaje dr Wójcik.

Chłopcy rzadziej zgłaszają przemoc

Raport wskazuje także na różnice w reagowaniu na przemoc. Chłopcy rzadziej niż dziewczęta zgłaszają sytuacje, których sami doświadczają – robi to 14 proc. z nich wobec 17 proc. dziewcząt. Rzadziej informują również o przemocy wobec innych uczniów – odpowiednio 18 i 20 proc.

Jak wynika z badania, spośród wszystkich uczniów, którzy zdecydowali się zgłosić przemoc rówieśniczą, jedna trzecia – 33 proc. – została wysłuchana i spotkała się z próbą udzielenia pomocy.

Jednocześnie 32 proc. badanych wskazało na brak reakcji. Ich zgłoszenie zostało zignorowane albo otrzymali obietnicę pomocy, po której nie podjęto żadnego działania.

Autorzy raportu zwracają także uwagę na znaczenie środowiska szkolnego. Z badania wynika, że pozytywny klimat szkoły i wyższy poziom empatii wiążą się z niższym poziomem bullyingu oraz cyberbullyingu. Wskazuje to na znaczenie profilaktyki opartej na budowaniu bezpiecznych relacji, rozwijaniu kompetencji społecznych i tworzeniu wspierającego środowiska szkolnego.

Badanie „RÓWIEŚNICY 2026” przeprowadzono od listopada 2025 do lutego 2026 roku metodą CAWI na próbie 141 119 dzieci i młodzieży w wieku od 10 do 17 lat. Raport powstał w ramach programu profilaktycznego realizowanego przez Fundację Dajemy Dzieciom Siłę.